Тірі қазындылар

Гинкго

Tіpі қазындылар (Живые ископаемые) — бір геологиялық дәуірден басқасына елеулі өзгеріссіз өтетін әр түрлі бері тіршілік етіп келеді. Бұндай тектік реликт түрлердің сақталуына мекен ету орнының физикалық-химиялық және биоталық жағдайларының тұрактылығы популяцияның шамалы тығыздығы кезіндегі көбею механизмінің жоғары болуы, тағы басқа жағдай жасайды. Өсімдіктер өлемінің тіpі қазындыларына ерте заман реликті — 130 млн жылға жуық тіршілік етіп келе жатқан гинкгоны, Америка мен Азияның қоңыржай ендіктерінде сөңенәдә кең таралған, құрып біткен (шамамен 60 млн жыл бұрын) деп есептелген ағаш — метасеквойяны жаткызуға болады. Дегенмен, 1941 жылы Сычуань (Қытай) провинциясында метасеквойяның өсіп түрған 4 ағашы табылды. Tіpі қазындылардың ей маңызды мысалына гаттерия (немесе туатара) жатады. Гаттерия — осы заманға дейін тіршілік еткен қабыршакты бауырымен жорғалаушылардың (тұмсық бастылардың) мезозойлық отрядының жалғыз өкілі. Гаттерия тек Жаңа Зеландияда сақталған. Өйда елдің 30 аралында болжам бойынша 300-дей ғана ересек дарақ қалған деп есептеледі. Өте сирек кезедесетін жануар 1895 жылдан бастап заң жүзіңде қорғалады.[1]

  • Дереккөздер

Дереккөздер

  1. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Физика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д,, профессор Е. Арын – Павлодар: С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті, 2006. ISBN 9965-808-88-0


Other Languages
Afrikaans: Lewende fossiel
العربية: حفرية حية
беларуская: Жывыя выкапні
English: Living fossil
Esperanto: Vivanta fosilio
español: Fósil viviente
euskara: Fosil bizidun
فارسی: فسیل زنده
Gaeilge: Iontaise bheo
עברית: מאובן חי
Bahasa Indonesia: Fosil hidup
italiano: Fossile vivente
Limburgs: Laevend fossiel
lietuvių: Gyvoji fosilija
മലയാളം: സജീവഫോസിൽ
Nederlands: Levend fossiel
occitan: Fossil vivent
português: Fóssil vivo
română: Fosilă vie
Simple English: Living fossil
slovenčina: Živá fosília
slovenščina: Živi fosil
Türkçe: Yaşayan fosil
українська: Живі викопні
Tiếng Việt: Hóa thạch sống
中文: 活化石