Османлы мемлекеті

Осман империясы
دولت عالیه عثمانی

Империя
Flag of Sultanate of Rum.svg
1299 — 1922


Flag of None.svg
Ottoman flag.svgOsmanli armasi.svg
БайрақЕлтаңба
Ұраны
Мәңгілік ел
دولت ابد مدت — Devlet-i Ebed-müddet
OttomanEmpireIn1683.png
1683 жылғы Ұлы Османлы Мемлекеті
АстанасыСөгүт (1299-1326)
Бурса (1326-1365)
Эдирне (1365-1453)
Константиние (1453-1922)
Ірі қалаларыҚаһира
Александрия
Бағдат
Дамаск
Мекке
Тіл(дер)іОсманлы тілі
ДініИслам
Ақша бірлігіақша, құрыш, сұлтани, лира
Аумағы5 200 000 км² (1683)
Халқы35 350 000 адам (1856)
Басқару формасыМонархия
ДинастиясыОсманлы әулеті
Сұлтан
 - 1299-1326I Осман
 - 1451-1481II Мехмет
 - 1512-1520I Сәлім
 - 1520-1566I Сүлеймен
 - 1918-1922VI Мехмет
Садрағзам
 - 1320-1331Алаеддин паша
 - 1523-1536Паргалы Ибраһим паша
 - 1565-1579Соколлы Мехмет паша
 - 1656-1661Көпрүлі Мехмет паша
 - 1920-1922Ахмет Тәупік паша
Мирасқорлық
Салжұқ сұлтандығы
Шығыс Рим империясы
Трапезунд империясы
Екінші Бұлғар патшалығы
Серб деспоттығы
Мәмлүк сұлтандығы
Мажарстан патшалығы
Испаниядағы Алжир мен Тунис
Түркия
Бірінші Грек республикасы
Мысыр сұлтандығы
Сербия патшалығы
Албанияның уақытша үкіметі

Румыния патшалығы
Болгария патшалығы

Осман империясы (осм. دولت عالیه عثمانیه‎ — Devlet-i Âliyye-i Osmâniyye) — Еуропа, Азия және Африка құрлықтарында орналасқан ортағасырлық көпұлтты мемлекет.

Мемлекет XV-XVII ғасырларда үш құрлыққа (Еуропа, Азия, Африка) жайылып, оңтүстік-шығыс Еуропа, Таяу Шығыс және Солтүстік Африканың басым бөлігін билеген; батыстағы Марокконың Атлант жағалауынан шығыстағы Парсы шығанағының жағалауына дейін, солтүстіктегі Украинадан оңтүстіктегі Сомалиға дейінгі аймақты қамтып жатқан[1].

Бұл мемлекет алты ғасыр бойы Батыс пен Шығыстың қарым-қатынас жасасуының бел ортасында болып келді. Құдіретінің шарықтау шыңында Османлы мемлекеті 42 уәлияттардан тұрып, оған бағынышты Валахия, Молдова және Трансильвания князьдіктері оған алым-салық төлеп отырды. Бүгін Ыстамбұл (түр. İstanbul) деген атпен белгілі Константиние (осм. قسطنطينيه‎ — Konstantîniyye) қаласын өзінің елордасына айналдырған Османлы мемлекеті көп жағынан бұрынғы жерортатеңіздік өркениеттердің, атап айтқанда Рим империясының және Шығыс Рим империясының ислами мұрагері деп атауға болады. Османлылар да өздерін Ежелгі Рим мен Ислам мәдениетінің жалғастырушылары деп, яғни «мәдениеттердің бірігуі» арқылы «бүкіләлемдік мемлекеттің» билеушілері ретінде қарастырды[2].

Other Languages
Afrikaans: Ottomaanse Ryk
Alemannisch: Osmanisches Reich
aragonés: Imperio Otomán
asturianu: Imperiu Otomanu
azərbaycanca: Osmanlı İmperiyası
žemaitėška: Uosmanu imperėjė
беларуская: Асманская імперыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Асманская імпэрыя
català: Imperi Otomà
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Osman Dá̤-guók
qırımtatarca: Osmanlı Devleti
Esperanto: Otomana Imperio
español: Imperio otomano
føroyskt: Osmanska ríkið
français: Empire ottoman
Nordfriisk: Osmaansk Rik
Fiji Hindi: Ottoman Samrajya
interlingua: Imperio Ottoman
Bahasa Indonesia: Kesultanan Utsmaniyah
íslenska: Tyrkjaveldi
italiano: Impero ottomano
ភាសាខ្មែរ: ចក្រភព អូតូម៉ង់
한국어: 오스만 제국
Lëtzebuergesch: Osmanescht Räich
Lingua Franca Nova: Impero Osmanan
Limburgs: Ottomaans Riek
lumbaart: Impero Otoman
lietuvių: Osmanų imperija
Malagasy: Empira Otomana
македонски: Отоманско Царство
Bahasa Melayu: Empayar Uthmaniyah
مازِرونی: عوسمانی
Plattdüütsch: Osmaansch Riek
Nederlands: Ottomaanse Rijk
norsk nynorsk: Det osmanske riket
Papiamentu: Imperio Otomano
português: Império Otomano
română: Imperiul Otoman
tarandíne: 'Mbere Ottomane
русиньскый: Османьска імперія
sicilianu: Mpiru uttumanu
srpskohrvatski / српскохрватски: Osmansko Carstvo
Simple English: Ottoman Empire
slovenčina: Osmanská ríša
slovenščina: Osmansko cesarstvo
Soomaaliga: Dawlada Cosmaniya
српски / srpski: Османско царство
Seeltersk: Osmoansk Riek
Kiswahili: Milki ya Osmani
Türkmençe: Osman imperiýasy
татарча/tatarça: Госман империясе
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئوسمان ئىمپېرىيىسى
українська: Османська імперія
oʻzbekcha/ўзбекча: Usmonlilar imperiyasi
vèneto: Inpero Otoman
Tiếng Việt: Đế quốc Ottoman
Vahcuengh: Osman Daeqgoz
Bân-lâm-gú: Osman Tè-kok