Тоок сымалдар

Павлиндер (Pavo): Pavo cristatus эркек.

Tooк сымалдар (лат. Galliformes) - канаттуулар түркүмү.

Төмөнкү эоцен доорунан белгилүү. Уз. 12 смден (кидик бөдөнө) 235 смге (аргус), салмагы 45 гдан 11,5 кггa (күрптөр; үй күрптөрү - 22,5 кг) жетет. Тумшугу кыска, жерде басууга ыңгайланган буту күчтүү, канаты жазы, жүнү тыгыз, түркүн түстүү. Эркектери ургаачысына караганда чоңураак, ачык түстө. Канаты кыска, жазы, тез көтөрүлүп, узакка уча албайт. Tooк сымалдардын 2 түркүмчөсү; гоациндер (1 түр) жана кадимки Tooк сымалдар (240 түрү, тукум курут болгон 100 түрү, 7 тукуму) бар. Арктикадан башка бардык жерде кездешет. Алар полигамдар, 2-20 жумуруткасын 14-30 күн басат. Бырындычы тооктор жумурткасын кум же чириндиге көөмп, балапанын чыгарат. Tooк сымалдардын балапандары уясын дароо эле таштайт. Tooк сымалдар өсүмдүк бүчүрлөрү жана курт-кумурска менен азыктанат.

Кыргызстанда 6 түрү (каракур, бөдөнө, чил, кекилик, кыргоол, улар) кездешет. Tooк сымалдар аңчылыктан азайып кетип, азыр коргоого алынган. Алардын 26 түрү ТКЭСтин Кызыл китебине киргизилген. Банкив тогу жана күрптөр - тооктун түпкү теги.

  • Колдонулган адабияттар

Колдонулган адабияттар

  • «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Other Languages
Acèh: Manok
Afrikaans: Hoendervoëls
العربية: دجاجيات
asturianu: Galliformes
azərbaycanca: Toyuqkimilər
беларуская: Курападобныя
беларуская (тарашкевіца)‎: Курападобныя
български: Кокошоподобни
brezhoneg: Galliformes
bosanski: Galliformes
català: Gal·liformes
čeština: Hrabaví
Cymraeg: Galliformes
Deutsch: Hühnervögel
Ελληνικά: Ορνιθόμορφα
English: Galliformes
español: Galliformes
eesti: Kanalised
euskara: Galliformes
suomi: Kanalinnut
français: Galliformes
Nordfriisk: Hanenfögler
Frysk: Hineftigen
galego: Galiformes
ગુજરાતી: કુર્કુટાકાર
עברית: תרנגולאים
hrvatski: Kokoške
Հայերեն: Հավազգիներ
interlingua: Galliformes
Bahasa Indonesia: Galliformes
íslenska: Hænsnfuglar
italiano: Galliformes
日本語: キジ目
Basa Jawa: Galliformes
한국어: 닭목
Latina: Galliformes
Lingua Franca Nova: Galiformo
Limburgs: Hoonder
latviešu: Vistveidīgie
македонски: Кокошковидни
кырык мары: Цӹвӹ ганьывлӓ
Bahasa Melayu: Galliformes
Nederlands: Hoendervogels
norsk nynorsk: Hønsefuglar
occitan: Galliformes
polski: Grzebiące
português: Galliformes
română: Galiforme
русский: Курообразные
русиньскый: Куроподобны
davvisámegiella: Vuoncceslottit
srpskohrvatski / српскохрватски: Kokoške
Simple English: Galliformes
slovenčina: Kurotvaré
slovenščina: Kure
српски / srpski: Кокоши
svenska: Hönsfåglar
Tagalog: Galliformes
Türkçe: Tavuksular
татарча/tatarça: Тавыксыманнар
українська: Куроподібні
oʻzbekcha/ўзбекча: Tovuqsimonlar
Tiếng Việt: Bộ Gà
West-Vlams: Hoenderveugels
walon: Glinacîs
Winaray: Galliformes
Zeêuws: 'Oenachtigen
中文: 鸡形目
粵語: 雞形目