Президент

Президент (лат. - алдыда олтуруучу)

  • 1. шайлануучу мамлекет башчысы;
  • 2. мекемени, коомду жетектөө үчүн шайланган төрага;
  • 3. корпорациянын, компаниянын жогорку кызматтагы башкаруучусу.

1990-жылы 22–30-октябрдагы Кыргыз Республикасынын Жогорку Советинин кезексиз сессиясында биринчи жолу президент маселеси каралган. 1990-жылы 24-октябрда «Кыргыз ССРинде Президенттик кызматты түзүү жөнүндө» Мыйзам кабыл алынып, 27-октябрда парламент Кыргызстандын туңгуч Президенти Аскар Акаевди шайлоо менен коллегиялдуу мамлекет башчысынын ордуна жеке кызмат оруну – президент киргизилген. Парламент шайлаган президенттин ыйгарым укуктарын, президенттик бийликтин мыйзамдуулугун камсыз кылуу максатында 1991-жылы 12-октябрда көз карандысыз, эгемендүү мамл. башчысы мамл. түзүлүш жөнүндөгү маселени чечкен. 1993-ж. 5-майда эгемендүү Кыргызстандын Конституциясын кабыл алуу менен совет системасы толугу менен жоюлуп, президенттик бийлик орногон. 1995-жылы 24-декабрда элдик шайлоо жолу менен Кыргыз Республикасынын туңгуч президенти Аскар Акаев шайланган. Бул Конституцияга ылайык президенттин биринчи мөөнөтү деп эсептелген. 1996-жылы 10-февралда өткөрүлгөн референдумдун негизинде президент статусунун өзгөрүлүшү менен президенттик «күчтүү» бийлик орноп, Кыргыз Республикасы парламенттик башкаруудан парламенттик башкарууга өткөн. 2000-жылы 29-октябрда президентикке Аскар Акаев экинчи мөөнөткө кайра шайланган. 2003-жылы 2-февралдагы жалпы элдик референдумда Кыргыз Республикасынын президенти Аскар Акаевге дагы бир жолу ишеним көрсөтүлдү.
2004- жылдын 24-мартында элдик революция болуп, президенттикке Курманбек Бакиев дайындалган.
2008- жылдын 28- июлунда президенттик шайлоо өтүп, анда да К. Бакиев жеңип чыккан.
2010- жылдын 7- апрелинде кайра элдик революция болуп, бийликке убактылуу өкмөт келип, президенттикке Роза Отунбаева келет.

2011 –жылы декабрь айында Р.Отунбаева бийликти шайлоонун негизинде утуп чыккан Алмазбек Атамбаевге өткөрүп берди.

  • Адабият

Адабият

  • Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Other Languages
Afrikaans: President
አማርኛ: ፕሬዝዳንት
aragonés: President
Ænglisc: Foresittend
العربية: رئيس
asturianu: Presidente
azərbaycanca: Prezident
беларуская: Прэзідэнт
беларуская (тарашкевіца)‎: Прэзыдэнт
български: Президент
भोजपुरी: राष्‍ट्रपति
bamanankan: Jamanatigi
brezhoneg: Prezidant
bosanski: Predsjednik
català: President
Chavacano de Zamboanga: Presidente
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Cūng-tūng
нохчийн: Президент
čeština: Prezident
Чӑвашла: Президент
Cymraeg: Arlywydd
dansk: Præsident
Ελληνικά: Πρόεδρος
English: President
Esperanto: Prezidanto
español: Presidente
eesti: President
euskara: Lehendakari
français: Président
Nordfriisk: President
Frysk: Presidint
Gaeilge: Uachtarán
贛語: 總統
galego: Presidencia
客家語/Hak-kâ-ngî: Chúng-thúng
עברית: נשיא
हिन्दी: राष्ट्रपति
hrvatski: Predsjednik
hornjoserbsce: Prezident
Kreyòl ayisyen: Prezidan
magyar: Elnök
հայերեն: Նախագահ
interlingua: Presidente
Bahasa Indonesia: Presiden
Ilokano: Presidente
íslenska: Forseti
italiano: Presidente
日本語: 大統領
Basa Jawa: Présidhèn
ქართული: პრეზიდენტი
қазақша: Президент
한국어: 대통령
къарачай-малкъар: Президент
kurdî: Serokkomar
Latina: Praeses
Limburgs: President
lingála: Prezidá
lietuvių: Prezidentas
latviešu: Prezidents
Basa Banyumasan: Presiden
олык марий: Президент
മലയാളം: പ്രസിഡന്റ്
Bahasa Melayu: Presiden
नेपाली: राष्ट्रपति
Nederlands: President
norsk nynorsk: President
norsk: President
occitan: President
ਪੰਜਾਬੀ: ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
polski: Prezydent
پنجابی: صدر
پښتو: ولسمشر
português: Presidente
Runa Simi: Umalliq
română: Președinte
русский: Президент
русиньскый: Презідент
саха тыла: Бэрэсидьиэн
Scots: Preses
srpskohrvatski / српскохрватски: Predsjednik
Simple English: President
slovenčina: Prezident
slovenščina: Predsednik
Gagana Samoa: Peresitene
Soomaaliga: Madaxweyne
српски / srpski: Председник
svenska: President
Kiswahili: Rais
తెలుగు: అధ్యక్షుడు
тоҷикӣ: Президент
Türkmençe: Prezident
Tagalog: Pangulo
Türkçe: Başkan
татарча/tatarça: Президент
удмурт: Президент
українська: Президент
oʻzbekcha/ўзбекча: Prezident
vèneto: Presidente
Tiếng Việt: Tổng thống
Winaray: Mangulo
吴语: 总统
მარგალური: პრეზიდენტი
ייִדיש: פרעזידענט
Yorùbá: Ààrẹ
中文: 總統
文言: 總統
Bân-lâm-gú: Chóng-thóng
粵語: 總統