Куала-Лумпур

Шаар
Куала-Лумпур
мал. Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur
англ. Federal Territory of Kuala Lumpur
кыт. 吉隆坡联邦直辖区
ЖелекГерб
ЖелекГерб
ӨлкөМалайзия
ШтатФедералдык аймак
Координаттар3°9′35″N 101°42′0″E / 3°9′35″N 101°42′0″E / 3.15972; 101.70000
МэрАхмад Фесал Талиб
Аймагы243 км²
Борборунун бийиктиги21,95 м
Калкы1 809 699 адам (2009)
Жыштыгы7427,5 адам/км²
Агломерация6 900 000
Этнохоронимкуалалумпурлук, куалалумпурлуктар
Убакыт аралыгыUTC+8
Телефон коду+60 3
Почта индекстери40xxx - 48xxx, 62xxx - 64xxx
Автоунаа кодуW
Расмий сайтышилтеме
Куала-Лумпур (Жер)
Locator Dot2.gif

Куала-Лумпур (мал. Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, джави:كوالا لومڤور) – Малайзиянын борбору, шаар. Федерация аймагы статусуна ээ. Селангор штатынын административдик борбору. Малакка жарым аралынын түштүк-батыш бөлүгүндө жайгашкан. Калкы 1 809 699 (2009; шаар агломерациясында 7,6 млн). Жолдор тоому. Эл аралык аэропорттору бар. Куала-Лумпурдун деңиз аванпорту Келанг (2007-ж. 133,5 млн т жүк ташылган). Өлкөнүн экономикалык, саясий, илимий жана маданий ири борбору. Кытай калай казуучулары тарабынан 1857-ж. негизделген. 19-кылымдын 80-жылдарында шаарга айланган. 1946–57-жылдары Англия ээлиги Малайя Союзунун (1948–57-жылдары Малайя Федерациясы), 1957–63-жылдары көз каранды эмес Малайя Федерациясынын, 1963-жылдан Малайзиянын борбору. 2001-ж. Куала-Лумпур «улуттук жана мыйзам чыгаруучу борбор» статусун алган. Металл иштетүү, жыгаччылык, тамакаш өнөр-жай ишканалары иштейт. Каучук иштетилет. Куала-Лумпур өлкөнүн информатикалык технологиясынын башкы борбору. Ири 40 авиакомпания (анын ичинде «Malaysia Airlines», туристтик маршруттарга адистештирилген) иштейт. Дүйнөдөгү эң бийик имарат Эгиз мунара же Петронас комплекси (бийиктиги 452 м, 88 кабат) ушул шаарда жайгашкан. Анда көпүрө (48-кабатта), телемунара (421 м; бийиктиги боюнча дүйнөдө 4-орунда), айланып жүрмө ресторан, обсерватория бар. Чаньцзясы кытай храмы, Масжид Жамек мечити (инди-моңгол стилинде), Шри-Махамариамман индуисттер храмы, Дайябуми комплекси (араб-византия стилинде), готика стилиндеги Ыйык Мария чиркөөсү, султан Абдул Самаддын ак сарайы (саат мунарасы менен, бийиктиги 30 м), Истана Негара (Малайзия королунун расмий резиденциясы), Чайнатаун, табигый парктар (анын ичинде орхидея, гибискус өстүрүлүп, көпөлөк, куштар жана эликтер мекендейт) сакталган. Куала-Лумпурдан түндүктө дүйнөдөгү эң ири Бату-Кейвс үңкүр храм комплекси (1891; бийиктиги 47 м скульптурасы менен) жайгашкан. Бул жерде жыл сайын «Тайпусам» (диний) фестивалы өткөрүлүп турат. Университеттер (анын ичинде эл аралык ислам), Илим изилдөө институттары, улуттук жана калк китепканалары, театрлар, музейлер (Мэйбанка нумизматика, каучук), сүрөт галереясы (кол өнөрчүлөрдүн эң баалуу буюмдары, калай идиштер) бар. Шаарда эл аралык ар кандай турнирлер, «Формула-1» авто жана моторлуу кайыктар жарышы өткөрүлүп турат. Туризм өнүккөн.


Other Languages
Afrikaans: Kuala Lumpur
العربية: كوالالمبور
asturianu: Kuala Lumpur
azərbaycanca: Kuala-Lumpur
башҡортса: Куала-Лумпур
беларуская: Куала-Лумпур
беларуская (тарашкевіца)‎: Куала Лумпур
български: Куала Лумпур
भोजपुरी: कुआला लंपुर
Bahasa Banjar: Kuala Lumpur
བོད་ཡིག: ཁལ་ལུང་ཕུ།
brezhoneg: Kuala Lumpur
bosanski: Kuala Lumpur
català: Kuala Lumpur
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Kuala Lumpur
нохчийн: Куала-Лумпур
čeština: Kuala Lumpur
Чӑвашла: Куала-Лумпур
Cymraeg: Kuala Lumpur
Deutsch: Kuala Lumpur
Zazaki: Kuala Lumpur
dolnoserbski: Kuala Lumpur
English: Kuala Lumpur
Esperanto: Kuala-Lumpuro
español: Kuala Lumpur
euskara: Kuala Lumpur
français: Kuala Lumpur
Nordfriisk: Kuala Lumpur
Gaeilge: Kuala Lumpur
Gàidhlig: Kuala Lumpur
galego: Kuala Lumpur
Avañe'ẽ: Kuala Lumpur
客家語/Hak-kâ-ngî: Kuala Lumpur
Fiji Hindi: Kuala Lumpur
hrvatski: Kuala Lumpur
hornjoserbsce: Kuala Lumpur
Kreyòl ayisyen: Kouala Loumpou
magyar: Kuala Lumpur
Bahasa Indonesia: Kuala Lumpur
Interlingue: Kuala Lumpur
Ilokano: Kuala Lumpur
íslenska: Kúala Lúmpúr
italiano: Kuala Lumpur
Basa Jawa: Kuala Lumpur
Qaraqalpaqsha: Kuala Lumpur
Taqbaylit: Kuala Lumpur
Адыгэбзэ: Кууалэ-Лумпур
қазақша: Куала Лумпур
ភាសាខ្មែរ: គូឡាឡាំពួ
kurdî: Kuala Lumpur
Lëtzebuergesch: Kuala Lumpur
Ligure: Kuala Lumpur
lumbaart: Kuala Lumpur
لۊری شومالی: کوٙالالامپوٙر
lietuvių: Kvala Lumpūras
latviešu: Kualalumpura
Basa Banyumasan: Kuala Lumpur
Māori: Kuala Lumpur
Baso Minangkabau: Kuala Lumpur
македонски: Куала Лумпур
മലയാളം: കോലാലമ്പൂർ
Bahasa Melayu: Kuala Lumpur
မြန်မာဘာသာ: ကွာလာလမ်ပူမြို့
مازِرونی: کوآلالامپور
Nederlands: Kuala Lumpur
norsk nynorsk: Kuala Lumpur
Novial: Kuala Lumpur
occitan: Kuala Lumpur
Kapampangan: Kuala Lumpur
Papiamentu: Kuala Lumpur
polski: Kuala Lumpur
Piemontèis: Kuala Lumpur
پنجابی: کوالا لمپور
português: Kuala Lumpur
română: Kuala Lumpur
русский: Куала-Лумпур
саха тыла: Куала Лумпур
sicilianu: Kuala Lumpur
srpskohrvatski / српскохрватски: Kuala Lumpur
Simple English: Kuala Lumpur
slovenčina: Kuala Lumpur
slovenščina: Kuala Lumpur
chiShona: Kuala Lumpur
Soomaaliga: Kuwala Lumbuur
српски / srpski: Куала Лумпур
Basa Sunda: Kuala Lumpur
svenska: Kuala Lumpur
Kiswahili: Kuala Lumpur
ślůnski: Kuala Lumpur
తెలుగు: కౌలాలంపూర్
Türkmençe: Kuala Lumpur
Tagalog: Kuala Lumpur
Tok Pisin: Kuala Lumpur
Türkçe: Kuala Lumpur
татарча/tatarça: Kuala-Lumpur
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كۇئالالۇمپۇر
українська: Куала-Лумпур
oʻzbekcha/ўзбекча: Kuala Lumpur
vepsän kel’: Kuala Lumpur
Tiếng Việt: Kuala Lumpur
Volapük: Kuala Lumpur
Winaray: Kuala Lumpur
吴语: 吉隆坡
მარგალური: კუალა-ლუმპური
Yorùbá: Kuala Lumpur
Vahcuengh: Gizlungzpoh
Zeêuws: Kuala Lumpur
中文: 吉隆坡
Bân-lâm-gú: Kuala Lumpur
粵語: 吉隆坡