Ирландия

Ирландия.
Flag of Ireland.svg

Ирландия (ирландча Eire, англисче Ireland) – Батыш Европадагы мамлекет. Ирландия аралынын 5/6 бөлүгүн, ошондой эле анын батыш жээгине жакын жайгашкан чакан аралдарды (Акилл, Аран, Клэр ж. б.) ээлеп, Улуу Британия жана Түндүк Ирландия Бириккен Королдугуна кирген Түндүк Ирландия менен чектешет. Чыгышынан Улуу Британиядан Ыйык Георг кысыгы жана Ирланд деңизи аркылуу бөлүнөт. Түндүк-батышын, батышын жана түштүгүн Атлантика океаны чулгайт. Европадан Түндүк Америкага кеткен деңиз жолунда жайгашкан. Аянты 70,2 миң км2. Калкы 4364,5 миң (2008). Борбору – Дублин шаары. Мамлекеттик биринчи тили – ирланд (гэль) тили, экинчиси – англис тили. Акча бирдиги – евро. Ирландиянын аймагы 4 тарыхый провинцияга – Коннахт, Ленстер, Манстер жана Ольстерге (Ольстердин негизги бөлүгү Түндүк Ирландиянын курамына кирет) бөлүнөт. Администрациялык-аймактык жактан 29 графтыктан жана 5 шаар графтыгынан турат.

Coat of arms of Ireland.svg

Администрациялык-аймактык бөлүнүшү (2006):

Тарыхый провинциялары, графтыктары

Аянты, миң км3

Калкы,

миң

Администрациялык борбору

Коннахт

17 713

503,1


Голуэй*

51

72,0


Голуэй

6100

159,1

Голуэй

Литрим

1589

28,8

Каррик

Мейо

5589

123,6

Каслбар

Роскоммон

2 548

58,7

Роскоммон

Слайго

1 837

60,9

Слайго

Ленстер

19 774

2 292,9


Дублин*

118

505,7


Дун-Лэаре-Ратдаун

127

193,7

Дун-Лэаре

Карлоу

898

50,5

Карлоу

Килдер

1694

186,1

Нейс

Килкенни

2072

87,4

Килкенни

Лаут

832

110,9

Дандолк

Лиишь

1719

67,0

Порт-Лиишь

Лонгфорд

1091

34,4

Лонгфорд

Мит

2335

162,6

Трим

Оффали

1990

70,6

Талламор

Түштүк Дублин

223

246,9

Таллахт

Уиклоу

2033

126,3

Уиклоу

Уэксфорд

2365

131,6

Уэксфорд

Уэстмит

1 825

79,4

Маллингар

Фингал

453

239,8

Суордс

Манстер

24608

1172,2


Керри

4735

139,6

Трали

Клэр

3442

110,8

Эннис

Корк*

40

119,1


Корк

7468

361,8

Корк

Лимерик*

20

52,6


Лимерик

2740

131,3

Лимерик

Түндүк Типперэри

2046

66,0

Нина

Түштүк Типперэри

2258

83,0

Клонмел

Уотерфорд*

42

45,8


Уотерфорд

1817

62,2

Уотерфорд

Ольстер

8087

266,7


Донегол

4860

146,9

Лиффорд

Каван

1932

64,0

Каван

Монахан

1296

55,8

Монахан

  • Шаар-графтыгы.

Ирландия – БУУнун (1955), Европа советинин (1949), Европа союзунун (1993; 1973–92-ж. ЕККУнун (1973), Бүткүл дүйнөлүк соода уюмунун (1995), ЭВФтин (1957), Эл аралык реконструкция жана өнүгүү банкынын (1957) мүчөсү.

Other Languages
Acèh: Irlandia
Alemannisch: Irland
aragonés: Irlanda
Aymar aru: Irlandiya
azərbaycanca: İrlandiya
تۆرکجه: ایرلند
башҡортса: Ирландия
Boarisch: Irland
žemaitėška: Airėjė
беларуская: Ірландыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Ірляндыя
Bislama: Ireland
བོད་ཡིག: ཨར་ལེན་ཌ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: আয়ারল্যান্ড
bosanski: Irska
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Irlandia
буряад: Ирланд
Chavacano de Zamboanga: Irlanda
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ireland
нохчийн: Ирланди
Cebuano: Irlanda
Chamoru: Irlanda
ᏣᎳᎩ: ᎠᏲᎳᏂ
Tsetsêhestâhese: Ireland (Republic)
کوردی: ئیرلەند
corsu: Irlanda
qırımtatarca: İrlandiya
čeština: Irsko
kaszëbsczi: Irlandiô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Єирь
dansk: Irland
Deutsch: Irland
dolnoserbski: Irska
eʋegbe: Ireland
emiliàn e rumagnòl: Irlànda
Esperanto: Irlando
español: Irlanda
eesti: Iirimaa
estremeñu: Irlanda
Fulfulde: Irlannda
suomi: Irlanti
Võro: Iirimaa
føroyskt: Írland (land)
français: Irlande (pays)
Nordfriisk: Republiik Irlun
furlan: Irlande
Frysk: Ierlân
Gagauz: İrlandiya
贛語: 愛爾蘭
galego: Irlanda
Avañe'ẽ: Ilánda
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: आयर्लंड गणराज्य
客家語/Hak-kâ-ngî: Ireland
Hawaiʻi: ʻIlelani
עברית: אירלנד
hrvatski: Irska
hornjoserbsce: Irska
Kreyòl ayisyen: Ilann
magyar: Írország
հայերեն: Իռլանդիա
Bahasa Indonesia: Republik Irlandia
Interlingue: Irland
Igbo: Ireland
italiano: Irlanda
la .lojban.: airland
Basa Jawa: Républik Irlan
ქართული: ირლანდია
Qaraqalpaqsha: İrlandiya
Адыгэбзэ: Ирлэнд
Kabɩyɛ: Irɩlandɩ
қазақша: Ирландия
kalaallisut: Irlandi
ភាសាខ្មែរ: ប្រទេសអៀរឡង់
한국어: 아일랜드
Перем Коми: Ирму
къарачай-малкъар: Ирландия
Ripoarisch: Irland
Ladino: Irlanda
Lëtzebuergesch: Irland
лезги: Ирландия
Limburgs: Ierland
Ligure: Éire
lumbaart: Irlanda
lingála: Irlandí
lietuvių: Airija
latgaļu: Eireja
latviešu: Īrija
Malagasy: Irlanda
олык марий: Ирландий
Māori: Airangi
македонски: Ирска
монгол: Ирланд
кырык мары: Ирланди
Bahasa Melayu: Republik Ireland
Mirandés: Eirlanda
مازِرونی: ایرلند جمهوری
Dorerin Naoero: Ripubrikit Airerand
Plattdüütsch: Irland
Nedersaksies: Ierlaand (laand)
Nederlands: Ierland (land)
norsk nynorsk: Republikken Irland
norsk: Irland
Sesotho sa Leboa: Ireland
Livvinkarjala: Irlandii
Oromoo: Aayerlaandi
Ирон: Ирланди
Pangasinan: Irlanda
Kapampangan: Irlanda
Papiamentu: Irlandia
Norfuk / Pitkern: Airiland
polski: Irlandia
Piemontèis: Irlanda
Ποντιακά: Ιρλανδία
Runa Simi: Ilanda
Kirundi: Irlanda
română: Irlanda
armãneashti: Irlanda
tarandíne: Irlanne
русский: Ирландия
русиньскый: Ірьско
Kinyarwanda: Irilande
sicilianu: Irlanda
davvisámegiella: Irlánda
srpskohrvatski / српскохрватски: Irska
Simple English: Republic of Ireland
slovenčina: Írsko
slovenščina: Irska
Gagana Samoa: Ripapelika o Aialani
chiShona: Ireland
Soomaaliga: Ayrland
српски / srpski: Република Ирска
Sranantongo: Irikondre
SiSwati: IYalendi
Seeltersk: Irlound
svenska: Irland
Kiswahili: Eire
ślůnski: Irlandyjo
tetun: Irlanda
Türkmençe: Irlandiýa
Türkçe: İrlanda
Xitsonga: Ireland
татарча/tatarça: Ирландия
удмурт: Ирландия
українська: Ірландія
oʻzbekcha/ўзбекча: Irlandiya
Tshivenda: Ireland
vèneto: Irlanda
vepsän kel’: Irlandii
Tiếng Việt: Cộng hòa Ireland
West-Vlams: Republiek Ierland
Volapük: Lireyän
walon: Irlande
Wolof: Irlaand
吴语: 爱尔兰
ייִדיש: אירלאנד
Yorùbá: Írẹ́lándì
中文: 爱尔兰
Bân-lâm-gú: Ài-ní-lân
isiZulu: I-Ayilendi