Navçeya demjimêrî

Navçeya Demjimêrî, an jî Beşên Demjimêrê, an jî bikurtî UTC (bi Îngîlîzî, Coordinated Universal Time ) navçeyê ko li deman heman heye. Gorî we dinya bi toziya 15° niqira, qasî ko navberê de herî pir demjmêrek bibe, hatiya par kirin e. Gorî wê dinya li 24 navçeya demjimêra par bûya. Li Cemseran 24 demjimer jî hêne, lê li Antarktîka tim UTC heye.

Bi rast li derekê roj gîşte xala herî bilind, li wir demjimêr 12 ne. Lê gorî navçeya demjimêrî jî li ser naxşeke, an jî bi rast mirov aliya rojhelat de hara demjimer kêm dibe, ku rojava da hara jî demjimêr pêş de dera. Ew demjimer kêm bûn, an jî pir bûn e sînoraka xwe he ye. Bi wê re Xêzedema Guhertinê tê gotin. Mirov aliya rojhelat de wê xêzê derbaz bike rojakî kar dika, aliya rojava de derbaz bike jî rojakî winda dike.

Nexşa Navçeya Demjimêrî
Xêzedema Guhertinê

Dîrok

Navçeya Demjimêrî herî pêş de li Brîtanya de, di 1 Berfanbarê, 1847an de ji bo British Railways hat bikaranîn. Navçeya Demjimêrîyakê tevayî li cîhanê herî pêş de endazeyarekî rêhesinî li Kanada Sandford Fleming 1879an de bi "demjimêrê rêhesin" pêşniyarî kir. Di Kewçêrê 1884an de Washingtonê di konferanseka li ser meridyenan(Konferansa Meridyanan Navnetewî) de hat pejirandin ku dinya bi 24 navçeye demjimêra, her yek di 15 meridyenan hatî pê, par ve bibe. Navbera her navçeyakê de jî bila demjimêrek, 60 hûrdemin bibe. Disa di wê konferansê da hat biryar kirin ku bila dîdexaneyê Greenwich a li London meridyena sifir be.

Other Languages
Afrikaans: Tydsone
Alemannisch: Zeitzone
አማርኛ: ሰዓት ክልል
aragonés: Zona horaria
العربية: منطقة زمنية
অসমীয়া: সময় অঞ্চল
asturianu: Fusu horariu
azərbaycanca: Saat qurşağı
башҡортса: Сәғәт бүлкәте
Boarisch: Zeidzone
žemaitėška: Čiesa jousta
беларуская: Часавы пояс
беларуская (тарашкевіца)‎: Часавы пас
български: Часова зона
भोजपुरी: टाइम जोन
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: সময়র লয়া
brezhoneg: Rann-eur
bosanski: Vremenska zona
català: Zona horària
нохчийн: Сахьтан аса
qırımtatarca: Saat quşağı
čeština: Časové pásmo
Чӑвашла: Вăхăт тăрăхĕ
Cymraeg: Cylchfa amser
dansk: Tidszone
Deutsch: Zeitzone
dolnoserbski: Casowa cona
Ελληνικά: Ζώνη ώρας
emiliàn e rumagnòl: Fûş orâri
English: Time zone
Esperanto: Horzono
español: Huso horario
eesti: Ajavöönd
euskara: Ordu-eremu
Võro: Aovüü
føroyskt: Tíðarsonur
français: Fuseau horaire
furlan: Fûs orari
Frysk: Tiidsône
Gaeilge: Amchrios
Gàidhlig: Roinn-tìde
galego: Fuso horario
Avañe'ẽ: Yvy arapehẽ
Gaelg: Cryss hraa
客家語/Hak-kâ-ngî: Sṳ̀-khî
עברית: אזור זמן
हिन्दी: समय मण्डल
hrvatski: Vremenska zona
hornjoserbsce: Časowe pasmo
magyar: Időzóna
Հայերեն: Ժամային գոտի
interlingua: Fuso horari
Bahasa Indonesia: Zona waktu
Ilokano: Sona ti oras
íslenska: Tímabelti
italiano: Fuso orario
Basa Jawa: Zona wektu
Адыгэбзэ: Сыхьэт зонэ
ភាសាខ្មែរ: ល្វែងម៉ោង
ಕನ್ನಡ: ಸಮಯ ವಲಯ
한국어: 시간대
къарачай-малкъар: Сагъат бёлге
Кыргызча: Убакыт аралыгы
Lëtzebuergesch: Zäitzon
Limburgs: Tiedzaone
lumbaart: Füs urari
lietuvių: Laiko juosta
latviešu: Laika josla
Basa Banyumasan: Zona waktu
олык марий: Шагат ӱштӧ
македонски: Часовен појас
മലയാളം: സമയ മേഖല
монгол: Цагийн бүс
Bahasa Melayu: Zon waktu
မြန်မာဘာသာ: အချိန်ဇုန်
Plattdüütsch: Tietrebeet
Nederlands: Tijdzone
norsk nynorsk: Tidssone
norsk: Tidssone
Novial: Tempe-sone
occitan: Fus orari
Livvinkarjala: Aiguvyöhykeh
ଓଡ଼ିଆ: ସମୟ ମଣ୍ଡଳ
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ
Papiamentu: Zona di tempu
Norfuk / Pitkern: Tiemsoen
پنجابی: ویلہ تھاں
português: Fuso horário
Runa Simi: Pacha suyu
română: Fus orar
русский: Часовой пояс
русиньскый: Часова зона
संस्कृतम्: समयवलयः
саха тыла: Кэм курдааһына
sicilianu: Fusu orariu
Scots: Time zone
davvisámegiella: Áigeavádat
srpskohrvatski / српскохрватски: Vremenska zona
Simple English: Time zone
slovenčina: Časové pásmo
slovenščina: Časovni pas
српски / srpski: Временска зона
Seeltersk: Tiedzone
Basa Sunda: Zona wanci
svenska: Tidszon
Kiswahili: Kanda muda
ślůnski: Czasowo strefa
தமிழ்: நேர வலயம்
తెలుగు: సమయప్రాంతం
Tagalog: Sona ng oras
Türkçe: Zaman dilimi
татарча/tatarça: Вакыт зонасы
тыва дыл: Үени хемчээри
українська: Часовий пояс
oʻzbekcha/ўзбекча: Vaqt mintaqasi
vèneto: Fuso orario
vepsän kel’: Aigvö
Tiếng Việt: Múi giờ
Winaray: Zona hin oras
吴语: 时区
მარგალური: ოსაათე ორტყაფუ
ייִדיש: צייט זאנע
中文: 时区
Bân-lâm-gú: Sî-khu
粵語: 時區