Манчестер

Елді мекен
Манчестер
Manchester
Manchester Bordered Montage.jpg
Ту Таңбасы
Ту Таңбасы
Ел Ұлыбритания
Аймақ Солтүстік-Батыс Англия
Ауданы 115,65
Графтық Үлкен Манчестер
Координатасы 53°28′00″ с. е. 2°14′00″ б. б. / 53.46667° с. е. 2.23333° б. б. / 53.46667; -2.23333 (G) (O) (O) (Я)
Құрылған уақыты 1301
Елді мекен статусы 1853
Жер аумағы 115,65 км²
Орталығының биiктігі 38 м
Тұрғыны 514 417 адам ( 2013)
Тығыздығы 4349 адам/км²
Шоғырлануы 2 240 230
Этнохороним манкуниандық, манкуниандықтар, манче́стерліктер, манче́стерлік [1]
Уақыт белдеуі UTC+0
Телефон коды 0161
Пошта индексі M
Ресми сайты http://www.manchester.gov.uk  (ағыл.)
Манчестер (Ұлыбритания)
Red pog.png

Манчестер [2] ( ағылш. Manchester ['mænʧɪstə]) — Солтүстік-Батыс Англиядағы қала және метрополитен ауданы, Үлкен Манчестер графстығында орналасқан. Жартымиллион халқы бар қаланың аймақта 2,2-миллион агломерациясы Үлкен Манчестер бар. Ұлыбританияның тоғызыншы (және — Англиядағы сегізінші) ірі қаласы.

Бирмингемом, Лидсом, Шеффилдом, Ливерпулем және Лондонмен қатар, Манчестер Өнеркәсіптік революция орталықтарының бірі болды. Қазіргі уақытта Манчестер — елдің ірі мәдени, өндірістік, қаржылық, коммерциялық және көлік орталығы. Машина жасау, тоқыма, химия, жеңіл, қағаз өнеркәсібі дамыған. Теңіз порты қолданылады. Манчестер университеті ең беделді Ұлыбритания университеттерінің бірі. Қалалық мұражай және көркем галерея бар [3].

Тарихы

Алғаш рет Манчестер X ғасырда айтылады. Қоныс кельттік Мансенион қонысының және римдік Манкуниум бекіністік лагерінің орнында туындаған, ол бекініс 79 жылы құрылған [4].

XVIII ғасырдың ортасынан бастап өнеркәсіптік революцияға байланысты қаланың жылдам өсуі басталды. XIX ғасырда қала әлемдік тоқыма өнеркәсібі орталықтары арасында көшбасшысына айналды. 1809 жылы, француздар Ла-Манш бұғазын бекітіп тастаған соң мата саудасы тиімсіз болып қалды. Сол уақытта тоқыма фабрикаларының клиенттері Натан Майер фон Ротшильд (Ротшильдтер тегінің негізін қалаушының ұлы), Василий Рудановский (Император Александр I кеңесшісі, өнер коллекционері) және басқа да көптеген ықпалды адамдар болды. 18301840-шы жылдары Манчестер фритредерлік жақтастарының орталығы болды [5]. 1868 жылы Манчестерде британдық Конгресс тред-юниондарының бірінші съезі өтті, ол бірнеше жыл Ұлыбританияның барлық кәсіптік одақтарын біріктірген[ дереккөзі келтірілмеген].

16 тамыз 1819 жылғы Әулие Петр алаңында жалпыға бірдей сайлау құқығы талап етілген митинг жүрді, үкімет әскері митингті аяусыз басты, тарихта Манчестерлік қасапхана немесе Петерлоо түбіндегі шайқас деп аталады, себебі оған Ватерлоо шайқасы кезіндегі гусарлар—қатысушылар қатысты.

Екінші дүниежүзілік соғыс басталысымен, 1940 жылдың тамыз айынан, Манчестер ұшыраған Люфтваффе жаппай бомбалауының астында қалды, бейбіт объектілердің (мысалы, Манчестер соборы), сондай-ақ қарулы күштерді қамтамасыз ету үшін жұмыс істеген өнеркәсіптік кәсіпорындар қирады. Бомбалаудың ең сұрапыл сериясы1940 жылы желтоқсанда 22нен 23не, 23нен 24не қараған түндері орын алды, "Рождестволық блиц" ( ағылш. Christmas Blitz) ретінде белгілі [6].

Romeinse ruines (2).jpg
McConnel & Company mills, about 1820.jpg
Manchester from Kersal Moor William Wylde (1857).jpg
Манкуниум қамалының қалпына келтірілген қақпасы Мақтадан жіп иіру фабрикасы 1820-шы жылдары Манчестер 1850-ші жылы
Other Languages
Afrikaans: Manchester
አማርኛ: ማንችስተር
aragonés: Manchester
Ænglisc: Mameceaster
العربية: مانشستر
مصرى: مانشستر
azərbaycanca: Mançester
تۆرکجه: منچستر
беларуская: Манчэстэр
беларуская (тарашкевіца)‎: Манчэстэр
български: Манчестър
brezhoneg: Manchester
bosanski: Manchester
català: Manchester
нохчийн: Манчестер
کوردی: مەنچستەر
čeština: Manchester
Cymraeg: Manceinion
dansk: Manchester
Deutsch: Manchester
Ελληνικά: Μάντσεστερ
English: Manchester
Esperanto: Manĉestro
español: Mánchester
eesti: Manchester
euskara: Manchester
estremeñu: Manchester
فارسی: منچستر
suomi: Manchester
føroyskt: Manchester
français: Manchester
Frysk: Manchester
Gaeilge: Manchain
Gàidhlig: Manchester
galego: Manchester
Gaelg: Manchuin
Hausa: Manchester
客家語/Hak-kâ-ngî: Manchester
עברית: מנצ'סטר
हिन्दी: मैन्चेस्टर
hrvatski: Manchester
magyar: Manchester
Հայերեն: Մանչեստր
Bahasa Indonesia: Manchester
Interlingue: Manchester
íslenska: Manchester
italiano: Manchester
ქართული: მანჩესტერი
Qaraqalpaqsha: Manchester
Taqbaylit: Manchester
ភាសាខ្មែរ: មែនឈេសទ័រ
한국어: 맨체스터
Кыргызча: Манчестер
Latina: Mancunium
Limburgs: Manchester
lietuvių: Mančesteris
latviešu: Mančestra
македонски: Манчестер
монгол: Манчестер
मराठी: मँचेस्टर
Bahasa Melayu: Manchester
မြန်မာဘာသာ: မန်ချက်စတာမြို့
مازِرونی: منچستر
Nedersaksies: Mesjester (Engeland)
Nederlands: Manchester
norsk nynorsk: Manchester
norsk: Manchester
Nouormand: Manchêtre
occitan: Manchester
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਾਨਚੈਸਟਰ
polski: Manchester
Piemontèis: Manchester
پنجابی: مانچسٹر
português: Manchester
Runa Simi: Manchester
română: Manchester
armãneashti: Manchester
русский: Манчестер
sardu: Manchester
sicilianu: Manchester
Scots: Manchester
srpskohrvatski / српскохрватски: Manchester
Simple English: Manchester
slovenčina: Manchester
slovenščina: Manchester
Soomaaliga: Manchester
shqip: Manchester
српски / srpski: Манчестер
svenska: Manchester
Kiswahili: Manchester
ślůnski: Manchester
తెలుగు: మాంచెస్టర్
Tagalog: Manchester
Türkçe: Manchester
татарча/tatarça: Mançester
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Manchéstér
українська: Манчестер
اردو: مانچسٹر
oʻzbekcha/ўзбекча: Manchester
vèneto: Manchester
vepsän kel’: Mančester
Tiếng Việt: Manchester
Volapük: Manchester
Winaray: Manchester
吴语: 曼彻斯特
მარგალური: მანჩესტერი
ייִדיש: מאנטשעסטער
Zeêuws: Manchester
中文: 曼彻斯特
Bân-lâm-gú: Manchester
粵語: 曼徹斯特