Палладий

Палладий.

Палладий (лат. Palladium) – Д. И. Менделеев мезгилдик системасы 5-мезгилинин VIIIВ группа элементи, платина металлдары тобуна кирет, к.н. 46, ат. м. 106,4. П-ди 1803-ж. анг. окумуштуу О. Волластон ачкан. Ал 1802-ж. табылган Паллады астероиди урматына палладий деп аталган (байыркы Афинада «паллада» – гр. сөзүндө «акылдын кудайы» дегенди түшүндүргөн). Жаратылышта туруктуу 6 изотобу бар – 102Pd (0,96 %), 104Pd (10,97 %), 105Pd (22,23 %), 106Pd (27,33 %), 108Pd (21,71 %) жана 110Pd (11,81 %). Анын радиоактивдүү изотоптору ядролук реакторлордо U, Th, Puди ажыратуудан алынат. Иондошуу энергиясы: Pd0 ® Pd + ® Pd 2+ (эВ м-н) 8,33 жана 19,42 барабар. Палладий жер кыртышынын 1×10-6 % түзөт. Негизги минералдары: аллопалладий (Ag, Pt, Ru, Cu); палладит (PdO); потарит PdHg; станнопалладинит Pd3Sn2 ; арсенопалладинит Pd 3 Аs, майгенерит PdBi2 ; порценит (Au, Ag, Cu), бреггит (Pt, Pd Ni)S; палладийлүү платина (Pd, Pt) болуп саналат. П-дин негизги булактары Уралда, Сибирде, Канадада, Түндүк Африкада кездешкен сульфиддүү никель-жез кендери болуп саналат. П. асыл металл болгондуктан, жаратылышта эркин түрүндө да кездешет. П. күмүш түстүү ак металл. Ат. радиусу 1,37, иондук радиусу Pd 2+ 0,88; Pd4+ 0,73; тыгызд. 12,02 г/см3, балкып эрүү температурасы 1552оС; кайноо температурасы 2940оС. Бирикмелерде II жана IV валенттүү, кээде III валенттүүлүктү да көрсөтөт. II валенттүү бирикмелери туруктуу. PdO, Pd2O3 жана PdO2 оксиддери белгилүү. Галогендер менен PdF2-дифторид, PdF3–трифторид, PdCl2–дихлорид, PdBr2–дибромид, PdJ2 –дииодидди пайда кылат. П. мүнөздүү касиеттеринин бири, анын көп өлчөмдөгү газды сиңирүүчүлүк жөндөмдүүлүгү болуп саналат (1 көлөм паладий 900 көлөм суутекти сиңирет). Суутек сиңирилген П. күчтүү калыбына келтиргич жана башка платина металлдарына караганда активдүү. П. концент. ысык азот, күкүрт к-таларында жана «падыша арагында» эрийт. П. дихлориди эң оңой калыбына келет. Анын эритмеси менен абадагы көмүртек оксидин аныктоо үчүн колдонулуучу индикатор кагазын нымдашат. П. эритмеден диметилглиоксим менен ачууга болот. Ал кычкыл чөйрөдө сары чөкмөнү берет.

  • Колдонулган адабияттар

Колдонулган адабияттар

Other Languages
Afrikaans: Palladium
አማርኛ: ፓላዲየም
aragonés: Paladio
العربية: بالاديوم
asturianu: Paladiu
azərbaycanca: Palladium
беларуская: Паладый
беларуская (тарашкевіца)‎: Паляд
български: Паладий
भोजपुरी: पैलेडियम
བོད་ཡིག: པྰེ་ལེ་ཌིམ།
brezhoneg: Palladiom
bosanski: Paladij
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Bă (gĭng-sṳ̆k)
Cebuano: Paladyo
کوردی: پالادیۆم
corsu: Palladiu
čeština: Palladium
kaszëbsczi: Pallôd
Cymraeg: Paladiwm
dansk: Palladium
Deutsch: Palladium
Ελληνικά: Παλλάδιο
English: Palladium
Esperanto: Paladio
español: Paladio
eesti: Pallaadium
euskara: Paladio
فارسی: پالادیم
suomi: Palladium
føroyskt: Palladium
français: Palladium
Nordfriisk: Palaadium
furlan: Paladi
Gaeilge: Pallaidiam
Gàidhlig: Paladium
galego: Paladio
ગુજરાતી: પલેડિયમ
Gaelg: Pallaadjum
客家語/Hak-kâ-ngî: Palladium
עברית: פלדיום
हिन्दी: पलेडियम
Fiji Hindi: Palladium
hrvatski: Paladij
Kreyòl ayisyen: Paladyòm
magyar: Palládium
հայերեն: Պալադիում
interlingua: Palladium
Bahasa Indonesia: Paladium
Ido: Paladio
íslenska: Palladín
日本語: パラジウム
la .lojban.: jinmrpaladi
Basa Jawa: Paladium
ქართული: პალადიუმი
Kabɩyɛ: Paladɩyɔm
қазақша: Палладий
한국어: 팔라듐
kurdî: Paladyûm
Latina: Palladium
Lëtzebuergesch: Palladium
Limburgs: Palladium
lietuvių: Paladis
latviešu: Pallādijs
македонски: Паладиум
മലയാളം: പലേഡിയം
монгол: Паллади
मराठी: पॅलिडियम
кырык мары: Палладий
Bahasa Melayu: Paladium
Plattdüütsch: Palladium
नेपाली: पलाडियम
नेपाल भाषा: प्यालिडियम
norsk nynorsk: Palladium
norsk: Palladium
occitan: Palladi
Livvinkarjala: Palladii
ਪੰਜਾਬੀ: ਪੈਲੇਡੀਅਮ
polski: Pallad
Piemontèis: Paladi
پنجابی: پالاڈیم
português: Paládio
Runa Simi: Paladyu
română: Paladiu
armãneashti: Paladiu
русский: Палладий
संस्कृतम्: पलाडियम
sardu: Palladio
Scots: Palladium
srpskohrvatski / српскохрватски: Paladijum
Simple English: Palladium
slovenčina: Paládium
slovenščina: Paladij
Soomaaliga: Baladiyaam
shqip: Palladiumi
српски / srpski: Паладијум
Seeltersk: Palladium
svenska: Palladium
Kiswahili: Paladi
தமிழ்: பலேடியம்
తెలుగు: పెల్లేడియం
Tagalog: Paladiyo
Türkçe: Paladyum
татарча/tatarça: Палладий
українська: Паладій
oʻzbekcha/ўзбекча: Palladiy
vepsän kel’: Palladii
Tiếng Việt: Paladi
Winaray: Paladyo
хальмг: Палладиум
ייִדיש: פאלאדיום
Yorùbá: Palladium
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Palladium
粵語: