Japon

日本
Nippon û Nihon
Japon
Alayê JapanêNîşanê Japanê
(Ala)(Nîşan)
Sirûda netewî: Kimi ga yo
Japan (orthographic projection).svg
Zimanên fermî Japonî


PaytextTokyo
35°41′Bk 139°46′Rh / 35°41′Bk 139°46′Rh / 35.683; 139.767
Bajarê mezinTokyo
Sîstema siyasîKeyîtî
 - Împerator
 - Serekwezîr
Akihito
Yoshihiko Noda
Rûerd
 - Giştî
 - Av (%)

377.944 km2
0,8
Gelhe
 - Giştî (2008)
 - Berbelavî

127.288.419 kes
336,8 kes/km2
Serxwebûn3'ê gulanê 1947 (makeqanûn)
DiravYen (JPY)
DemUTC+9
Nîşana înternetê.jp
Koda telefonê+81
Japan sea map.png

Japon an Japonya an Japan[1] an jî Yaban (bi japonî: 日本, Nihon an jî Nippon, navê fermî 日本国, Nihon-koku an jî  Nippon-koku), li başûr-rojavaya Asyayê welatekî girav e. Japon di Okyanûsa Mezin de ji Deryaya Japanê digihije heta Çîn, Korêya Bakur, Korêya Başûr û rojhilata Rusyayê, li bakur Deryaya Ohotskê, li başûr Deryaya Çîna Rojhilat û Taywanê. Karakterên kanji yên ku navê Japon pêk tînin, têne wateyên "tav/roj" û "nijad/reh". Ji ber vê jî Japon wekî "Welatê ku tav lê hiltê" tê zanîn.

Japon komgiravekî ye ku ji 6.852 giravan pêk tê. Giravên herî mezin Honshu, Hokkaido, Kyushu û Shikoku ne û ji % 97ê ya welêt dihewînin û giravên din erdên çiyayî ne û hin ji wan ji agirpij in ku çiyayê herî mezin ê Japon, Çiyayê Fuji agirpijekî ye. Japon ji ber nifûsa xwe ya mezin, dehemîn welatê herî şênî ye. Metropola Tokyo ya Mezin a ku li Honshuyê ye, bi tevahiya paytexta kiryariyê, Tokyoyê û prefektor û bajarên li dora wê ne, digihijin zêdetirî 30 mîlyon nifûsî û ev taybetî vê qadê dike metropolitena herî mezin a cîhanê.

Xebatên arkeolojiyê rê didin ku ji serdema Paleolitikê vir ve mirov li giravên Japonê dijîn. Di dîroka nivîskiyê de navê Japon cara yekemîn di metnên Çîniyan de derbas dibe ku ji sedsalê 1emîn mane. Bandora îzolebûnê li ser dîroka Japonê ber bi çav in. Çanda Japon a îroyîn ji hevbandoriya derve û rûdanên hindurîn pêk hatiye. Ji pejirandina makezagonê ya 1947ê vir ve Japon bi monarşiya destûrî tê bi rê ve birin. Serê dewletê împaratora Japon e, serê hikûmetê jî serokwezîr e. Parlemento bi hilbijartinê dikeve ser karê.

Li gorî têrbûna berhemên hundirî, Japon, piştî DYAyê li cîhanê duyemîn e.[2][3] Endama NY, G8 û APEC e. Budçeya parastinê ya Japon li cîhanê rêza 5emîn e.

Other Languages
Аҧсшәа: Иапониа
Acèh: Jeupun
адыгабзэ: Японие
Afrikaans: Japan
Akan: Japan
Alemannisch: Japan
አማርኛ: ጃፓን
aragonés: Chapón
Ænglisc: Iapan
العربية: اليابان
ܐܪܡܝܐ: ܝܦܢ
مصرى: اليابان
অসমীয়া: জাপান
asturianu: Xapón
Aymar aru: Nihun
azərbaycanca: Yaponiya
تۆرکجه: ژاپون
башҡортса: Япония
Boarisch: Japan
žemaitėška: Japuonėjė
Bikol Central: Hapon
беларуская: Японія
беларуская (тарашкевіца)‎: Японія
български: Япония
भोजपुरी: जापान
Bislama: Japan
Bahasa Banjar: Japang
বাংলা: জাপান
བོད་ཡིག: ཉི་ཧོང་།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: জাপান
brezhoneg: Japan
bosanski: Japan
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: ᨍᨛᨄ
буряад: Япон Улас
català: Japó
Chavacano de Zamboanga: Japón
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Nĭk-buōng
нохчийн: Япон
Cebuano: Hapon
Chamoru: Chapan
ᏣᎳᎩ: ᏣᏩᏂᏏ
Tsetsêhestâhese: Japan
کوردی: ژاپۆن
corsu: Giapponu
qırımtatarca: Yaponiya
čeština: Japonsko
kaszëbsczi: Japòńskô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Ꙗпѡнїꙗ
Чӑвашла: Япони
Cymraeg: Japan
dansk: Japan
Deutsch: Japan
Zazaki: Japonya
dolnoserbski: Japańska
डोटेली: जापान
ދިވެހިބަސް: ޖަޕާނު
ཇོང་ཁ: ཇཱ་པཱན།
eʋegbe: Japan
Ελληνικά: Ιαπωνία
emiliàn e rumagnòl: Giapòṅ
English: Japan
Esperanto: Japanio
español: Japón
eesti: Jaapan
euskara: Japonia
estremeñu: Japón
فارسی: ژاپن
suomi: Japani
Võro: Jaapan
føroyskt: Japan
français: Japon
arpetan: J·apon
Nordfriisk: Jaapan
furlan: Gjapon
Frysk: Japan
Gaeilge: An tSeapáin
Gagauz: Yaponiya
贛語: 日本
Gàidhlig: An Iapan
galego: Xapón
Avañe'ẽ: Hapõ
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: जपान
Bahasa Hulontalo: Japangi
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌾𐌰𐍀𐌰𐌽
ગુજરાતી: જાપાન
Hausa: Japan
客家語/Hak-kâ-ngî: Ngi̍t-pún
Hawaiʻi: Iāpana
עברית: יפן
हिन्दी: जापान
Fiji Hindi: Japan
hrvatski: Japan
hornjoserbsce: Japanska
Kreyòl ayisyen: Japon
magyar: Japán
հայերեն: Ճապոնիա
interlingua: Japon
Bahasa Indonesia: Jepang
Interlingue: Japan
Iñupiak: Japan
Ilokano: Hapon
ГӀалгӀай: Япони
Ido: Japonia
íslenska: Japan
italiano: Giappone
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓃᑉᐊᓐ
日本語: 日本
Patois: Japan
la .lojban.: pongu'e
Basa Jawa: Jepang
ქართული: იაპონია
Qaraqalpaqsha: Yaponiya
Taqbaylit: Yapan
Адыгэбзэ: Япон
Kabɩyɛ: Sapɔŋ
Kongo: Japan
Gĩkũyũ: Japan
қазақша: Жапония
kalaallisut: Japani
ភាសាខ្មែរ: ជប៉ុន
ಕನ್ನಡ: ಜಪಾನ್
한국어: 일본
Перем Коми: Ниппон
къарачай-малкъар: Япония
коми: Япония
kernowek: Nihon
Кыргызча: Япония
Latina: Iaponia
Ladino: Japon
Lëtzebuergesch: Japan
лезги: Япония
Lingua Franca Nova: Nion
Limburgs: Japan
Ligure: Giappon
lumbaart: Giapun
lingála: Zapɔ́
لۊری شومالی: جاپون
lietuvių: Japonija
latgaļu: Japoneja
latviešu: Japāna
मैथिली: जापान
мокшень: Японмастор
Malagasy: Japana
олык марий: Японий
Māori: Nipono
Baso Minangkabau: Japang
македонски: Јапонија
മലയാളം: ജപ്പാൻ
монгол: Япон
मराठी: जपान
кырык мары: Япони
Bahasa Melayu: Jepun
Malti: Ġappun
Mirandés: Japon
မြန်မာဘာသာ: ဂျပန်နိုင်ငံ
مازِرونی: جاپون
Dorerin Naoero: Djapan
Napulitano: Giappone
Plattdüütsch: Japan
Nedersaksies: Japan
नेपाली: जापान
नेपाल भाषा: जापान
Nederlands: Japan
norsk nynorsk: Japan
norsk: Japan
Novial: Japan
Nouormand: Japon
Sesotho sa Leboa: Japane
occitan: Japon
Livvinkarjala: Japounii
Oromoo: Jaappaan
ଓଡ଼ିଆ: ଜାପାନ
Ирон: Япон
ਪੰਜਾਬੀ: ਜਪਾਨ
Kapampangan: Hapon
Papiamentu: Hapon
Picard: Japon
Deitsch: Japan
पालि: जापान
Norfuk / Pitkern: Japan
polski: Japonia
Piemontèis: Giapon
پنجابی: جپان
پښتو: جاپان
português: Japão
Runa Simi: Nihun
rumantsch: Giapun
română: Japonia
tarandíne: Giappone
русский: Япония
русиньскый: Японія
Kinyarwanda: Ubuyapani
संस्कृतम्: जपान्
саха тыла: Дьоппуон
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱡᱟᱯᱟᱱ
sardu: Giappone
sicilianu: Giappuni
Scots: Japan
سنڌي: جاپان
davvisámegiella: Jáhpan
srpskohrvatski / српскохрватски: Japan
සිංහල: ජපානය
Simple English: Japan
slovenčina: Japonsko
slovenščina: Japonska
Gagana Samoa: Iapani
chiShona: Japan
Soomaaliga: Jabaan
shqip: Japonia
српски / srpski: Јапан
Sranantongo: Japan
SiSwati: IJaphani
Sesotho: Japane
Seeltersk: Japan
Basa Sunda: Jepang
svenska: Japan
Kiswahili: Japani
ślůnski: Japůńijo
தமிழ்: யப்பான்
ತುಳು: ಜಪಾನ್
తెలుగు: జపాన్
tetun: Japaun
тоҷикӣ: Ҷопон
ትግርኛ: ጃፓን
Türkmençe: Ýaponiýa
Tagalog: Hapon
Tok Pisin: Siapan
Türkçe: Japonya
Xitsonga: Japani
татарча/tatarça: Япония
chiTumbuka: Japan
Twi: Yapan
reo tahiti: Tāpōnē
тыва дыл: Япония
удмурт: Япония
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ياپونىيە
українська: Японія
اردو: جاپان
oʻzbekcha/ўзбекча: Yaponiya
vèneto: Giapòn
vepsän kel’: Japonii
Tiếng Việt: Nhật Bản
West-Vlams: Japan
Volapük: Yapän
Winaray: Hapon
Wolof: Sapoŋ
吴语: 日本
isiXhosa: IJapani
მარგალური: იაპონია
ייִדיש: יאפאן
Yorùbá: Japan
Vahcuengh: Nditbonj
Zeêuws: Japan
中文: 日本
文言: 日本
Bân-lâm-gú: Ji̍t-pún
粵語: 日本
isiZulu: IJaphani