Мамлекет башчысы

Мамлекет башчысы – мамлекеттин жогорку өкүлү

эсептелген жогорку кызмат (кыйла сейрек – коллегиалдуу орган) адамы, эреже

катары, аткаруу бийлигинин алып жүрүүчүсү. Монархиялык мамлекеттерде (Улуу

Британия, Швеция, Испания, Япония) М. б. монарх (король, император) болуп

саналат, адатта анын бийлиги мыйзамда белгиленген тартипте падышачылык кылуучу

бүлөнүн улам бир өкүлүнөн экинчисине мурасталып отурат. Башкаруу республикалык

тариздеги өлкөлөрдө: түздөнтүз эл тарабынан (КР, РФ, Мексика), болбосо кыйыр

тартипте (АКШ, Аргентина) же көп тепкичтүү шайлоолордо (Италия, ГФР, Индия)

шайланган президент М. б. болуп саналат. Президенттик өлкөлөрдө (АКШ, Мексика)

бир эле мезгилде аткаруу бийлигинин башчысы болуп саналат. Иш жүзүндө баардык

конституциялар М. б-на кеңири укуктарды берет: ал өкмөт башчысын жана

министрлерди дайындайт, куралдуу күчтөрдүн жогорку башкы командачысы болуп

саналат, мунапыс берүү, вето (тыюу) коюу укугуна ээ, ордендер жана медалдар

менен сыйлайт, парламенттин сессияларын чакырат, парламентти (же анын төмөнкү

палатасын) таркатуу (президенттик республикалардан башкаларда) укугуна ээ,

мыйзам чыгаруу демилгеси менен чыгуу (баардык жерде эмес) укугун пайдаланат ж.

б. Дээрлик баардык парламентардык мамлекеттерде М. б-нын ыйгарым укуктары анын

атынан өкмөт тарабынан иш-ке ашырылат. КР Президенти М. б., КР жогорку кызмат

адамы болуп саналат.

  • Колдонулган адабияттар

Колдонулган адабияттар

Other Languages
Afrikaans: President
አማርኛ: ፕሬዝዳንት
aragonés: President
Ænglisc: Foresittend
العربية: رئيس
asturianu: Presidente
azərbaycanca: Prezident
беларуская: Прэзідэнт
беларуская (тарашкевіца)‎: Прэзыдэнт
български: Президент
भोजपुरी: राष्‍ट्रपति
bamanankan: Jamanatigi
brezhoneg: Prezidant
bosanski: Predsjednik
català: President
Chavacano de Zamboanga: Presidente
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Cūng-tūng
нохчийн: Президент
čeština: Prezident
Чӑвашла: Президент
Cymraeg: Arlywydd
dansk: Præsident
Ελληνικά: Πρόεδρος
English: President
Esperanto: Prezidanto
español: Presidente
eesti: President
euskara: Lehendakari
français: Président
Nordfriisk: President
Frysk: Presidint
Gaeilge: Uachtarán
贛語: 總統
galego: Presidencia
客家語/Hak-kâ-ngî: Chúng-thúng
עברית: נשיא
हिन्दी: राष्ट्रपति
hrvatski: Predsjednik
hornjoserbsce: Prezident
Kreyòl ayisyen: Prezidan
magyar: Elnök
Հայերեն: Նախագահ
interlingua: Presidente
Bahasa Indonesia: Presiden
Ilokano: Presidente
íslenska: Forseti
italiano: Presidente
日本語: 大統領
Basa Jawa: Présidhèn
ქართული: პრეზიდენტი
қазақша: Президент
한국어: 대통령
къарачай-малкъар: Президент
kurdî: Serokkomar
Latina: Praeses
Limburgs: President
lingála: Prezidá
lietuvių: Prezidentas
latviešu: Prezidents
Basa Banyumasan: Presiden
олык марий: Президент
മലയാളം: പ്രസിഡന്റ്
Bahasa Melayu: Presiden
नेपाली: राष्ट्रपति
Nederlands: President
norsk nynorsk: President
norsk: President
occitan: President
ਪੰਜਾਬੀ: ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
polski: Prezydent
پنجابی: صدر
پښتو: ولسمشر
português: Presidente
Runa Simi: Umalliq
română: Președinte
русский: Президент
русиньскый: Презідент
саха тыла: Бэрэсидьиэн
Scots: Preses
srpskohrvatski / српскохрватски: Predsjednik
Simple English: President
slovenčina: Prezident
slovenščina: Predsednik
Gagana Samoa: Peresitene
Soomaaliga: Madaxweyne
српски / srpski: Председник
svenska: President
Kiswahili: Rais
తెలుగు: అధ్యక్షుడు
тоҷикӣ: Президент
Türkmençe: Prezident
Tagalog: Pangulo
Türkçe: Başkan
татарча/tatarça: Президент
удмурт: Президент
українська: Президент
oʻzbekcha/ўзбекча: Prezident
vèneto: Presidente
Tiếng Việt: Tổng thống
Winaray: Mangulo
吴语: 总统
მარგალური: პრეზიდენტი
ייִדיש: פרעזידענט
Yorùbá: Ààrẹ
中文: 總統
文言: 總統
Bân-lâm-gú: Chóng-thóng
粵語: 總統