Ку-клукс-клан

Куклукскланшылар шеруі, 1922

Ку-клукс-клан, ККК (ағыл. Ku Klux Klan, KKK) – АҚШ-тағы нәсілшіл астыртын ұйым. Ұйымның атауы грек сөзі « κύκλος» — дөңгелек және ағылшын сөзі «clan» — рулық қауым деген сөздерде құралған.
Алғашқы рет 1865 жылы Теннеси штатындағы Пьюласки қаласында құрылды. Ұйымның мақсаты: «негрлердің басқыншылығынан отанды құтқару, негрлер мен ақ расаның теңдігіне тыйым салу». Жылдар өте ККК-ның «жауларының» тізімі өсе берді, олардың арасында еврейлер, католиктар, коммунисттер, иммигранттар (әсіресе қытайлықтар), гомосексуалисттер.
1868 жылы Ұйымның бөлімшелері 11 штатта белсенді болып, оның қатарларын 600 мыңдай адам құраған. Көбінесе олар – бұрынғы солдаттар мен офицерлер. Әртүрлі мәлімет бойынша 1922 жылдың басында ұйымда 45 штатта 1500 бөлімше болған.
Прогресшіл ұйымдардың қысымымен американ үкіметі ХІХ ғасырдың 70-ші жылдарының басында бұл ұйымға тыйым салуға мәжбүр болды. Ку-клукс-клан астыртын жұмысқа көшті. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1914-18 жылдары қара нәсілділердің азаттық қозғалысы өрлеген кезеңде, 1929-33 жылдары дүниежүзілік экономикалық дағдарыс кезінде, Екінші дүниежүзілік соғыс (1939-1945) аяқталғаннан кейінгі алғашқы жылдары белсенділігі арттырды. 1960 жылдың аяқ кезінде – 1970 жылдардың басында іс-әрекетін қауырт күшейтті.

  • Дереккөздер

Дереккөздер

  • “Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998
Other Languages
Afrikaans: Ku Klux Klan
aragonés: Ku Klux Klan
العربية: كو كلوكس كلان
asturianu: Ku Klux Klan
azərbaycanca: Ku Kluks Klan
Boarisch: Ku-Klux-Klan
беларуская: Ку-клукс-клан
беларуская (тарашкевіца)‎: Ку-клюкс-клан
български: Ку-клукс-клан
brezhoneg: Ku Klux Klan
català: Ku Klux Klan
čeština: Ku-klux-klan
Cymraeg: Ku Klux Klan
Deutsch: Ku-Klux-Klan
Zazaki: Ku Klux Klan
Ελληνικά: Κου-Κλουξ-Κλαν
emiliàn e rumagnòl: Ku Klux Klan
English: Ku Klux Klan
Esperanto: Ku-Kluks-Klano
español: Ku Klux Klan
euskara: Ku Klux Klan
français: Ku Klux Klan
Gaeilge: Ku Klux Klan
galego: Ku Klux Klan
hrvatski: Ku Klux Klan
magyar: Ku-Klux-Klan
interlingua: Ku Klux Klan
Bahasa Indonesia: Ku Klux Klan
íslenska: Ku Klux Klan
italiano: Ku Klux Klan
Кыргызча: Ку-клукс-клан
Latina: Ku Klux Klan
lietuvių: Kukluksklanas
latviešu: Kukluksklans
македонски: Кју Клукс Клан
Bahasa Melayu: Ku Klux Klan
မြန်မာဘာသာ: ကူကလပ်ကလန်
Nederlands: Ku Klux Klan
norsk nynorsk: Ku Klux Klan
occitan: Ku Klux Klan
polski: Ku Klux Klan
português: Ku Klux Klan
română: Ku Klux Klan
русский: Ку-клукс-клан
srpskohrvatski / српскохрватски: Ku Klux Klan
Simple English: Ku Klux Klan
slovenčina: Kukluxklan
slovenščina: Kukluksklan
српски / srpski: Кју-клукс-клан
svenska: Ku Klux Klan
Tagalog: Ku Klux Klan
Türkçe: Ku Klux Klan
українська: Ку-клукс-клан
oʻzbekcha/ўзбекча: Ku-Kluks-Klan
Tiếng Việt: Ku Klux Klan
Zeêuws: Kukluxklan
中文: 三K党
Bân-lâm-gú: Ku Klux Klan