Мешіт

Ақтөбе қаласында орналасқан мешіт

Мешіт - (араб.: مسجد[ˈmæsdʒɪd] - мәсджід «сәжде ететін жер») Мұсылмандар құлшылық ететін ғимарат.[1] Діни аңыздарға қарағанда алғашқы мешіт 7 ғасырдың 1-ширегінде Медине қаласаның жанындағы Құбыла деген елді мекенде салынған. Төбесі құрма ағашының жапырақтарымен жабылған төртбұрышты үй болған. Мешітке мұсылмандар намаз оқу, діни өсиеттерді тыңдау және қоғамдық мәселерді талқылау үшін жиналатын болған.[2]

Мешіттің ашық аулалы және төбесі күмбезделіп жабылған екі түрі кең өріс алған. Ашық аулалы түрі, негізінен, араб елдерінде, күмбезді мешіттер Орта Азияда жиі кездеседі. Мешіттің Меккеге қараған қабырғасында мінажат ету үшін жасалған қуыс - михраб, оның оң жағын ала құран немесе аят оқу мақсатында орнатылған мінбер болады.[3]

Әлем мешіттері

Сауд Арабиясындағы Меккеде орналасқан бұл мешіт 1570 жылдан бері белгілі. Ол уақыттардан бері бірнеше жөндеу жұмыстары жүргізіліп, нәтижесінде мешіт бүгінде әлемнің ең көрікті, ең үлкен ғимараттарының қатарынан орын алып келеді.

Мешітте соңғы рет құрылыс жұмыстары 1980 жылдардың соңында, оңтүстік-батыс жағынан үлкен екі мұнарасы бар тұрық салған уақытта жүргізілді. Қазіргі таңда мешітке кіретін басты есік дәл осы тұрықта орналасқан. Ол – Фахд королдің қақпасы. Мешіт құрылысы 309 мың км² жер алып жатыр. Ғимараттың 95 метр биіктікке жететін 9 мұнарасы және төрт қақпасынан бөлек мешітке кіретін 44 есігі бар. Мешітке бір уақытта 700 000 мың адам сыйып кетеді.

Әл-Набави мешіті

Көлемі жөнінен Мәдина қаласындағы мешіттен кейінгі үлкен мешіт 622 жылы тұрғызылған. 400-500 шақырымды алып жатқан мешітке бір мезгілде 600 мың адам сыйып кетеді. Қажылық кезінде бұл көрсеткіш 1 миллион адамға жететін көрінеді.

Кешенде 105 метрлік 10 шақты мұнара бар. Мешітте бүгінге дейін, яғни 400 жылдан астам уақыт бойы бірнеше рет жөндеу жұмыстары жүргізілген.

Омейядтар мешіті

Дамаскідегі Омейядтар мешіті әлемдегі ең әдемі мешіттердің бірі саналады. Ол Омейядтар әулетінің алтыншы билеушісі әл-Валиданың бұйрығымен түрғызылған. Құрылыс жұмыстары 709-715 жылдар аралығында жүргізілген екен. Мешіттің біршама бөлігі алтынмен жалатылған және түрлі-түсті мәрмармен қапталған.

Шейх Зайед мешіті

Шейх Зайед мешіті – әлемдегі үшінші үлкен мешіт. Мешіттің атауы - Біріккен Араб Әмірлігінің негізін қалаушы шейх Зайед ибн Сұлтанның құрметіне берілген. Салтанатты ғимарат өзінің үлкендігмен және әсемдігімен ысылмаған көрерменнің өзін таңқалдыра алады. Өйткені мешіттің дизайнерлік және материал таңдау жұмыстарымен өз ісінің ең үздік шеберлері айналысқан болатын. Олар Италиядан, Германиядан, Мароккодан, Үндістаннан, Түркиядан, Ираннан, Қытайдан, Грекидан шақырылды.

Мешіттің құлшылық жасалатын залына әлемдегі ең үлкен кілем төселген. Қолөнердің бұл озық үлгісі 5627 шары метрлік көлемге арналып жасалған және салмағы 45 тоннаны құрайды. Құны 6 миллион долларды құрайтын кілемді екі бірдей ұшақпен әкелген. Кілемді тоқуға екі жылдай уаықт кеткен. Мұнда бір мезгілде 40 000 адам құлшылық жасай алады.

Other Languages
Acèh: Meuseujid
Afrikaans: Moskee
Alemannisch: Moschee
አማርኛ: መስጊድ
aragonés: Mezquita
العربية: مسجد
مصرى: جامع
অসমীয়া: মছজিদ
asturianu: Mezquita
авар: Мажгит
azərbaycanca: Məscid
تۆرکجه: مسجید
башҡортса: Мәсет
беларуская: Мячэць
беларуская (тарашкевіца)‎: Мячэт
български: Джамия
भोजपुरी: महजिद
Bahasa Banjar: Masigit
বাংলা: মসজিদ
brezhoneg: Moskeenn
bosanski: Džamija
català: Mesquita
нохчийн: Маьждиг
Cebuano: Meskita
کوردی: مزگەوت
čeština: Mešita
Чӑвашла: Мичĕт
Cymraeg: Mosg
dansk: Moské
Deutsch: Moschee
Zazaki: Camiye
Ελληνικά: Τζαμί
English: Mosque
Esperanto: Moskeo
español: Mezquita
eesti: Mošee
euskara: Meskita
فارسی: مسجد
suomi: Moskeija
Võro: Mossee
føroyskt: Moska
français: Mosquée
Frysk: Moskee
Gaeilge: Mosc
Gàidhlig: Mosg
galego: Mesquita
Bahasa Hulontalo: Tihi
Hausa: Masallaci
עברית: מסגד
हिन्दी: मस्जिद
hrvatski: Džamija
magyar: Mecset
հայերեն: Մզկիթ
Bahasa Indonesia: Masjid
ГӀалгӀай: Маьждиг
Ido: Moskeo
íslenska: Moska
italiano: Moschea
日本語: モスク
Patois: Mask
Basa Jawa: Masjid
ქართული: მეჩეთი
Kabɩyɛ: Ciŋili
ಕನ್ನಡ: ಮಸೀದಿ
한국어: 모스크
Ripoarisch: Moschee
kurdî: Mizgeft
Кыргызча: Мечит
Latina: Meschita
Ladino: Mishkita
Lëtzebuergesch: Moschee
лакку: Мизит
Limburgs: Moskee
lietuvių: Mečetė
latviešu: Mošeja
मैथिली: मस्जिद
Baso Minangkabau: Musajik
македонски: Џамија
монгол: Мечет
मराठी: मशीद
кырык мары: Мечеть
Bahasa Melayu: Masjid
नेपाली: मस्जिद
नेपाल भाषा: मस्जिद
Nederlands: Moskee
norsk nynorsk: Moské
norsk: Moské
occitan: Mosqueta
Ирон: Мæзджыт
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਸਜਿਦ
polski: Meczet
پنجابی: مسیت
پښتو: جومات
português: Mesquita
Runa Simi: Miskita
Romani: Jamiya
română: Moschee
русский: Мечеть
sicilianu: Muschea
Scots: Mosque
سنڌي: مسجد
srpskohrvatski / српскохрватски: Džamija
Simple English: Mosque
slovenčina: Mešita
slovenščina: Mošeja
Soomaaliga: Masaajid
shqip: Xhamia
српски / srpski: Џамија
Basa Sunda: Masjid
svenska: Moské
Kiswahili: Msikiti
ślůnski: Moszeja
తెలుగు: మస్జిద్
тоҷикӣ: Масҷид
Tagalog: Mosque
Türkçe: Cami
татарча/tatarça: Мәчет
удмурт: Мечеть
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: جامى
українська: Мечеть
اردو: مسجد
oʻzbekcha/ўзбекча: Masjid
walon: Moskêye
Winaray: Moske
吴语: 回庙
მარგალური: მეჩეთი
中文: 清真寺
文言: 清真寺
Bân-lâm-gú: Chheng-chin-sī
粵語: 清真寺