ಚೀನಿಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿ

ಈ ಲೇಖನ ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೆದ್ದರೆ ನಿಮಗೆ ಚೀನೀ ಅಕ್ಷರಗಳು ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಚಿನ್ಹೆ, ಚೌಕಗಳು ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಚಿನ್ಹೆಗಳು ಕಾಣಬಹುದು.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಿಯರ ಔಷಧಿ ಎಂದರೆ (中医 , pinyin: zhōng yī),ಈ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ TCM ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿ ಪದ್ದತಿಯಾಗಿದ್ದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಚೀನೀಯರದ್ದಾದರೂ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ್ಯಂತ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ TCM ವಿವಿಧ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಔಷಧಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ:ಆಧುನಿಕ ಔಷಧಿ ಗುರುತಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ವಿಧಿಬದ್ದವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ತೆರನಾದ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅದು ಗುರುತಿಸಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ತತ್ವ ಮೀಮಾಂಸೆಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ವೈದ್ಯಕೀಯತೆಗೆ ಕಾರ್ಯರೂಪ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಇಂಥ ತಾತ್ವಿಕ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನವು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ TCM ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸುರಕ್ಷಿತತೆಯಂತೆಯೇ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಇದನ್ನು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ದತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. TCM ಔಷಧೋಪಚಾರ ಪದ್ದತಿಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚೀನೀಯರ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿ,ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಆಹಾರ ಪದ್ದತಿ ಅವಲಂಬಿತ, ಮತ್ತು ತುಯಿ ನಾ ಅಂಗಮರ್ದನ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

TCM ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯವೆಂದರೆ ಅಂಗಾಂಗ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅಸಮತೋಲನವೆಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ. (脏腑 -ಝಾಂಗ್-ಫು)ಇದು ಡಾವೊಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಚೀನಿಯರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ,ಇದರಲ್ಲಿ ಯಿನ್ ಮತ್ತು ಯಾಂಗ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅಡಕವಾಗಿವೆ.ಇನ್ನುಳಿದ ನಂಬಿಕೆಯ ಪದ್ದತಿಗಳೆಂದರೆ ಯು ಜಿಂಗ್ಸ್ ನ ಐದಂಶಗಳು ಅಥವಾ ಆರು ಅಧಿಕತಮಗಳು (六淫, ಲಿಯು ಯಿನ್, ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆರು ಬಹಿರ್ವರ್ಧಿತ ವ್ಯಾಧಿಜನಕ ಅಂಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಲಾಗುತ್ತದೆ.) ಮನುಷ್ಯನ ಶರೀರದಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಅವಯವ-ಅಂಗಾಂಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಆಂತರಿಕ ಸಂಭಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.ಒಂದು ವಿಧಾನವು ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೀಡು ಮಾಡಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಅನಾರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ಅಸ್ವಸ್ಥ ಶರೀರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. TCM ವೃತ್ತಿಪರರು ಶರೀರ ಅಂಗಾಂಗಳನ್ನು ಪುನಃಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ತರಲು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಅತಿರೇಕದ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಸಿದ್ದಾಂತದ ಮೇರೆಗೆ ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದೇ ಔಷಧಿ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲವೆ ಕಿಗೊಂಗ್,ತೈಜಿಕ್ವಾನ್ ಅಥವಾ ಅಂಗಮರ್ದನದ ಮೂಲಕ ದೇಹದ ಸಮಸ್ತ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಆಧುನಿಕ TCM ಪದ್ದತಿಗೆ 1950 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಾವೊ ಜೆಡಾಂಗ್ ಇವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೊಸರೂಪ ನೀಡಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಚೀನಿಯರ ಈ ಔಷಧಿ ಪದ್ದತಿಯು ಆಯಾ ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಯ ವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತಲ್ಲದೇ ಸೀಮಿತ ಆಚರಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ "ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚೀನೀಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್"(CCM)ಅಂದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚೀನಿಯರ ಔಷಧಿ ಎಂಬ ಪದವು ಇಂತಹ ಔಷಧೋಪಚಾರದ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ದತಿಗಳು ಕಿಂಗ್ ಆಡಳಿತದ (1911)ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದವೆಂದು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಇತಿಹಾಸ

ತೈಜಿತು

ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಿಲಾಯುಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತೆಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ,ಯಾಕೆಂದರೆ ಆಗ ಕಲ್ಲಿನ ಸೂಜಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ.[೧] ಅದಲ್ಲದೇ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪ್ರತಿಪಾದಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಸುಟ್ಟು ಕಾಯಿಲೆ ವಾಸಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಶಾಂಗ್ ಆಡಳಿತ (1600-1100 BC)ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.[೨]

ಯಾವಾಗ ಈ ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (ಮತ್ತು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿ)ಪದ್ದತಿಗಳು ಔಷಧೋಪಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮಿಳಿಸಿ ಸಮನ್ವಯಿಸಿದವು, ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಔಷಧಿ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಣಯಸಲಾಗದು. ಆದರೆ TCM ಸಿದ್ದಾಂತವು ಯುನ್ಯಾಂಗಿಸಮ್ [೩] ತತ್ವಸಿದ್ದಾಂತಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಅವಳಿ-ಜವಳಿ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಬಿಡಿಸಲಾಗದ ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜೊಯು ಯಾನ್ (305 - 240 BC)ಅವಧಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿವೆ.

TCM ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತವಾದ ಸಮ್ಮಿಳಿತವನ್ನು ಹ್ಯುಂಗಡಿ ನೆಜಿಂಗ್ (黄帝内经, ಯಲ್ಲೊ ಎಂಪರರ್ಸ್ ಇನ್ನರ್ ಕ್ಯಾನೊನ್ ),ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.ಸುಮಾರು ಇದು 300 - 100 BC ಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಾಗಿರಬಹುದು.[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು] ಪೌರಾಣಿಕ ಚರಿತ್ರೆ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ಪೌರಾಣಿಕ ಯಲ್ಲೊ ಎಂಪರರ್ (ಇದನ್ನು 2698 - 2596 BC ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ)ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿ ಕಿಬೊನೊಂದಿಗೆ(岐伯) ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸುವಾಗ ಈ ಉವಾಚಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಮೂಲವು ಶೆನ್ನಾಂಗ್ ಬೆನ್ ಕಾವೊ ಜಿಂಗ್ (神农本草经, ಶೆನ್ನಾಂಗ್ ನಮಟಿರಿಯಾ ಮೆಡಿಕಾ ),ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಶೆನ್ನಾಂಗ್ ಗೆ ಸಂಭಂಧಪಟ್ಟದೆಂದೂ ಆತ ಸುಮಾರು 2800 BC ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಈತನ ಕಾಲದ ಮೂಲ ಗ್ರಂಥ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ.ಉಪಲಭ್ದವಿರುವ ಕೆಲವು ಅನುವಾದಗಳನ್ನು [೪] ಮಾತ್ರ ನೋಡಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧಕರು ಇದನ್ನು 300 BC ಮತ್ತು 200 AD ಅವಧಿಯದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು]

ಇನ್ನೆರಡು ಆರಂಭಿಕ (ಅಷ್ಟೇನು ಪ್ರಸಿದ್ದವಲ್ಲದ,ಕಡಿಮೆ ಖ್ಯಾತಿಯ) ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪಠ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಜುಬಿ ಶಿಯಿ ಮಾಯಿ ಜಿಯು ಜಿಂಗ್ (足臂十一脉灸经/足臂十一脈灸經) (ಮೊಕ್ಸಿಬಶನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಎಲೆವನ್ ಚಾನಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೆಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ), ಅಲ್ಲದೇ ಯಿನ್ಯಾಂಗ್ ಶಿಯಿ ಮಯಿ ಜಿಯು ಜಿಂಗ್ (阴阳十一脉灸经/陰陽十一脈灸經) (ಮೊಕ್ಸಿಬಶನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಆನ್ ದಿ ಎಲೆವನ್ ಯಿನ್ ಮತ್ತು ಯಾಂಗ್ ಚಾನಲ್ಸ್ ). ಇವುಗಳನ್ನು ಹ್ಯುಂಗಡಿ ನೆಜಿಂಗ್ ಅಷ್ಟು ಹಳೆವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಅವು ವಾರಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಪಿರಿಯಡ್ ಅವಧಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿಲ್ಲ.(5 ನೆಯ ಶತಮಾನ BC ಯಿಂದ 221 BC)[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು]. ಮಾವಂಗ್ಡ್ಯಿ ಸಿಲ್ಕ್ ಟೆಕ್ಸಟ್ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು 1973 ರಲ್ಲಿ ಮರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು,ಈ ಯಿನ್ಯಾಂಗ್ ಶಿಯಿ ಮೈ ಜಿಯು ಜಿಂಗ್ ಇದರ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು]

TCM ನ ಎರಡನೆಯ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಶಾಂಗ್ ಹ್ಯಾನ್ ಜುಬಂಗ್ ಲುನ್ (伤寒杂病论, ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಇದುಶಾಂಗ್ ಹ್ಯಾನ್ ಲು ಮತ್ತುಜಿಂಗ್ಯು ಯಾಲೌ ),ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.ಇದನ್ನು ಜಾಂಗ್ ಜೊಂಗ್ ಜಿಂಗ್ (张仲景)ಹ್ಯಾನ್ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 200 AD ನಲ್ಲಿ ಬರೆದರು.

ನೆನೆಹಾಕಿದ ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ ತೋಳದ ಚರ್ಮ,ದೊಡ್ಡ ಹಲ್ಲಿ,ಮತ್ತು ಗೆನೆಸೆಂಗ್ ಇವುಗಳನ್ನು ಚೀನಾದಲಿನ ಕ್ಸಿಯನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ.

ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರುಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪದ್ದತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.ಇದೇ ಮುಂದೆ TCM ಪದ್ದತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿಳಿತಗೊಂಡಿತು:

  • ಹ್ಯಾನ್ ಆಡಳಿತ (206 BC–AD 220) ದಿಂದ ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (220 -280 AD)ಇದರ ಆಚರಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು
    • ಜೆಂಜಿವ್ ಜೆಂಜೌಂಗ್ ಜಿಂಗ್ (针灸枕中经/鍼灸枕中經) (ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಆಫ್ ಮೊಸ್ಕಿಬುಶನ್ ಅಂಡ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಇದನ್ನು ತಲೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ) by ಹುವಾ ತ್ಯೊTuó (华佗/華佗, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 140-208 AD),ಈತ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೊಳಗಾಗುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅರಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಮದ್ಯಸಾರ ಮತ್ತು ಪುಡಿ ಮಾಡಿದ ಗಾಂಜಾವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ಹುವಾ ಅವರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಶಾರೀರಿಕ,ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಹಲವು ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು,ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತಲೆನೋವು,ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ,ಖಿನ್ನತೆ,ಹುಳು ಭಾದೆ,ಜ್ವರ,ಕೆಮ್ಮು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
  • ಜಿನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ (1115–1234)
    • ಜೆಂಜು ಜಿಯಾಯಿ ಜಿಂಗ್ (针灸甲乙经/鍼灸甲乙經) (ಸಿಸ್ಟೆಮೆಟಿಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಆಫ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಮೊಕ್ಸಿಬುಶನ್ ) ಇದನ್ನು ಹ್ಯುನಂಗ್ ಫು ಮಿ (皇甫谧/皇甫謐), ca ಅನುಷ್ಟಾನಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 265 AD.
  • ತ್ಯಾಂಗ್ ಆಡಳಿತ (618 - 907)
    • ಬೆಜಿ ಕ್ವೆಂಜಿನ್ ಯಾವೊಫಾಂಗ್ (备急千金要方/備急千金要方) (ಎಮರ್ಜನ್ಸಿ ಫಾರ್ಮುಲಾಸ್ ವರ್ತ್ ಎ ಥೌಸಂಡ್ ಇನ್ ಗೊಲ್ಡ್ ) ಮತ್ತು ಕ್ವೆಂಜಿನ್ ಯಿಫಾಂಗ್ (千金翼方) (ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಟು ದಿ ಫಾರ್ಮುಲಾಸ್ ವರ್ತ್ ಎ ಥೌಸಂಡ್ ಇನ್ ಗೊಲ್ಡ್ ) ಇದನ್ನು ಸನ್ ಸಿಮಾಯ್ವೊ (孙思邈/孫思邈)ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
    • ವೆತೈ ಮಿಯಾವೊ (外台秘要/外臺秘要) (ಆರ್ಕೇನ್ ಎಸೆನ್ಸಿಯಲ್ಸ್ ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ಇಂಪಿರಿಯಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ) ವಾಂಗ್ ತಾವೊರಿಂದ(王焘/王燾).
    • ವಾಂಗ್ ಬಿಂಗ್ (王冰) ಈತನು ನೆಜಿಂಗ್ ಸ್ಯುವೆನ್ ,ಬರೆದ ಕೃತಿಯನ್ನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದಾನೆ,ನಂತರ ಇದನ್ನೇ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಅಯೋಗವು ಸುಮಾರು 11 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ AD ಅವಧಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮರುಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು]
    • ತಾಂಗ್ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತದ (618–907,ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎಂಪರರ್ ಗವೊಜೊಂಗ್ (r. 649–683)ಪರಿಣತರ ನಿಯೋಗವೊಂದನ್ನು 657 ರಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಿ ಮಟಿರಿಯಾ ಮೆಡಿಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಲ್ಲಿನ ಈ ನಿಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರು 833 ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲುಗಳು,ಖನಿಜಗಳು,ಲೋಹಗಳು,ಸಸ್ಯಗಳು,ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು,ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯಗಳು,ತರಕಾರಿಗಳು,ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಪಡೆದದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.[೫]
    • ತನ್ನ ಬೆಂಕಾವೊ ತುಜಿಂಗ್ (ಇಲುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ಮಟಿರಿಯಾ ಮೆಡಿಕಾ ),ದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಆ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಧಿಕಾಸು ಸಾಂಗ್ (1020–1101)ಅವರು ಈ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಪದ್ದತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ ಅದರದರದೇ ಆದ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.[೬]
  • ಸಾಂಗ್ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ (960 – 1279):
    • ತೊಂಗ್ರೆನ್ ಶುಕ್ಸೆ ಜೆಂಜುವೆ ತುಜಿಂಗ್ (铜人腧穴针灸图经/銅人腧穴鍼灸圖經) (ಇಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುವಲ್ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ಆಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಮೊಕ್ಸಿಬೋಶನ್ ಉಯಿತ್ ಹೆಲ್ಪ್ ಆಫ್ ಎ ಬ್ರೊಂಜ್ ಫಿಗರ್ ಬಿಯರಿಂಗ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್ ) ವಾಂಗ್ ವೆಯೇ (王惟一) ಅವರಿಂದ ರಚಿತ ಕೃತಿ ಇದಾಗಿದೆ.
  • ಯುವಾನ್ ಡ್ಯಾನಸ್ಟಿ (1271–1368):ಶಿಸಿ ಜಿಂಗ್ ಫಾಹುಲ್ (十四经发挥/十四經發揮) (ಎಕ್ಸ್ ಪೊಜಿಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೊರ್ಟೀನ್ ಚಾನಲ್ಸ್ ) ಹ್ಯುವಾ ಶೌ (滑寿/滑壽)ಅವರಿಂದ.
    • ಇದರಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಆಚೆಗಿನ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಔಷಧಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇದರ ಮೇಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಹುಯಿ ಔಷಧಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಮಿಂಗ್ ಡ್ಯಾನಸ್ಟಿ(1368–1644,ಯನ್ನು ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಸುಡುವ ವಿಧಾನ,ಗಳ ಸುವರ್ಣಯುಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.)
    • ಜೆಂಜುಯು ಡಾಕ್ವಾನ್ (针灸大全/鍼灸全)(ಎ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಮೊಕ್ಸಿಬುಶನ್ ) ಕ್ಸು ಫೆಂಗ್ (徐凤/徐鳳)ಅವರಿಂದ.
    • ಜೆಂಜಿವ್ ಜುಯಿಂಗ್ ಫಾಹ್ಯು (针灸聚英/鍼灸聚英發揮)(ಆನ್ ಎಕ್ಸೆಂಪ್ಲರಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಮಾಕ್ಸಿಬುಶನ್ ಅಂಡ್ ದೇರ್ ಎಸೆನ್ಶಿಯಲ್ಸ್ )=ಗಾವೊ ಯು (高武)ಅವರಿಂದ.
    • ಜೆಂಜಿಯು ಡಾಚೆಂಗ್ (针灸大成/鍼灸大成)(ಕಾಂಪೆಂಡೆಯಮ್ ಆಫ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಮೊಕ್ಸಿಬುಶನ್ )ಯಾಂಗ್ ಜಿಜೊ(杨继洲/楊繼洲) ಅವರಿಂದ ಇದನ್ನು 1601 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಬೆಂಕಾವೊ ಗಂಗ್ಮೋ (本草纲目/本草綱目) (ಔಟ್ ಲೈನ್ಡ್ ಮಟಿರಿಯಾ ಮೆಡಿಕಾ ) ಲಿ ಶೆಜೆಹೆನ್ (李时珍/李時珍)ಅವರಿಂದ, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ-ಪೂರ್ವ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಪುಸ್ತಕ (1578ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ)[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು].
    • ವೆನಿಯ್ ಲುನ್ (温疫论/溫疫論),ಯು ವೊಕ್ಸಿಂಗ್ ರಿಂದ (吴有性)(1642).
  • ಕ್ವಿಂಗ್ ಡ್ಯಾನಸ್ಟಿ (1644–1912):
    • ಯಿಜಾಂಗ್ ಜಿಂಜಿಯನ್ (医宗金鉴/醫宗金鑒) (ಗೊಲ್ಡನ್ ಮಿರರ್ ಆಫ್ ದಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್ ) ಇಂಪಿರಿಯಲ್ ಕಮಿಶನ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಯು ಕಿಯನ್ ಅವರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ.(吴谦/吴謙). **ಜೆಂಜಿವ್ ಫೆಂಗುನ್ (针灸逢源/鍼灸逢源) (ದಿ ಸೌರ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಮೊಕ್ಸಿಬುಶನ್ )ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಚೆನ್ (李学川/李學川)ಅವರಿಂದ.
    • ವೆನ್ರೆ ಲುನ್ (温热论/溫熱論),ಯೆ ತೈನ್ಶಿ(叶天士/業天士)ಅವರಿಂದ.
    • ವೆಂಬಿಂಗ್ ಟೈಯೊಬಿಯಾನ್ (温病条辨/溫病條辨)(ಸಿಸ್ಟೆಮೆಟೈಸ್ಡ್ ಡಿಫರ್ನೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸ್ ಆರ್ಡರ್ಸ್ )ಯು ಜುತೊಂಗ್(吴鞠通)ಅವರಿಂದ 1798 ರಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ದಾಖಲಿಸಿಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.[೭]
ಚೀನಿಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಒಣಗಿಸಿದ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಭಾಗಗಳು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಣಗಿದ ಹಲ್ಲಿಗಳು,ಸಾವು,ಆಮೆಯ ಬೆನ್ನುಚಿಪ್ಪು,ಲುಯೊ ಹ್ಯಾನ್ ಗುವೊ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
Other Languages
العربية: الطب الصيني
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dṳ̆ng-ĭ
贛語: 中醫
日本語: 中国医学
한국어: 중의학
srpskohrvatski / српскохрватски: Tradicionalna kineska medicina
Tiếng Việt: Đông y
中文: 中医学
文言: 中醫
Bân-lâm-gú: Tiong-i
粵語: 中醫