IV Мұстафа

IV Мұстафа
осм. مصطفى رابع‎ — Mustafâ-i râbi'
Мүміндер әмірі
Екі киелі қаланың қызметкері
IV Мұстафа
Лауазымы
Ту
Османлы мемлекетінің 29-шы сұлтаны
Ислам халифатының 94-ші халифі
29 мамыр 1807 — 28 шілде 1808
(Лақап аты Телі IV Мұстафа)
Ізашары:III Сәлім
Ізбасары:II Махмұт
Өмірбаяны
Діні:Ислам
Дүниеге келуі:8 қыркүйек 1779(1779-09-08)
Константинополь, Османлы мемлекеті
Қайтыс болуы:16 қараша 1808(1808-11-16) (29 жас)
Константинополь, Османлы мемлекеті
Жерленді:I Әбділхамит мазары, Ыстамбұл
Династия:Османлы әулеті
Әкесі:I Әбділхамит
Анасы:Нүкхетседа сұлтан
Жұбайы:Шәукінұр сұлтан
Ділпәзір сұлтан
Сеяре сұлтан
Пәйдікіл сұлтан
Балалары:Есма сұлтан
Қолтаңбасы:Қолтаңбасы

IV Мұстафа (осм. مصطفى رابع‎ — Mustafâ-i râbi'; 8 қыркүйек 177916 қараша 1808) — Османлы мемлекетінің 29-шы сұлтаны, Ислам халифатының 94-ші халифі.

Өмірбаяны

Тақта отырған Телі IV Мұстафа

IV Мұстафа 1779 жылы османлы елордасы Константиниеде османлы сұлтаны I Әбділхамит шаңырағында дүниеге келді.

Ағасы III Сәлім тақтан тайдырылған соң, IV Мұстафа бұрынғы сұлтанның жаңартпаларын, соның ішінде "Низами Джедид" атты әскери жаңартулар жиынтығын жойды және көтерілісшілердің басшысы Қабақшы Мұстафа пашаны садрағзам етіп тағайындады.

Ресейліктерге қарсы соғыс өз жалғасын тапты. Шанаққала бұғазындағы оқшаулауды бұзу әрекетін жасаған Османлы флоты Афон теңіз шайқасында Ресей флотынан жеңілді. 1807 жылдың тамызында бітім шарт жасалды. Бітім шартқа сәйкес Ресей Молдова және Валахия елдерін жаулауды жалғастыруға рұқсат алды.

1808 жылы Әлемдар Мұстафа паша өзіне адал жауынгерлермен Константинопольге жорық жасап, III Сәлімді қайтадан таққа отырғызуға ниеттенді. IV Мұстафа жақтаушылары Әлемдар Мұстафа пашаға күшті қарсылық таныта алмады. Шайқас кезінде IV Мұстафа өз ағасы III Сәлімді және өз інісі Махмұт шаһзаданы (келешектегі II Махмұт) өлім жазасына кесуді бұйырды. Алайда соңғысын баскесерлер таба алмады. Топқапы сарайына басып кірген Әлемдар Мұстафа паша IV Мұстафаны қамап, III Сәлімді құтқаруға үлгермегендіктен, Махмұт шаһзаданы тауып алып, оны таққа отырғызды.

Ажалы

1808 жылдың 16 қарашасында IV Мұстафаны таққа қайтадан отырғызуға ниеттенген жаңа шеріктер II Махмұтқа қарсы көтеріліс жасады. Бірақ II Махмұт сол кезде IV Мұстафаны өлім жазасына кесуді үлгерді.

Other Languages
Afrikaans: Mustafa IV
العربية: مصطفى الرابع
azərbaycanca: IV Mustafa
беларуская: Мустафа IV
български: Мустафа IV
brezhoneg: Mustafa IV
bosanski: Mustafa IV
català: Mustafà IV
čeština: Mustafa IV.
Deutsch: Mustafa IV.
Zazaki: Mustafa IV
Ελληνικά: Μουσταφά Δ΄
English: Mustafa IV
español: Mustafá IV
eesti: Mustafa IV
euskara: Mustafa IV.a
suomi: Mustafa IV
français: Moustapha IV
hrvatski: Mustafa IV.
Հայերեն: Մուստաֆա IV
Bahasa Indonesia: Mustafa IV
italiano: Mustafa IV
ქართული: მუსტაფა IV
latviešu: Mustafa IV
македонски: Мустафа IV
Bahasa Melayu: Mustafa IV
Nederlands: Mustafa IV
norsk: Mustafa IV
polski: Mustafa IV
português: Mustafá IV
русский: Мустафа IV
Scots: Mustafa IV
srpskohrvatski / српскохрватски: Mustafa IV
српски / srpski: Мустафа IV
svenska: Mustafa IV
Türkmençe: Mustapa IV
Türkçe: IV. Mustafa
українська: Мустафа IV
oʻzbekcha/ўзбекча: Mustafo IV
Tiếng Việt: Mustafa IV
Bân-lâm-gú: Mustafa 4-sè