Люксембург

Ұлы Люксембург Герцогтігі
люксемб. Groussherzogtum Lëtzebuerg
фр. Grand-Duché de Luxembourg
нем. Großherzogtum Luxemburg
Flag of Luxembourg.svgGreat coat of arms of Luxembourg.svg
БайрақЕлтаңба
Ұран: «Mir wëlle bleiwe wat mir sinn»
Әнұран: (тыңдау )
EU-Luxembourg.svg
Люксембургтың орналасуы (қара-жасыл):
Еуропада (ашық-жасыл және қара-сұр)
Еуропалық одақта (ашық жасыл)
Тәуелсіздік күні9 маусым 1815 (Франциядан)
Мемлекеттік құрылымы
Ресми тілдерілюксембургше, французша, немісше
ЕлордаЛюксембург
Ірі қалаларыЛюксембург
Үкімет түріконституциоялық монархия
Ұлы Герцог
Премьер-министрі
Анри (Генрих)
Ксавье Беттель
Географиясы
Жер аумағы
• Барлығы
• % су беті
Әлем бойынша 167-ші-орын
2 586,4 км²
жоқ
Жұрты
• Сарап (2010)
Тығыздығы

502 207 адам (168-ші)
171 адам/км²
Экономикасы
ЖІӨ
  • Қорытынды (2010)
  • Жан басына шаққанда

64,306 млрд.[1] $ (98-ші)
128 806[1] $ (еуро)
АДИ (2016) 0,875[2] (226)
ВалютасыЕуро және Luxembourg franc
Қосымша мәліметтер
Интернет үйшігі.lu, .eu
ISO кодыLUX
ХОК кодыLUX
Телефон коды+352
Уақыт белдеулері+1

Люксембург ұлы герцогтігіБатыс Еуропадағы мемлекет. Жер аумағы 2,58 мың км². Халқы 442 мың (2004), 63%-ын Люксембургтің байырғы тұрғындары, 15%-ын португалдар, 5%-ын италиялықтар, т.б. құрайды. Астанасы — Люксембург қаласы Әкімшілік жағынан 3 округке бөлінеді. Мемлекеттік тілдері — француз, неміс тілдері. Халқының көпшілігі христиан — католиктер. Люксембург — конституциялы-монархиялы мемлекет. Мемлекет басшысы — Люксембург ұлы герцогі. Жоғарғы заң шығарушы органы — парламент (депутаттар палатасы). Ақша бірлігі — еуро (2002).

Люксембургтың солтүстігінде Ардени және Рейн тақта тасты тауларының сілемдері орналасқан, оңтүстігі қыратты жазық. Климаты қоңыржай, теңіздік. Жылдық орташа температурасы қаңтарда 0 — 2ӘС, шілдеде 17ӘС. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 700 — 800 мм. Өзені көп жерінің 1/3-не жуығын орман алып жатыр. Люксембург Рим империясы тұсында Бельгика — Прима провинциясының, ал кейіннен Франк корольдігінің құрамына кірді. 10 ғасырдан Люксембург графтығының құрамында болып, 14 ғасырдан Люксембург герцогтығына қарады, 15 ғасырда Нидерландның 17 провинциясының біріне айналды. 16 ғасырда Нидерланд революциясынан кейін Люксембург Испаниялық Нидерландтың (1714 жылдан Австрия Нидерланд) құрамында қалды. 1794 ж. Австрия үстемдігі жойылып, Люксембург Францияның құрамына кірді. Вена конгресінің (1814 — 15) шешімі бойынша, Люксембург өлы герцогтігі құрылды. Ол Герман одағына кіріп, Нидерланд корольдігімен дербес унияда болды. Люксембургтің қазіргі шекаралары 1839 ж. Бельгия — Нидерланд шарты бойынша белгіленген. Лондон конференциясында (1867) Люксембург “мәңгі бейтарап мемлекет” болып жарияланды. 1948 ж. конституциядағы бейтараптық жөніндегі бап алынып тасталды. Люксембург — өнеркәсібі дамыған ел. Электроника өндірісі, химия өнеркәсібі, цемент, тоқыма кәсіпорындары бар. Экспортқа химия, металлургия өнімдерін, тағамдар мен киім-кешек шығарады, сырттан астық, металл, мұнай, көмір, т.б. әкеледі. Туризм дамыған. Мал, егін, жүзім ш., шарап жасау жақсы дамыған. Люксембург БҰҰ-на (1945), Еуропа Одаққа (1957), т.б. халықаралық ұйымдарға мүшелік өлттық табысы жылына әр адамға шаққанда 34400 доллар шамасында.

Other Languages
Afrikaans: Luxemburg
Alemannisch: Luxemburg
አማርኛ: ሉክሰምበርግ
aragonés: Luxemburgo
Ænglisc: Letseburg
العربية: لوكسمبورغ
ܐܪܡܝܐ: ܠܘܟܣܡܒܘܪܓ
asturianu: Luxemburgu
azərbaycanca: Lüksemburq
تۆرکجه: لوکزامبورق
башҡортса: Люксембург
Boarisch: Luxnbuag
žemaitėška: Lioksemborgs
Bikol Central: Luhemburgo
беларуская: Люксембург
беларуская (тарашкевіца)‎: Люксэмбург
български: Люксембург
भोजपुरी: लक्समबर्ग
Bislama: Luxembourg
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: লুক্সেমবুর্গ
bosanski: Luksemburg
буряад: Люксембург
català: Luxemburg
Chavacano de Zamboanga: Luxemburgo
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Luxembourg
нохчийн: Люксембург
Cebuano: Luksemburgo
ᏣᎳᎩ: ᎸᎧᏎᏋᎩ
qırımtatarca: Lüksemburg
čeština: Lucembursko
kaszëbsczi: Luksembùrg
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Люѯємбоургъ
Cymraeg: Lwcsembwrg
dansk: Luxembourg
Deutsch: Luxemburg
dolnoserbski: Luxemburgska
eʋegbe: Laksembɔg
Ελληνικά: Λουξεμβούργο
emiliàn e rumagnòl: Lussembûrgh
English: Luxembourg
español: Luxemburgo
eesti: Luksemburg
euskara: Luxenburgo
estremeñu: Lussembulgu
Fulfulde: Luksammbuur
suomi: Luxemburg
føroyskt: Luksemborg
français: Luxembourg
Nordfriisk: Luxemborj
furlan: Lussemburc
Gaeilge: Lucsamburg
Gagauz: Lüksemburg
Gàidhlig: Lucsamburg
galego: Luxemburgo
Avañe'ẽ: Luxemburgo
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: लक्संबॉर्ग
ગુજરાતી: લક્ઝેમ્બર્ગ
Gaelg: Lucsemburg
Hausa: Luksamburg
客家語/Hak-kâ-ngî: Luxembourg
Hawaiʻi: Lukemapuka
עברית: לוקסמבורג
हिन्दी: लक्ज़मबर्ग
Fiji Hindi: Luxembourg
hrvatski: Luksemburg
hornjoserbsce: Luxemburgska
Kreyòl ayisyen: Liksanbou (peyi)
magyar: Luxemburg
interlingua: Luxemburg
Bahasa Indonesia: Luksemburg
Interlingue: Luxemburgia
Ilokano: Luxembourg
ГӀалгӀай: Люксембург
íslenska: Lúxemborg
italiano: Lussemburgo
Patois: Logzimboerg
la .lojban.: lEtsyburg
Basa Jawa: Luksemburg
ქართული: ლუქსემბურგი
Qaraqalpaqsha: Lyuksemburg
Taqbaylit: Luxembourg
Адыгэбзэ: Луксембург
Kabɩyɛ: Lugizamburi
Kongo: Luxembourg
kalaallisut: Luxembourg (nunaat)
한국어: 룩셈부르크
Перем Коми: Лецебург
къарачай-малкъар: Люксембург
Ripoarisch: Luxemburg
kurdî: Lûksembûrg
kernowek: Lushaborg
Кыргызча: Люксембург
Latina: Luxemburgum
Ladino: Luksemburgo
Lëtzebuergesch: Lëtzebuerg (Land)
Lingua Franca Nova: Luxemburg
Ligure: Luxemburgo
lumbaart: Lüssemburgh
lingála: Luksamburg
لۊری شومالی: لوکزامبورگ
lietuvių: Liuksemburgas
latgaļu: Luksemburga
latviešu: Luksemburga
мокшень: Люксембур
Malagasy: Loksemborga
олык марий: Люксембург
Māori: Rakapuō
македонски: Луксембург
മലയാളം: ലക്സംബർഗ്
монгол: Люксембург
Bahasa Melayu: Luxembourg
မြန်မာဘာသာ: လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ
مازِرونی: لوکزامبورگ
Dorerin Naoero: Ruketemburg
Plattdüütsch: Luxemborg
Nedersaksies: Luxembörg (land)
नेपाल भाषा: लक्जेम्बर्ग
Nederlands: Luxemburg (land)
norsk nynorsk: Luxembourg
norsk: Luxembourg
Novial: Luxemburgia
Nouormand: Luxembourg
Livvinkarjala: L’uksemburgu
Oromoo: Laaksembargi
ਪੰਜਾਬੀ: ਲਕਸਮਬਰਗ
Pangasinan: Lëtzebuerg
Kapampangan: Luxemburgo
Papiamentu: Luxembourg
Picard: Lussimbourk
Deitsch: Luxemburg
Pälzisch: Luxemburg
Norfuk / Pitkern: Luksemborg
polski: Luksemburg
Piemontèis: Lussemborgh
پنجابی: لکسمبرگ
Ποντιακά: Λουξεμβούργο
português: Luxemburgo
Runa Simi: Luksimbur
rumantsch: Luxemburg
Romani: Luksemburgo
română: Luxemburg
armãneashti: Luxemburg
tarandíne: Lussemburghe
русский: Люксембург
русиньскый: Луксембурьско
Kinyarwanda: Lugizamburu
संस्कृतम्: लक्सम्बर्ग
саха тыла: Лүксембург
sicilianu: Lussimburgu
Scots: Luxembourg
سنڌي: لڪسمبرگ
davvisámegiella: Luxemburg
srpskohrvatski / српскохрватски: Luksemburg
Simple English: Luxembourg
slovenčina: Luxembursko
slovenščina: Luksemburg
chiShona: Luxembourg
Soomaaliga: Luksemburg
српски / srpski: Луксембург
Sranantongo: Luksemburgkondre
SiSwati: Lusembogu
Seeltersk: Luxembuurich
Basa Sunda: Luksemburg
svenska: Luxemburg
Kiswahili: Luxemburg
ślůnski: Luksymburg
tetun: Luxemburgu
тоҷикӣ: Люксембург
Türkmençe: Lüksemburg
Tagalog: Luxembourg
Türkçe: Lüksemburg
Xitsonga: Luxembourg
татарча/tatarça: Люксембург
chiTumbuka: Luxembourg
удмурт: Люксембург
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ليۇكسېمبۇرگ
українська: Люксембург
اردو: لکسمبرگ
oʻzbekcha/ўзбекча: Lyuksemburg
vèneto: Lusenburgo
vepsän kel’: Lüksemburg
Tiếng Việt: Luxembourg
West-Vlams: Luxemburg (land)
Volapük: Luxämburgän
Winaray: Luxemburgo
Wolof: Luksambuur
吴语: 卢森堡
მარგალური: ლუქსემბურგი
ייִדיש: לוקסעמבורג
Vahcuengh: Luxembourg
中文: 卢森堡
文言: 盧森堡
Bân-lâm-gú: Luxembourg
粵語: 盧森堡