Сирия

Сирия
Flag of Syria.svg
Flag of Syria (1972-1980).svg
Flag of Iraq (1963–1991); Flag of Syria (1963–1972).svg
Flag of Syria (1932-1958; 1961-1963).svg
Flag of Syria French mandate.svg
Flag of the French Mandate of Syria (1920).svg
Flag of Kingdom of Syria (1920-03-08 to 1920-07-24).svg
Flag of the United Arab Republic.svg
Герб
БайрақЕлтаңба
Сирия ұлттық әнұраны
Syria (orthographic projection).svg
LocationSyria.svg
Мемлекеттік құрылымы
Ресми тілдеріАраб тілі
ЕлордаДамаск
Экономикасы
ВалютасыSyrian pound
Қосымша мәліметтер
ISO кодыSY
ХОК кодыSYR
Телефон коды+9633
Уақыт белдеулеріUTC+2 және UTC+03:00

Сирия — Батыс Азиядағы мемлекет, Таяу Шығыс елдерінің бірі. Жер аумағы 185,2 мың км2, астанасы — Дамаск қаласы. Мемлекет басшысы — президент, үкімет басшысы — премьер-министр. Жоғарғы заң шығарушы органы — Халық кеңесі (бір палаталы парламент). Әкімшілік жағынан 14 мухафазға (провинцияға) бөлінеді. Ақша бірлігі — Сирия фунты. 1945 жылдан БҰҰ-ның, Араб мемлекеттері лигасының мүшесі.

Географиясы

Көрші мемлекеттер
Солтүстік-батыс:
 Түркия
Солтүстік:
 Түркия
Солтүстік-шығыс:
 Түркия
Батыс:
 КипрЖерорта теңізі
Brosen windrose.svg Шығыс:
 Ирак
Оңтүстік-батыс
 Ливан Израиль
Оңтүстік:
 Иордания Ирак
Оңтүстік-шығыс:
 Ирак

Сирия аумағының көпшілік бөлігі үстіртті. Елдің батыс бөлігі қос тау тізбегінен тұрады, бұларды Сирия опырығы (Әл-Габ ойысы) бөліп жатыр. Батыс тізбегі Ансария жотасынан, шығыс тізбек Аз-Завия тауларынан, Антиливанның шығыс беткейлерінен және бұның оңтүстік жалғасы Аш-Шейх (Хермон) жотасынан (биіктігі 2814 м) қалыптасқан. Оңтүстік-батысын Ад-Друз (биіктігі 1803 м) вулкандық массиві, оңтүстік-шығысын Сирия шөлі, солтүстік-шығысын Жазире үстірті алып жатыр.

Басты өзендері Евфрат (Сирия шегіндегі ұзындығы 675 км), Әл-Аси, Тигр. Ірі көлі — Хоме. Жері құмды саздақты, қиыршық тасты, сұр, қызыл қоңыр, өзен аңғарлары шалғынды, сортаң топырақты болып келеді. Жалпақ жапырақты, мәңгі жасыл ағаштар, бұталар өседі. Жазықтық шөлді бөлігінде қасқыр, қорқау қасқыр, тұяқты сүтқоректілерден бөкен, жабайы есек, таулы өңірде аю, қабан, орман мысығы, безоар ешкісі кездеседі. Бауырымен жорғалаушылар, кеміргіштер мекендейді.

Пайдалы қазбалары

Пайдалы қазындылары — мұнай, темір, марганец, мыс кентастары, хром, күкірт, фосфорит, қоңыр көмір.

Климаты

Климаты субтропиктік және теңіздік. Қаңтардың орташа температурасы 12°С, тамызда 27°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 700 — 1500 мм.

Other Languages
Аҧсшәа: Шьамтәыла
Acèh: Suriyah
адыгабзэ: Сирие
Afrikaans: Sirië
Alemannisch: Syrien
አማርኛ: ሶርያ
aragonés: Siria
Ænglisc: Syria
العربية: سوريا
ܐܪܡܝܐ: ܣܘܪܝܐ
مصرى: سوريا
অসমীয়া: ছিৰিয়া
asturianu: Siria
авар: Сирия
azərbaycanca: Suriya
تۆرکجه: سوریه
башҡортса: Сүриә
Boarisch: Syrien
žemaitėška: Sėrėjė
Bikol Central: Sirya
беларуская: Сірыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Сырыя
български: Сирия
भोजपुरी: सीरिया
bamanankan: Suriya
বাংলা: সিরিয়া
བོད་ཡིག: སི་རི་ཡ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: সিরিয়া
brezhoneg: Siria
bosanski: Sirija
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Suriah
буряад: Сири
Chavacano de Zamboanga: Siria
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sê̤ṳ-lé-ā
нохчийн: Шема
Cebuano: Siria
کوردی: سووریا
corsu: Siria
qırımtatarca: Suriye
čeština: Sýrie
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Сѷрїꙗ
Чӑвашла: Сири
Cymraeg: Syria
dansk: Syrien
Deutsch: Syrien
Zazaki: Suriya
dolnoserbski: Syriska
डोटेली: सीरिया
ދިވެހިބަސް: ސޫރިޔާ
Ελληνικά: Συρία
English: Syria
Esperanto: Sirio
español: Siria
eesti: Süüria
euskara: Siria
estremeñu: Siria
فارسی: سوریه
suomi: Syyria
Võro: Süüria
føroyskt: Sýria
français: Syrie
arpetan: Sirie
Nordfriisk: Syrien
Frysk: Syrje
Gaeilge: An tSiria
Gagauz: Siriya
Gàidhlig: Siria
galego: Siria
گیلکی: سوری
Avañe'ẽ: Síria
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: सीरिया
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍃𐌰𐌿𐍂𐌾𐌰
ગુજરાતી: સિરિયા
Gaelg: Yn Teer
Hausa: Siriya
客家語/Hak-kâ-ngî: Si-li-â
Hawaiʻi: Suria
עברית: סוריה
हिन्दी: सीरिया
Fiji Hindi: Syria (des)
hrvatski: Sirija
hornjoserbsce: Syriska
Kreyòl ayisyen: Siri
magyar: Szíria
Հայերեն: Սիրիա
interlingua: Syria
Bahasa Indonesia: Suriah
Interlingue: Siria
Ilokano: Siria
Ido: Siria
íslenska: Sýrland
italiano: Siria
日本語: シリア
Patois: Siria
la .lojban.: sixygu'e
Basa Jawa: Suriah
ქართული: სირია
Qaraqalpaqsha: Siriya
Taqbaylit: Surya
Адыгэбзэ: Шам
Kabɩyɛ: Siirii
Kongo: Syria
Gĩkũyũ: Syria
kalaallisut: Syria
ភាសាខ្មែរ: ស៊ីរី
ಕನ್ನಡ: ಸಿರಿಯಾ
한국어: 시리아
kurdî: Sûrî
коми: Сирия
kernowek: Syri
Кыргызча: Сирия
Latina: Syria
Ladino: Surya
Lëtzebuergesch: Syrien
лезги: Сирия
Lingua Franca Nova: Suria
Limburgs: Syrië
Ligure: Sciria
lumbaart: Siria
lingála: Sirí
لۊری شومالی: سۊریٱ
lietuvių: Sirija
latviešu: Sīrija
मैथिली: सीरिया
мокшень: Сирие
Malagasy: Siria
олык марий: Сирий
македонски: Сирија
മലയാളം: സിറിയ
монгол: Сири
मराठी: सीरिया
Bahasa Melayu: Syria
မြန်မာဘာသာ: ဆီးရီးယားနိုင်ငံ
مازِرونی: سوریه
Dorerin Naoero: Syria
Nāhuatl: Siria
Plattdüütsch: Syrien
Nedersaksies: Syrië
नेपाली: सीरिया
नेपाल भाषा: सिरिया
Nederlands: Syrië
norsk nynorsk: Syria
norsk: Syria
Novial: Siria
occitan: Siria
Livvinkarjala: Sirii
Oromoo: Siiriyaa
ଓଡ଼ିଆ: ସିରିଆ
Ирон: Сири
ਪੰਜਾਬੀ: ਸੀਰੀਆ
Kapampangan: Siria
Papiamentu: Syria
Picard: Sirie
पालि: सिरिया
Norfuk / Pitkern: Siriya
polski: Syria
Piemontèis: Siria
پنجابی: شام
Ποντιακά: Συρία
پښتو: سوريه
português: Síria
Runa Simi: Sirya
română: Siria
русский: Сирия
русиньскый: Сирия
Kinyarwanda: Siriya
संस्कृतम्: सिरिया
саха тыла: Сирия
sardu: Siria
sicilianu: Siria
Scots: Sirie
سنڌي: شام
davvisámegiella: Syria
srpskohrvatski / српскохрватски: Sirija
සිංහල: සිරියාව
Simple English: Syria
slovenčina: Sýria
slovenščina: Sirija
chiShona: Syria
Soomaaliga: Suuriya
shqip: Siria
српски / srpski: Сирија
SiSwati: ISiriya
Basa Sunda: Suriah
svenska: Syrien
Kiswahili: Syria
ślůnski: Syryjo
தமிழ்: சிரியா
తెలుగు: సిరియా
tetun: Síria
тоҷикӣ: Сурия
ትግርኛ: ሱርያ
Türkmençe: Siriýa
Tagalog: Syria
Tok Pisin: Syria
Türkçe: Suriye
Xitsonga: Syria
татарча/tatarça: Сүрия
chiTumbuka: Syria
Twi: Syria
удмурт: Сирия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: سۇرىيە
українська: Сирія
اردو: سوریہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Suriya
vepsän kel’: Sirii
Tiếng Việt: Syria
West-Vlams: Syrië
Volapük: Süriyän
walon: Sireye
Winaray: Sirya
Wolof: Siri
吴语: 叙利亚
მარგალური: სირია
ייִדיש: סיריע
Yorùbá: Síríà
Zeêuws: Syrië
中文: 叙利亚
文言: 敘利亞
Bân-lâm-gú: Su-lī-a
粵語: 敘利亞