Родий

Родий.

Родий (лат. Rhodium)– Д. И. Менделеев мезгилдик системасы 5-мезгилинин VIIIВ группа элементи, платин а металлдар тобуна кирет, к.н. 45, ат. м. 102,905. 1803-ж. англ. окумуштуу У. Волластон ачкан. Гр. rhodon – «роза» деген сөздөн, анткени анын кээ бир туздар эритмелери кызыл түстө болот. 1 туруктуу изотобу бар - 103Rh. Иондошуу энергиясы: Rh0 ® Rh+ ® Rh2+ ® Rh3+ (эВ м-н) 7,46; 18,07; 31,05 барабар. Жер кыртышынын 1×10-7 % түзөт; жаратылышта платина металлдары менен бирге кездешет. Р. күмүш түстүү, ак металл; платина жана палладийге караганда катуу, кыйындык менен эрийт. Ат. радиусу 1,342, иондук радиусу Rh3+ 0,78 Е; Ru4+ 0,71 тыгызд. 12,44 г/см3 (200С), эрүү температурасы 1960оС; кайноо температурасы 4500о С. Р. химимялык  жактан активдүү эмес; к-тада эрибейт. Абада 600-800 оС окистенип бир нече оксидди: Rh2O3 ; Rh 2O; RhO; RhO2 пайда кылат. Р. көзгө көрүнүүчү нурларды эң жакшы чагылдыргандыктан прожекторлор рефлекторунун жана ар кандай так өлчөөчү прибордун күзгүлөрүн каптоодо колдонулат. Көп сандаган комплекстик бирикмелеринин болгонуна карабастан III валенттүү Р. абдан аз санда тараган жана чачыранды элемент. Р. платина менен болгон куймалары химимялык  идиштерди жасоо үчүн, термопаралар жана зергер буюмдарын даярдоодо, ошондой эле катализатор катары пайдаланылат.

  • Колдонулган адабияттар

Колдонулган адабияттар

Other Languages
Afrikaans: Rodium
አማርኛ: ሮዲየም
aragonés: Rodio
العربية: روديوم
asturianu: Rodiu
azərbaycanca: Rodium
беларуская: Родый
беларуская (тарашкевіца)‎: Род (элемэнт)
български: Родий
भोजपुरी: रोडियम
বাংলা: রোডিয়াম
བོད་ཡིག: རོ་ཌིམ།
brezhoneg: Rodiom
bosanski: Rodij
català: Rodi
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Rhodium
Cebuano: Rodyo
کوردی: ڕۆدیۆم
corsu: Rodiu
čeština: Rhodium
Чӑвашла: Роди
Cymraeg: Rhodiwm
dansk: Rhodium
Deutsch: Rhodium
Ελληνικά: Ρόδιο
English: Rhodium
Esperanto: Rodio
español: Rodio
eesti: Roodium
euskara: Rodio
فارسی: رودیم
suomi: Rodium
français: Rhodium
furlan: Rodi
Gaeilge: Róidiam
Gàidhlig: Ròdium
galego: Rodio
ગુજરાતી: રોડિયમ
Gaelg: Roydjum
客家語/Hak-kâ-ngî: Rhodium
עברית: רודיום
हिन्दी: रोडियम
Fiji Hindi: Rhodium
hrvatski: Rodij
Kreyòl ayisyen: Rodyòm
magyar: Ródium
Հայերեն: Ռոդիում
interlingua: Rhodium
Bahasa Indonesia: Rodium
Ido: Rodio
íslenska: Ródín
italiano: Rodio
日本語: ロジウム
la .lojban.: zgujinme
Basa Jawa: Rodium
ქართული: როდიუმი
Kabɩyɛ: Rɔdɩyɔm
қазақша: Родий
한국어: 로듐
kurdî: Rodyûm
коми: Родий
Latina: Rhodium
Lëtzebuergesch: Rhodium
Limburgs: Rhodium
Ligure: Rodio
lumbaart: Rodio
lietuvių: Rodis
latviešu: Rodijs
македонски: Родиум
മലയാളം: റോഡിയം
монгол: Роди
मराठी: ऱ्होडियम
кырык мары: Родий
Bahasa Melayu: Rodium
नेपाली: रोडियम
नेपाल भाषा: रोदियम
Nederlands: Rodium
norsk nynorsk: Rhodium
norsk: Rhodium
occitan: Ròdi
Livvinkarjala: Rodii
ଓଡ଼ିଆ: ରୋଡ଼ିଅମ
ਪੰਜਾਬੀ: ਰ੍ਹੋਡੀਅਮ
पालि: रोडियम
Piemontèis: Ròdio
پنجابی: روڈیم
português: Ródio
Runa Simi: Rodyu
română: Rodiu
armãneashti: Rodiu
русский: Родий
संस्कृतम्: रोडियम
sicilianu: Rodiu
Scots: Rhodium
srpskohrvatski / српскохрватски: Rodijum
Simple English: Rhodium
slovenčina: Ródium
slovenščina: Rodij
Soomaaliga: Roodhiyaam
shqip: Rhodiumi
српски / srpski: Родијум
Seeltersk: Rhodium
svenska: Rodium
Kiswahili: Rodi
தமிழ்: ரோடியம்
Tagalog: Rodyo
Türkçe: Rodyum
татарча/tatarça: Родий
українська: Родій
oʻzbekcha/ўзбекча: Rodiy
vepsän kel’: Rodii
Tiếng Việt: Rhodi
Winaray: Rodyo
хальмг: Родиум
ייִדיש: רהאדיום
Yorùbá: Rhodium
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Rhodium
粵語: