Омурткасыздар

Омурткасыздар (Invertebrata) — омуртка тутуму жок жаныбарлардын көп сандаган тобу. 19-кылымдын башында франциялык биолог Ж. Б. Ламарк жаныбарлар дүйнөсүн омурткалууларга жана омурткасыздарга бөлгөн. Омурткасыздар 16–23 жана андан көп типке бөлүнөт. Буларга жөнөкөйлөр, былпылдактар, ичеги көңдөйлүүлөр, ийне терилүүчүлөр, моллюскалар, муунак курттар, жөнөкөй курттардын бир нече типтери, муунак буттуулар ж. б. кирип, 1–2 млнго чейин түрдү камтыйт. Ал эми омурткалуулар типчесине 45 миң гана түр таандык. Омурткасыздардын өтө көп саны муунак буттуулар, алардын көпчүлүк түрлөрүн курт-кумурскалар түзөт (1 млндон ашык). Омурткасыздар бардык жерде – тузсуз сууда, океан, деңизде, кургакта, топуракта таралган. Көбү – өсүмдүк жана жаныбар мителери. 1 млрд жыл мурун бир клеткалуулардан көп клеткалуулар келип чыккан. Кембрий мезгилинде омурткасыздардын көп типтери жашаган. Алардын байыркы калдыктары түрдүү Геологиялык чөкмө тектердин курамын түзгөн. Геологиялык чөкмөлөрдүн жашын, курамын аныктоодо, адам турмушунда жана табиятта омурткасыздардын мааниси чоң. Омурткасыздардын ичинде тамак-ашка пайдаланылуучулары, куштарга, балыктарга жем болуучулары бар. Айрымдары – өсүмдүк жана айбанат зыянкечтери.

  • Колдонулган адабияттар

Колдонулган адабияттар

Other Languages
Afrikaans: Ongewerweldes
العربية: لافقاريات
asturianu: Invertebráu
azərbaycanca: Onurğasızlar
беларуская: Беспазваночныя
български: Безгръбначни
brezhoneg: Divellkeineg
bosanski: Beskičmenjaci
català: Invertebrat
čeština: Bezobratlí
Cymraeg: Infertebrat
Deutsch: Wirbellose
Ελληνικά: Ασπόνδυλο
English: Invertebrate
Esperanto: Senvertebruloj
español: Invertebrado
eesti: Selgrootud
euskara: Ornogabe
français: Invertébré
galego: Invertebrado
Kreyòl ayisyen: Envètebre
interlingua: Invertebrato
Bahasa Indonesia: Avertebrata
íslenska: Hryggleysingjar
italiano: Invertebrata
日本語: 無脊椎動物
Basa Jawa: Avertebrata
ಕನ್ನಡ: ಅಕಶೇರುಕ
한국어: 무척추동물
kernowek: Divellkeynek
Latina: Invertebrata
lietuvių: Bestuburiai
македонски: Без’рбетници
മലയാളം: അകശേരുകികൾ
Bahasa Melayu: Invertebrata
Plattdüütsch: Warvellose Deerter
Nederlands: Ongewervelden
norsk nynorsk: Virvellause dyr
occitan: Invertebrata
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੰਗਰੋੜਹੀਣ
polski: Bezkręgowce
پنجابی: انکنگریڑے
português: Invertebrados
română: Nevertebrate
संस्कृतम्: अकशेरुकाः
srpskohrvatski / српскохрватски: Beskralježnjaci
Simple English: Invertebrate
slovenčina: Bezstavovce
slovenščina: Nevretenčarji
српски / srpski: Бескичмењаци
Basa Sunda: Invertebrata
తెలుగు: అకశేరుకాలు
тоҷикӣ: Бемуҳраҳо
Tagalog: Imbertebrado
Türkçe: Omurgasızlar
українська: Безхребетні
oʻzbekcha/ўзбекча: Umurtqasizlar
Winaray: Inbertebrado