Шпицберген

Шпицберген
норв. Svalbard
Prins-karls-forrland pho.jpg
78°13′00″ с. е. 15°33′00″ ш. б. / 78.21667° с. е. 15.55000° ш. б. / 78.21667; 15.55000 (G) (O) (O) (Я) (T)
АкваторияСолтүстік Мұзды мұхит
Ірі аралыБатыс Шпицберген
Жалпы ауданы61 022 км²
Ең биік нүктесі1712 м
Ел Норвегия
Шпицберген (Солтүстік Мұзды мұхит)
Brown 804000 pog.svg
Шпицберген
Тұрғындар (2009 жыл)2642 адам
Халық тығыздығыАйтылым қатесі: Күтілмеген оператор < адам/км²
Commons-logo.svg Шпицберген Ортаққорда

Шпицберген, Грумант, Свальбард – Солтүстік Мұзды мұхиттың батысындағы аралдар тобы, Свальбард аралдар тобының негізгі бөлігі. Ірі аралдары: Батыс Шпицберген, Солтүстік-Шығыс Жер, Эдж, Баренц, т.б. Ауданы 62 мың км2. Жер бедері таулы, ең биік жері – 1712 м, Ньютон тауы. Батыс және солтүстік жағалаулары фьордтарға (Ис-фьорд, Вейде-фьорд, т.б.) күшті тілімделген. 35,1 мың км2-ден астам жерін (етегінен теңізге дейін) мұздықтар алып жатыр, көп жылдық тоң таралған. Төрттік кезеңнің жанартаулары (Сверре, Сигурд) және ыстық бұлақтар бар. Климаты арктикалық-теңіздік; шығысы қатаң, батысында Шпицберген жылы ағысы әсерінен салыстырмалы жұмсақ. Орташа температура жағалық бөлікте ақпанда –12С, шілдеде 4С. Жылдық жауын-шашын мөлш. 315 мм. Арктик. шөл және тундра өсімдіктері (мүк, қына, ергежейлі қайың, т.б.) өседі. Сүт қоректілерден солтүстік бұғысы, полюс түлкісі, ақ аю, құстың 90 түрі кездеседі. Суы балыққа бай: гренландия итбалығы, нерпа, теңіз қояны, морж, кит тіршілік етеді. Солтүстік-Батыс Шпицберген, Форланн ұлттық саябақтары, Солтүстік-Шығыс Свальбард резерваты құрылған. Шпицберген топаралдарынан жоғ. сапалы тас көмір өндіріледі. Байырғы халқы жоқ; тұрғындары негізінен көмір өндіретін 1,2 мың норвег, 1,5 мың орыс азаматтарынан тұрады. 1925 жылы Шпицберген топаралы ресми түрде Норвегияның бөлігі болып жарияланды. Әкімшілік орталық – Лонгьир, порты – Баренцбург.

Other Languages
Acèh: Svalbard
Afrikaans: Svalbard
አማርኛ: ስቫልባር
aragonés: Svalbard
Ænglisc: Scearpbeorgas
العربية: سفالبارد
asturianu: Svalbard
azərbaycanca: Şpitsbergen
žemaitėška: Svalbards
беларуская: Шпіцберген
беларуская (тарашкевіца)‎: Шпіцбэрген
български: Шпицберген
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: স্ভালবার্ড
brezhoneg: Svalbard
bosanski: Svalbard
català: Svalbard
нохчийн: Шпицберген
čeština: Špicberky
Чӑвашла: Шпицберген
Cymraeg: Svalbard
dansk: Svalbard
Zazaki: Svalbard
dolnoserbski: Svalbard
English: Svalbard
Esperanto: Svalbardo
español: Svalbard
eesti: Svalbard
euskara: Svalbard
فارسی: سوالبار
føroyskt: Svalbarð
français: Svalbard
arpetan: Svalbârd
Nordfriisk: Svalbard
Gàidhlig: Svalbard
galego: Svalbard
Gaelg: Svalbard
עברית: סבאלברד
हिन्दी: स्वालबार्ड
hrvatski: Svalbard
hornjoserbsce: Svalbard
magyar: Spitzbergák
Հայերեն: Շպիցբերգեն
Bahasa Indonesia: Svalbard
Interlingue: Svalbard
Ilokano: Svalbard
íslenska: Svalbarði
italiano: Isole Svalbard
Basa Jawa: Svalbard
ქართული: შპიცბერგენი
kalaallisut: Svalbard
kernowek: Svalbard
Кыргызча: Шпицберген
Latina: Svalbardum
Lëtzebuergesch: Spitzbergen (Inselgrupp)
Limburgs: Sjpitsberge
lietuvių: Svalbardas
latviešu: Svalbāra
മലയാളം: സ്വാൽബാർഡ്
Bahasa Melayu: Svalbard
Plattdüütsch: Spitzbargen
Nedersaksies: Spitsbargen
norsk nynorsk: Svalbard
norsk: Svalbard
occitan: Svalbard
Papiamentu: Svalbard
Norfuk / Pitkern: Swaalbard
polski: Svalbard
پنجابی: سوالبارد
português: Svalbard
rumantsch: Svalbard
română: Svalbard
русский: Шпицберген
sicilianu: Svalbard
Scots: Svalbard
davvisámegiella: Svalbárda
srpskohrvatski / српскохрватски: Svalbard
Simple English: Svalbard
slovenčina: Svalbard
slovenščina: Spitsbergi
shqip: Svalbard
српски / srpski: Свалбард
Basa Sunda: Svalbard
svenska: Svalbard
Kiswahili: Svalbard
Tagalog: Svalbard
Türkçe: Svalbard
татарча/tatarça: Шпицберген
українська: Шпіцберген
oʻzbekcha/ўзбекча: Shpitsbergen
vèneto: Svalbard
Tiếng Việt: Svalbard
West-Vlams: Spitsbergn
Winaray: Esvalbard
хальмг: Свалбард
Yorùbá: Svalbard
Zeêuws: Spitsberhen
中文: 斯瓦尔巴
Bân-lâm-gú: Svalbard
粵語: 冷岸群島