ನದೀಮುಖ

ನದೀಮುಖ

ನದೀಮುಖವು ಒಂದು ಭಾಗಶಃ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಕರಾವಳಿ ಕಾಯ. ಇದರೊಳಗೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ನದಿಗಳು ಅಥವಾ ತೊರೆಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಮುಕ್ತ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.[೧]

ನದೀಮುಖಗಳು ನದಿ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲ ಪರಿಸರಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸಂಕ್ರಮಣ ವಲಯವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು (ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳು, ಅಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವಿನಂತಹ) ಕಡಲ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಮತ್ತು (ಸಿಹಿನೀರು ಮತ್ತು ಕೆಸರಿನ ಹರಿವಿನಂತಹ) ನದಿ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಎರಡಕ್ಕೂ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಉಪ್ಪುನೀರು ಮತ್ತು ಸಿಹಿನೀರು ಎರಡರ ಒಳಹರಿವುಗಳು ಜಲಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಕೆಸರು ಎರಡರಲ್ಲೂ ಉನ್ನತ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನದೀಮುಖಗಳು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಫಲವತ್ತಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿವೆ.

ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬಹುತೇಕ ನದೀಮುಖಗಳು ಹೋಲೋಸೀನ್ ಯುಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಗೊಂಡವು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦-೧೨,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಸಮುದ್ರದ ಮಟ್ಟ ಏರಲು ಶುರುವಾದಾಗ ನದಿ ಸವೆತದ ಅಥವಾ ಹಿಮದಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಂಡ ಕಣಿವೆಗಳು ಪ್ರವಾಹಗಳಿಗೊಳಗಾಗಿ ನದೀಮುಖಗಳ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ನದೀಮುಖಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಭೂರೂಪಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಬಂಧಿ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಥವಾ ಜಲ ಪರಿಚಲನಾ ಮಾದರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದರೂ (ಉದಾ. ಕೊಲ್ಲಿಗಳು, ಬಂದರುಗಳು, ಲಗೂನ್‍ಗಳು, ಖಾರಿಗಳು, ಅಥವಾ ಜಲಸಂಧಿಗಳು), ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜಲಕಾಯಗಳು ಮೇಲಿನ ನದೀಮುಖದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪೂರೈಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದು.

ಅನೇಕ ನದೀಮುಖಗಳ ತೀರಗಳು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಜನದಟ್ಟಣೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಇವೆ. ವಿಶ್ವದ ಸುಮಾರು ೬೦ ಶೇಕಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನದೀಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ನದಿಮುಖಗಳು ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ, ಅರಣ್ಯನಾಶದಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯಿಂದಾಗುವ ಶೇಖರಣೆ, ಅತಿ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಇತರ ಕಳಪೆ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು; ಅತಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ; ಬರಿದಾಗಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೌಗುಭೂಮಿಗಳ ತುಂಬಿಸುವಿಕೆ; ಕೊಚ್ಚೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅತಿ ಫಲವತ್ತಾಗಿರುವಿಕೆ; ಕೊಚ್ಚೆ ಪ್ರವೇಶ್ಯಗಳಿಂದ ಸೇರುವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು (ಉದಾ. ಭಾರ ಲೋಹಗಳು, ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್‍ಗಳು); ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಥವಾ ನೀರನು ಬೆರೆಡೆ ತಿರುಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಡ್ಡುಗಳು ಅಥವಾ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸವೆತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.

ನದೀಮುಖಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕತೆಗೆ ಆಧಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ನದೀಮುಖಗಳು ಅನೇಕ ಮೀನಿನ ನರ್ಸರಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಉದಾ. ಸ್ಯಾಲ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಸೀ ಟ್ರೌಟ್.

  • ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

  1. Pritchard, D. W. (1967). "What is an estuary: physical viewpoint". In Lauf, G. H. Estuaries. A.A.A.S. Publ. 83. Washington, DC. pp. 3–5. 
Other Languages
Afrikaans: Estuarium
العربية: مصب
asturianu: Estuariu
azərbaycanca: Dəhnə (coğrafiya)
беларуская: Эстуарый
беларуская (тарашкевіца)‎: Эстуарый
български: Естуар
भोजपुरी: नदी मुहाना
Bahasa Banjar: Muhara
bosanski: Estuarij
català: Estuari
нохчийн: Эстуари
Cebuano: Estuwaryo
čeština: Estuár
Cymraeg: Aber
dansk: Æstuarium
Deutsch: Ästuar
Ελληνικά: Εκβολή
English: Estuary
Esperanto: Estuaro
español: Estuario
eesti: Estuaar
euskara: Estuario
فارسی: پای‌رود
suomi: Estuaari
français: Estuaire
Frysk: Estuarium
Gaeilge: Inbhear
galego: Estuario
Avañe'ẽ: Parapaha
Gaelg: Inver
客家語/Hak-kâ-ngî: Hò-khiéu-vân
עברית: שפך נהר
hrvatski: Estuarij
Kreyòl ayisyen: Estyè
Bahasa Indonesia: Estuari
íslenska: Árós
italiano: Estuario
日本語: 三角江
Basa Jawa: Sungapan
ქართული: ესტუარი
Адыгэбзэ: Iестуарий
한국어: 삼각강
Latina: Aestuarium
lietuvių: Estuarija
latviešu: Grīva
македонски: Естуар
മലയാളം: അഴിമുഖം
Bahasa Melayu: Muara
Nederlands: Estuarium
norsk nynorsk: Estuar
norsk: Estuar
Nouormand: Engoulême
occitan: Estuari
polski: Estuarium
português: Estuário
română: Estuar
русский: Эстуарий
саха тыла: Эстуарий
Scots: Estuary
srpskohrvatski / српскохрватски: Estuarij
Simple English: Estuary
slovenčina: Estuár
slovenščina: Estuarij
shqip: Estuarët
српски / srpski: Естуар
svenska: Estuarium
தமிழ்: கயவாய்
українська: Естуарій
vèneto: Estuario
Tiếng Việt: Cửa sông
walon: Egoloe
Winaray: Estero
მარგალური: ესტუარი
ייִדיש: לעפצונג
中文: 河口
粵語: 入海口