Метр

Метр (гр. mүtron – өлшем) — музыкада күшті және әлсіз дыбыстардың алмасып келу тәртібі, ырғақ түзу жүйесі. Бір тегеурінді үлестен екінші тегеурінді үлеске дейінгі аралық Метрдің негізгі тактісін құрайды.

Тактідегі дыбыстар үлесінің уақыттық арақатынасын анықтау арқылы ырғақтық жүйе белгілі болады. Метр осы уақыттық арақатынастың өлшемі іспетті. Метрлік өлшем дыбыстардың жүйелі түрде алмасуын есептеуге мүмкіндік береді. Такт ішіндегі үлес санының жүйелі не жүйесіз есебіне қарай: жай метр, күрделі метр, аралас метр түрлері кездеседі. Өлшемдер екі сандық таңбамен белгіленеді – жоғарғы таңба тактідегі үлестің санын білдірсе, төменгісі үлестің ырғақтық мағынасын білдіреді. Мысалы, жай өлшемдер былайша белгіленеді: күрделі екі үлесті – күрделі үш үлесті – т.б. Кейбір музыка жанрлары белгілі бір метрді талап етеді. Мысалы, вальс – 3 үлесті, марш – 2 немесе 4 үлесті өлшемде жазылады.

Метр өлшем бірлігі

Метр - бұл 1/299 792 458 секунд уақыт аралығында вакуумдағы жарықпен жүретін жолдың ұзындығы.

Метр (фр. metre, гр. metron – өлшем) – бірліктердің халықаралық жүйесіндегі (СИ) ұзындықтың негізгі өлшем бірлігі. 1960 жылға дейін Метрдің эталоны – ұзындықтың штрихты өлшемі платина-иридий қоспасынан жасалып, Севр қаласындағы (Париж қаласының жанындағы) Өлшеуіштер мен таразылар жөніндегі халықаралық бюрода сақталған білеуше (брусок) болған. Өлшеуіштер мен таразылар жөніндегі 11-Бас конференция (1960) Метрдің жаңа анықтамасын қабылдады: “Метр – Криптон-86 атомының 2р10 және 5d5 деңгейлерінің аралығындағы ауысуы сәйкес келетін сәуле шығаруының вакуумдағы 1650763,73 толқын ұзындығына тең ұзындық”. КСРО-да алғашқы эталоны ұзындық бірлігі – метрді қайта жаңғыртуға және оның өлшемін ұзындықтың басқа өлшемдеріне таратуда құрамында ұзындықты дәл өлшеуге арналған интерферометр бар аппаратуралар кешенін қолданды. Метрдің алғашқы эталоны Метрді 5Ч10–9 м-ден аспайтын орташа квадраттық ауытқумен қайта жаңғыртуға мүмкіндік береді.[1]

Атауы

Метр сөзі фр. mètre арқылы гр. μέτρον (өлшем, өлшегіш) сөзінен.[2]

Other Languages
Afrikaans: Meter
Alemannisch: Meter
አማርኛ: ሜትር
aragonés: Metro
العربية: متر
مصرى: متر
অসমীয়া: মিটাৰ
asturianu: Metru
авар: Метр
azərbaycanca: Metr
башҡортса: Метр
žemaitėška: Metros
беларуская: Метр
беларуская (тарашкевіца)‎: Мэтар
български: Метър
भोजपुरी: मीटर
Bahasa Banjar: Meter
বাংলা: মিটার
བོད་ཡིག: སྨི།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: মিটার
brezhoneg: Metr
bosanski: Metar
català: Metre
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gŭng-chióh
کوردی: مەتر
čeština: Metr
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Мєтро
Чӑвашла: Метр
Cymraeg: Metr
dansk: Meter
Deutsch: Meter
ދިވެހިބަސް: މީޓަރު
Ελληνικά: Μέτρο
emiliàn e rumagnòl: Meter
English: Metre
Esperanto: Metro
español: Metro
eesti: Meeter
euskara: Metro
فارسی: متر
suomi: Metri
français: Mètre
Nordfriisk: Meeter
furlan: Metri
Frysk: Meter
Gaeilge: Méadar
贛語:
Gàidhlig: Meatair
galego: Metro
Avañe'ẽ: Temira'ãha
ગુજરાતી: મીટર
客家語/Hak-kâ-ngî: Kûng-chhak
עברית: מטר
हिन्दी: मीटर
Fiji Hindi: Metre
hrvatski: Metar
hornjoserbsce: Meter
Kreyòl ayisyen: Mèt (mezi)
magyar: Méter
Հայերեն: Մետր
interlingua: Metro
Bahasa Indonesia: Meter
Ilokano: Metro
Ido: Metro
íslenska: Metri
italiano: Metro
日本語: メートル
Patois: Miita
la .lojban.: mitre
Basa Jawa: Mèter
ქართული: მეტრი
Qaraqalpaqsha: Metr
ಕನ್ನಡ: ಮೀಟರ್
한국어: 미터
къарачай-малкъар: Метр
Ripoarisch: Läng
kurdî: Metre
Кыргызча: Метр
Latina: Metrum
Lëtzebuergesch: Meter
лезги: Метр
Limburgs: Meter
lumbaart: Meter
lingála: Mɛtɛlɛ
ລາວ: ແມັດ
lietuvių: Metras
latviešu: Metrs
Malagasy: Metatra
Baso Minangkabau: Meter
македонски: Метар
മലയാളം: മീറ്റർ
монгол: Метр
मराठी: मीटर
Bahasa Melayu: Meter
Malti: Metru
မြန်မာဘာသာ: မီတာ
Nāhuatl: Huehcan
Plattdüütsch: Meter
नेपाली: मिटर
नेपाल भाषा: मितर
Nederlands: Meter
norsk nynorsk: Meter
norsk: Meter
Nouormand: Mète
occitan: Mètre
Ирон: Метр
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੀਟਰ
polski: Metr
Piemontèis: Méter
پنجابی: میٹر
português: Metro
Runa Simi: Mitru
română: Metru
tarandíne: Metre
русский: Метр
русиньскый: Метер
саха тыла: Миэтэрэ
sardu: Metre
sicilianu: Metru
Scots: Metre
davvisámegiella: Mehter
srpskohrvatski / српскохрватски: Metar
Simple English: Metre
slovenčina: Meter
slovenščina: Meter
Soomaaliga: Mitir
shqip: Metri
српски / srpski: Метар
Basa Sunda: Méter
svenska: Meter
Kiswahili: Mita
ślůnski: Myjter
தமிழ்: மீட்டர்
తెలుగు: మీటరు
тоҷикӣ: Метр
ไทย: เมตร
Tagalog: Metro
Türkçe: Metre
татарча/tatarça: Метр
українська: Метр
oʻzbekcha/ўзбекча: Metr
vèneto: Metro
Tiếng Việt: Mét
Winaray: Metro
吴语: 米 (单位)
მარგალური: მეტრა
ייִדיש: מעטער
Yorùbá: Mítà
中文: 米 (单位)
文言: 公尺
Bân-lâm-gú: Kong-chhioh
粵語: 米 (長度)