Қоға тұқымдасы

Қоға тұқымдасы
Typha minima2.jpg
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Өсімдіктер
(unranked) Дара жарнақтылар
Сабы: Poales
Тұқымдасы: Typhaceae
Juss.
Тектері

Sparganium
Typha

Қоға тұқымдасы [1] ( лат. Typhaceae) – дара жарнақтыларға жататын көп жылдық өсімдіктер.

Ботаникалық сипаты

Тік кірпібас (Sparganium erectum)
Жалпақжапырақты қоға (Typha latifolia )
493 Typha latifolia.jpg
  • Қоға тұқымдасы сулы және батпақты жерде өседі, ұзын әрі көлденең төсемді тамыры бар.
  • Биіктігі 30-100 см, кейде одан да биік.
  • Сабақтары цилиндр немесе білік тәрізді.
  • Жапырақтары сабақ бойында ( кірпібас) немесе төменгі бөлігінде жерге жақын ( қоға) орналасады. Жапырақтары ұзынша, кейде таспа тәрізді, сыртында қабықшасы бар, қатты (сирек жұмасқ), жиегі тегіс, түбінде қынабы болады, ұшынан бастап қурайды. Тыныc cаңлаулары өзгермелі.
  • Ұсақ гүлдері актиноморфты, бір үйлі және дара жынысты. Гүлі шар тәрізді гүлшоғырға (кірпібас) немесе цилиндр тәрізді собыққа (қоға) топталған. Гүлшоғырының жоғарғы бөлігі аталығы (3, кейде 1-8), төменгі бөлігі аналығы. Гүлсерігі қарапайым, кейде сыртында қабыршағы немесе түгі болады.
  • Кірпібастың сабағы қысқа, 1 немесе 2 ұзын аналық тармақтардан тұрады, жемісі сүйекті, сыртқы құрғақ қабаты және ішкі қатты қабаты болады.
  • Қоғаның сабағы ұзын, сыңар жақты қалақ тәрізді немесе ұзынша аналығы бар, жемісі - жаңғақ тәрізді. Олар маусым- шілдеде гүлдесе, кірпібастардың кейбір түрі тамыз- қыркүйек айларында гүлдейді. Жемісі су бетіне түсіп, 1-4 күнге дейін (кей түрлері 4 аптаға дейін) сыртындағы түгінің арқасында су бетінде қалықтап жүреді де, су түбіне түсіп ашылады және тұқымын шашады. Алғашқы жапырақтары 1-1,5 айдан кейін пайда болады. Үш жылдан кейін өсімдік толық жетіліп, өнім беретін өскіндері шыға бастайды.
Other Languages
العربية: بوطية
asturianu: Typhaceae
български: Папурови
català: Tifàcia
Cebuano: Typhaceae
čeština: Orobincovité
dolnoserbski: Rogožowe rostliny
English: Typhaceae
español: Typhaceae
euskara: Typhaceae
فارسی: لوئیان
français: Typhaceae
Nordfriisk: Boberrosken
galego: Typhaceae
hornjoserbsce: Rohodźowe rostliny
Bahasa Indonesia: Typhaceae
日本語: ガマ科
한국어: 부들과
македонски: Рогози
Nederlands: Lisdoddefamilie
norsk nynorsk: Dunkjevlefamilien
polski: Pałkowate
پنجابی: دب ٹبر
português: Typhaceae
română: Typhaceae
русский: Рогозовые
српски / srpski: Typhaceae
తెలుగు: టైఫేసి
українська: Рогозові
oʻzbekcha/ўзбекча: Qoʻgʻadoshlar
Tiếng Việt: Họ Hương bồ
Winaray: Typhaceae
中文: 香蒲科