Гафний

Гафний.

Гафний (лат. Hafnium, Hf) – Д. И. Менделеев мезгилдик системасы IVВ группа элементи, к.н. 72, ат. м. 178,49. Массалык сандары 174Нf, 176Нf -180Нf болгон 6 туруктуу изотоптон турат. 1923-ж. нидерланд. окумуштуу О.Костер жана венг. окумуштуу О.Хевеши тарабынан ачылган. Жер кыртышында таралышы м. б-ча 3,210-4 % түзөт. Г. Копенгаген шаарынын атынан аталган. Ак күмүш түстүү металл; тыгызд. 13,66 г/см3, балкып эрүү темп-расы 2222оC, кайноо темп-расы 5280оC. Хим. касиети б-ча цирконийге өтө окшош. Негизги окистенүү даражасы болуп +4 саналат; +3, +2,+1 окистенүү даражасы да мүнөздүү, бирок аз кездешет. Жогорку темп-рада N2, C2, B, Si ж.б менен аракеттенип, металл сымал катуу бирикмелер

HfN, HfS, HfSi, HfCl4, HfF4 пайда кылат. Абада окистенүүдөн сырткы бети жука кабыкча менен капталат. Кычкылтек менен ысытуудан Г. оксиди HfO2 пайда болот. Г. [HfO]HPO</nowiki>4, [HfO]Cl2, K2[HfF6] сыяктуу комплекстик бирикмелери белгилүү. Г. цирконий минералдары жана HfCl4 хлоридин калыбына келтирүүдөн алынат. Г. тантал жана вольфрам менен болгон куймасы абсолюттук нөлгө жакын темп-рада 20000С темп-рада да жогорку бекемдигин сактайт. Ошондуктан ядролук энергетика, электрондук техника, авиация, ракеталар жана реактивдүү кыймылдаткычтар тетиктерин жасоодо колдонулат.

  • Колдонулган адабияттар

Колдонулган адабияттар

Other Languages
Afrikaans: Hafnium
አማርኛ: ሀፍኒየም
aragonés: Hafnio
العربية: هافنيوم
asturianu: Hafniu
azərbaycanca: Hafnium
беларуская: Гафній
беларуская (тарашкевіца)‎: Гафн
български: Хафний
भोजपुरी: हाफ्नियम
བོད་ཡིག: ཧབ་ནིམ།
brezhoneg: Hafniom
bosanski: Hafnij
català: Hafni
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hafnium
Cebuano: Hafnyo
کوردی: ھافنیۆم
corsu: Afniu
čeština: Hafnium
Чӑвашла: Гафни
Cymraeg: Hafniwm
dansk: Hafnium
Deutsch: Hafnium
Ελληνικά: Άφνιο
English: Hafnium
Esperanto: Hafnio
español: Hafnio
eesti: Hafnium
euskara: Hafnio
فارسی: هافنیم
suomi: Hafnium
français: Hafnium
Nordfriisk: Hafnium
furlan: Afni
Gaeilge: Haifniam
Gàidhlig: Hafnium
galego: Hafnio
ગુજરાતી: હાફનીયમ
Gaelg: Hafnium
客家語/Hak-kâ-ngî: Hafnium
עברית: הפניום
हिन्दी: हाफ्नियम
Fiji Hindi: Hafnium
hrvatski: Hafnij
magyar: Hafnium
հայերեն: Հաֆնիում
interlingua: Hafnium
Bahasa Indonesia: Hafnium
Ido: Hafnio
íslenska: Hafnín
italiano: Afnio
日本語: ハフニウム
la .lojban.: jinmrxafni
Basa Jawa: Hafnium
ქართული: ჰაფნიუმი
Kabɩyɛ: Hafɩnɩyɔm
қазақша: Гафний
한국어: 하프늄
kurdî: Hafniyûm
коми: Гафний
Latina: Hafnium
Lëtzebuergesch: Hafnium
Limburgs: Hafnium
Ligure: Afnio
lumbaart: Afnio
lietuvių: Hafnis
latviešu: Hafnijs
македонски: Хафниум
മലയാളം: ഹാഫ്നിയം
монгол: Гафни
मराठी: हाफ्नियम
кырык мары: Гафний
Bahasa Melayu: Hafnium
Plattdüütsch: Hafnium
नेपाली: हाफ्नियम
नेपाल भाषा: हाफ्नियम
Nederlands: Hafnium
norsk nynorsk: Hafnium
norsk: Hafnium
occitan: Afni
Livvinkarjala: Gafnii
ਪੰਜਾਬੀ: ਹਾਫ਼ਨੀਅਮ
polski: Hafn
Piemontèis: Afnio
پنجابی: ہافنیم
português: Háfnio
Runa Simi: Hafniyu
română: Hafniu
armãneashti: Hafniu
русский: Гафний
संस्कृतम्: हाफ्नियम
sicilianu: Afniu
Scots: Hafnium
srpskohrvatski / српскохрватски: Hafnijum
Simple English: Hafnium
slovenčina: Hafnium
slovenščina: Hafnij
Soomaaliga: Haafniyaam
shqip: Hafniumi
српски / srpski: Хафнијум
Seeltersk: Hafnium
Basa Sunda: Hafnium
svenska: Hafnium
Kiswahili: Hafni
తెలుగు: హాఫ్నియం
Tagalog: Hapniyo
Türkçe: Hafniyum
татарча/tatarça: Гафний
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: گافنىي
українська: Гафній
اردو: ہفنیئم
oʻzbekcha/ўзбекча: Gafniy
vepsän kel’: Gafnii
Tiếng Việt: Hafni
Winaray: Hafnyo
хальмг: Гафниум
Yorùbá: Hafnium
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Hafnium
粵語: