Мадрид

Шаар
Мадрид
исп. Madrid
ЖелекГерб
ЖелекГерб
ӨлкөИспания
Координаттар40°24′N 3°41′W / 40°24′N 3°41′W / 40.400; -3.683
АлькальдМануэла Кармен
Биринчи белгиленгенX кылым
Аймагы607 км²
Борборунун бийиктиги667 м
Калкы 3 041 579 адам (2013)
Жыштыгы8653,5 адам/км²
Улуттук курамыиспандар
Этнохорониммариддик, мадриддиктер
Убакыт аралыгыUTC+1, жайында UTC+2
Телефон коду+34 91
Почта индекстери28001-28080
Расмий сайтыhttp://www.munimadrid.es/  (исп.)
Мадрид (Жер)
Locator Dot2.gif

Мадрид (исп. Madrid [maˈðɾið]) – Испаниянын борбору. Автономия Кастилия тарыхый областынын жана Мадрид провинциясынын административдик борбору. Административдик жактан районго бөлүнөт Пиреней жарым аралынын борбордук бөлүгүндөгү Месета платосунда, деңиз деңгээлинен 650 м бийиктикте, Мансанарес дарыясынын өйүз-бүйүзүндө жайгашкан. Калкы 3,2 млн (2011; шаар айланасы жана шаар спутниктери менен Чоң Мадрид шаар агломерациясын түзөт; анда 6,4 млн). Өлкөнүн саясий, экономикалык, маданий борбору жана ири шаары. Ири жолдор тоому. Барахас эл аралык аэропорту бар. Метрополитен иштейт.Шаар маврлардын Мажирит чебинин (сакталбай калган; алгач 932-жылдан эскерилет) айланасында калыптанган. Чеп 1083-жылы арабдардан бошотулган. 1118-жылы чепке шаар укугу берилген. 14–15-кылымда Мадрид Кастиль королдорунун резиденциясы жана кортестердин (парламент) отурумдары өтүүчү жай болгон. 1561-жылдан шаар статусуна ээ. Ошол жылы Филипп II тарабынан Испаниянын борбору болуп жарыяланган. Мадридде өлкөдө өндүрүл­гөн өнөр жай продукциясынын 1/10 бөлүгү даярдалат. Автомобиль жана локомотив куруу, электр-техникалык, радиоаппаратура, жабдуулары, аскер, химиялык-фармацевтика, жеңил (тигүү, текстиль, бут-кийим), тамак-аш, кагаз, полиграфиялык, жыгаччылык, цемент ж. б. өнөр жай ишканалары иштейт. Кол өнөрчүлүк [сайма саюу, тор токуу, желпүүр даярдоо, урма музыкалык аспаптар (кастаньет), зер буюмдар] өнүккөн. 17-кылымдан тартып иретсиз салынган шаар курулуштары классика жана барокко стилинде болсо, кийинчерээк заманбап курулуштар менен алмашылды. Мадридде банктар, соода компанияларынын башкармалыктары, улуттук жана чет өлкөлүк АКтар, камсыздандыруу мекемелери, фонд биржасы жайгашкан. Шаарда 11 көпүрө курулган. Илимдер академиясы, университет (анын астында студенттер шаарчасы), бир нече жогорку окуу жайлар жана илимий коомдор, китепканалар (анын ичинде улуттук), Испания королдор академиясы, Королдук улуттук медициналык академия, астрономиялык обсерватория, королдор дарыканасы, театрлар, 100дөн ашык музей (анын ичинде Прадо музейинде Боттичелли, Рафаэль, Тициан, Рубенс, Рембрандт, Гой, Караважо ж. б. белгилүү сүрөтчүлөрдүн эмгектери коюлган) жана сүрөт галереялары бар. Епископ капелласы (16-кылым), Сан-Хинес (17-кылым), Сан-Исидро эль Реаль (17-кылым), Сан-Франциско эль Гранде (18-кылым) ж. б. чиркөөлөрү, Пласа Майор аянтында ансамбль (17-кылым) сакталган. Ботаникалык бак уюштурулган. Мадридде жылына 2 жолу коррида (букалар урушу) өткөрүлөт. Эл аралык туризм өнүккөн.

  • Колдонулган адабияттар

Колдонулган адабияттар

Other Languages
Аҧсшәа: Мaдрид
Acèh: Madrid
адыгабзэ: Мадрид
Afrikaans: Madrid
Alemannisch: Madrid
አማርኛ: ማድሪድ
aragonés: Madrit
Ænglisc: Madrid
العربية: مدريد
مصرى: مدريد
asturianu: Madrid
авар: Мадрид
Aymar aru: Madrid
azərbaycanca: Madrid
تۆرکجه: مادرید
башҡортса: Мадрид
Boarisch: Madrid
žemaitėška: Madrids
Bikol Central: Madrid
беларуская: Мадрыд
беларуская (тарашкевіца)‎: Мадрыд
български: Мадрид
Bislama: Madrid
bamanankan: Madrid
বাংলা: মাদ্রিদ
བོད་ཡིག: མ་ད་རིད།
brezhoneg: Madrid
bosanski: Madrid
буряад: Мадрид
català: Madrid
Chavacano de Zamboanga: Madrid
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Madrid
нохчийн: Мадрид
Cebuano: Madrid
Chamoru: Madrid
Tsetsêhestâhese: Madrid
کوردی: مەدرید
corsu: Madridi
qırımtatarca: Madrid
čeština: Madrid
kaszëbsczi: Madrit
Чӑвашла: Мадрид
Cymraeg: Madrid
dansk: Madrid
Deutsch: Madrid
Zazaki: Madrid
dolnoserbski: Madrid
eʋegbe: Madrid
Ελληνικά: Μαδρίτη
emiliàn e rumagnòl: Madrìd
English: Madrid
Esperanto: Madrido
español: Madrid
eesti: Madrid
euskara: Madril
estremeñu: Mairil
فارسی: مادرید
suomi: Madrid
Võro: Madrid
føroyskt: Madrid
français: Madrid
arpetan: Madrid
Nordfriisk: Madrid
furlan: Madrid
Gaeilge: Maidrid
Gagauz: Madrid
Gàidhlig: Madrid
galego: Madrid
Avañe'ẽ: Madrid
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: माद्रिद
Gaelg: Madrid
Hausa: Madrid
客家語/Hak-kâ-ngî: Madrid
Hawaiʻi: Makelika
עברית: מדריד
हिन्दी: मद्रिद
Fiji Hindi: Madrid
hrvatski: Madrid
hornjoserbsce: Madrid
Kreyòl ayisyen: Madrid
magyar: Madrid
հայերեն: Մադրիդ
interlingua: Madrid
Bahasa Indonesia: Madrid
Interlingue: Madrid
Ilokano: Madrid
ГӀалгӀай: Мадрид
Ido: Madrid
íslenska: Madríd
italiano: Madrid
日本語: マドリード
Basa Jawa: Madrid
ქართული: მადრიდი
Qaraqalpaqsha: Madrid
Taqbaylit: Madrid
Адыгэбзэ: Мадрид
Kabɩyɛ: Maadiriidi
қазақша: Мадрид
kalaallisut: Madrid
ಕನ್ನಡ: ಮಡ್ರಿಡ್
한국어: 마드리드
Перем Коми: Мадрид
kurdî: Madrîd
коми: Мадрид
kernowek: Madrid
Latina: Matritum
Ladino: Madrid
Lëtzebuergesch: Madrid
лезги: Мадрид
Lingua Franca Nova: Madrid
Limburgs: Madrid (stad)
Ligure: Madrid
lumbaart: Madrid
lingála: Madrid
لۊری شومالی: مادرید
lietuvių: Madridas
latviešu: Madride
Malagasy: Madrid
олык марий: Мадрид
Māori: Madrid
македонски: Мадрид
മലയാളം: മാഡ്രിഡ്
монгол: Мадрид
मराठी: माद्रिद
кырык мары: Мадрид
Bahasa Melayu: Madrid
Malti: Madrid
Mirandés: Madrid
မြန်မာဘာသာ: မဒရစ်မြို့
эрзянь: Мадрид ош
مازِرونی: مادرید
Dorerin Naoero: Madrid
Plattdüütsch: Madrid
Nedersaksies: Medrid
नेपाली: म्याड्रिड
नेपाल भाषा: माद्री
Nederlands: Madrid (stad)
norsk nynorsk: Madrid
norsk: Madrid
Novial: Madrid
Nouormand: Madri
Chi-Chewa: Madrid
occitan: Madrid
Livvinkarjala: Madridu
ଓଡ଼ିଆ: ମାଡ୍ରିଦ
Ирон: Мадрид
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਾਦਰੀਦ
Kapampangan: Madrid
Papiamentu: Madrid
Picard: Madrid
Deitsch: Madrid
Norfuk / Pitkern: Madrid
polski: Madryt
Piemontèis: Madrid
پنجابی: مادرید
português: Madrid
Runa Simi: Madrid
rumantsch: Madrid
Romani: Madrid
Kirundi: Madrid
română: Madrid
armãneashti: Madrid
tarandíne: Madrid
русский: Мадрид
русиньскый: Мадрід
Kinyarwanda: Madrid
संस्कृतम्: मद्रिद्
саха тыла: Мадрид
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱢᱟᱰᱨᱤᱰ
sardu: Madrid
sicilianu: Madrid
Scots: Madrid
davvisámegiella: Madrid
srpskohrvatski / српскохрватски: Madrid
සිංහල: මැඩ්රිඩ්
Simple English: Madrid
slovenčina: Madrid
slovenščina: Madrid
Gagana Samoa: Madrid
chiShona: Madrid
Soomaaliga: Madrid
shqip: Madridi
српски / srpski: Мадрид
Sranantongo: Madrid
Sesotho: Madrid
Seeltersk: Madrid
Basa Sunda: Madrid
svenska: Madrid
Kiswahili: Madrid
ślůnski: Madryt
தமிழ்: மத்ரித்
tetun: Madríd
тоҷикӣ: Мадрид
Türkmençe: Madrid
Tagalog: Madrid
Setswana: Madrid
lea faka-Tonga: Madrid
Tok Pisin: Madrid
Türkçe: Madrid
татарча/tatarça: Madrid
Twi: Madrid
reo tahiti: Madrid
удмурт: Мадрид
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Madrid
українська: Мадрид
اردو: میدرد
oʻzbekcha/ўзбекча: Madrid
Tshivenda: Madrid
vèneto: Madrid
vepsän kel’: Madrid
Tiếng Việt: Madrid
Volapük: Madrid
Winaray: Madrid
Wolof: Madrid
吴语: 马德里市
isiXhosa: Madrid
მარგალური: მადრიდი
ייִדיש: מאדריד
Yorùbá: Madrid
Vahcuengh: Madrid
中文: 马德里
文言: 馬德里
Bân-lâm-gú: Madrid
粵語: 馬德里