Грекия

Грек Республикасы
гр. Ελλάδα
Flag of Greece.svgCoat of arms of Greece.svg
БайрақЕлтаңба
Ұран: «Ελευθερία ή Θάνατος
Елеуѳері́а и́ ѳа́натос  (Транслитерация:)
"Азаттық немесе Өлім"
»
Әнұран: (тыңдау )
EU-Greece.svg
Грекияның орналасуы (қара-жасыл):
Еуропада (ашық-жасыл және қара-сұр)
Еуропалық одақта (ашық жасыл)
Тәуелсіздік күні25 наурыз 1821 (ретінде Бірінші Грекия Республикасы Осман империясы нан)
Мемлекеттік құрылымы
Ресми тілігрекше
ЕлордаАфина
Ірі қалаларыАфина, Салоники, Пирей, Лариса
Үкімет түріПарламенттік Республика
Президент
Премьер-министр
Парламент Төрағасы
Прокопис Павлопулос
Алексис Ципрас
Никос Вуцис
Мемлекеттік дініПравославие
Географиясы
Жер аумағы
• Барлығы
• % су беті
Әлем бойынша 96-шы-орын
131 957 км²
0,86
Жұрты
• Сарап (2011)
Тығыздығы

10 787 690[1] адам (74-ші)
85,3 адам/км² (88-ші)
Экономикасы
ЖІӨ
  • Қорытынды (2006)
  • Жан басына шаққанда

$261.018 триллион $ (37-ші)
$23,518 $ (30-шы)
ЖІӨ (АҚТ)
  • Қорытынды (2011)
  • Жан басына шаққанда

294, 339 млрд.[2] $
26,293[2] $
ЖІӨ (номинал)
  • Қорытынды (2011)
  • Жан басына шаққанда

303,065[2] $
27,073 $
АДИ (2011)0,861 (өте жоғары) (29-шы)
ЭтнохоронимГректер
ВалютасыЕуро (€)3
Қосымша мәліметтер
Интернет үйшігі.gr, .eu
ISO кодыGR
ХОК кодыGRE
Телефон коды+30
Уақыт белдеулері+2 (+3 жазда)

Грекия (гр. Ελλάδα), ресми аты Грекия Республикасы (гр. Ελληνική Δημοκρατία) — Еуропа оңтүстігінде, Балқан түбегінде орналасқан мемлекет. Солтүстігінде Албаниямен, бұрынғы югославиялық Македония республикасымен және Болгариямен, солтүстік-шығысында — Түркиямен шектеседі. Шығысы мен оңтүстігін Эгей теңізі, батысын — Ион теңізі шайып жатыр. Осы елді мекендейтін юнандар (гректер) атымен аталған.

Грекия, Грек Республикасы — Еуропаның оңтүстік-шығысында, Балқан түбегінің оңтүстігі мен соған шектесіп жатқан Ион, Жерорта және Эгей теңіздеріндегі ұсақ аралдарда орналасқан мемлекет. Жер аумағы — 132,0 мың км². Халқы — 10,5 млн. Астанасы — Афина қаласы (3,5 млн.). Тұрғындарының 95%-дан астамы гректер, қалғандары: түрік, албан, т.б. Ресми тілі — грек тілі. Халқының көпшілігі христиан дінінің православие тармағын ұстанады. Ел аумағы әкімшілік-аумақтық жағынан 51 номға бөлінеді. Үлкен қалалары: Салоники, Патрай, Ираклион, Волос. Ақша бірлігі — драхма. Мемлекет басшысы — президент. Заң шығарушы органы — бір палаталы парламент. 1975 ж. 11 маусымда қабылданған ел конституциясы бойынша, Грекия президент басқаратын парламенттік республика болып табылады (президентті парламент сайлайды). Ұлттық мерекесі — Тәуелсіздік күні (1821, 25 наурыз). Грекия жерінің басым бөлігі таулы-қыратты. Климаты жерортатеңіздік субэкваторлық. Қыс айларындағы орташа температура 4 — 11ӘС, ал жаз айларында 24 — 28ӘС. Өзендері шағын, суы аз. Жерінің 15%-ын орман алып жатыр. Жауын-шашын мөлшері 350 — 1500 мм аралығында. Алғашқы грек мемлекеттері біздің заманымыздан бұрынғы 3-мыңжылдықта пайда болды. 395 жылдан ежелгі Грекия жері Византия империясына бағынды. 15 ғасырдан бастап Осман сұлтандығына қосылды. 1821 — 29 жылдардағы ұлт-азаттық қозғалысынан және 1828 — 29 жылдардағы орыс-түрік соғысынан кейін Грекия 1830 ж. тәуелсіздікке қол жеткізді. 1-дүниежүзілік соғыс кезінде Антанта жағында болды. 1941 ж. елді Германия мен Италия әскерлері басып алды. 2-дүниежүзілік соғыс аяқталысымен елде азамат соғысы басталды (1946 — 49). Ол аяқталған соң, 1952 ж. Грекия НАТО-ға мүше болды. 1967 ж. үкімет билігі әскери хунтаның қолына көшті. 1974 ж. болған жалпыхалықтық ереуілден кейін, әскерилер биліктен кетіп, демократиялық институттар қалпына келтірілді, жаңа конституция қабылданды. 1992 ж. қараша айында Грекия Еуропалық одаққа толық мүше болып қабылданды. Грекия — орташа дамыған индустриальды-аграрлы мемлекет. Жан басына шаққанда жылдық орташа табыс мөлшері — 7100 доллар Ұсақ жекеменшік кәсіпорындар да көп. Экономикасының жетекші салалары: тамақ, химия, тау-кен, металлургия өнеркәсіптері және цемент шығару. Кейінгі жылдары электроника мен кейбір машина түрін жасау тез дамып келеді. Ауыл шаруашылығында, негізінен, жүзім, жеміс-жидек, зығыр, дәнді дақылдар өсіріледі. Бұған қоса сауда флоты мен туризм жақсы дамыған. Грекия — сауда флоты жағынан дүние жүзіндегі жетекші елдердің бірі. Елге жыл сайын 10 млн-нан аса туристер келіп, қазынаға 4 млрд. доллардан аса кіріс кіргізеді. Негізгі сауда серіктестері: Германия, Италия, АҚШ, Франция, Сауд Арабиясы. 1992 ж. 1 қазанда Қазақстанмен дипломатиялық қатынастар орнатты.

Астанасы — Афина қаласы.

Батыс өркениеті бесігі болап танылған, тарихтағы алғашқы демократиялық мемлекет. 1981 жылдан бастап – ЕО, 1952-ден бастап — НАТО мүшесі.

  • Дереккөздер

Дереккөздер

  1. http://www.tovima.gr/files/1/2011/07/22/apografh22.pdf
  2. a b c Report for Selected Countries and Subjects
Other Languages
Acèh: Yunani
адыгабзэ: Урымые
Afrikaans: Griekeland
Alemannisch: Griechenland
አማርኛ: ግሪክ (አገር)
aragonés: Grecia
Ænglisc: Grēcland
العربية: اليونان
ܐܪܡܝܐ: ܝܘܢ
مصرى: اليونان
asturianu: Grecia
авар: Герек
Aymar aru: Grisya
azərbaycanca: Yunanıstan
تۆرکجه: یونان
башҡортса: Греция
Boarisch: Griachaland
žemaitėška: Graikėjė
Bikol Central: Gresya
беларуская: Грэцыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Грэцыя
български: Гърция
भोजपुरी: यूनान
Bislama: Greece
বাংলা: গ্রিস
བོད་ཡིག: ཀེ་རི་སི།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: গ্রীস
brezhoneg: Gres (bro)
bosanski: Grčka
буряад: Греци
català: Grècia
Chavacano de Zamboanga: Grecia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hĭ-lé-nà̤
нохчийн: Греци
Cebuano: Gresya
Chamoru: Grecia
ᏣᎳᎩ: ᎪᎢᎯ
کوردی: یۆنان
corsu: Grecia
qırımtatarca: Yunanistan
čeština: Řecko
kaszëbsczi: Greckô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Грьци
Чӑвашла: Греци
Cymraeg: Gwlad Groeg
Deutsch: Griechenland
Zazaki: Yunanıstan
dolnoserbski: Grichiska
डोटेली: ग्रीस
ދިވެހިބަސް: ޔޫނާން
ཇོང་ཁ: གྲྀས
eʋegbe: Greece
Ελληνικά: Ελλάδα
emiliàn e rumagnòl: Grécia
English: Greece
Esperanto: Grekio
español: Grecia
eesti: Kreeka
euskara: Grezia
estremeñu: Grecia
فارسی: یونان
Fulfulde: Yunan
suomi: Kreikka
Võro: Kreeka
føroyskt: Grikkaland
français: Grèce
arpetan: Grèce
Nordfriisk: Grekenlun
furlan: Grecie
Frysk: Grikelân
Gaeilge: An Ghréig
Gagauz: Grețiya
贛語: 希臘
Gàidhlig: A' Ghrèig
galego: Grecia
Avañe'ẽ: Gyresia
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: ग्रीस
ગુજરાતી: ગ્રીસ
Gaelg: Yn Ghreag
客家語/Hak-kâ-ngî: Hî-lia̍p
Hawaiʻi: Helene
עברית: יוון
हिन्दी: यूनान
Fiji Hindi: Greece
hrvatski: Grčka
hornjoserbsce: Grjekska
Kreyòl ayisyen: Grès
հայերեն: Հունաստան
interlingua: Grecia
Bahasa Indonesia: Yunani
Interlingue: Grecia
Igbo: Greece
Ilokano: Gresia
ГӀалгӀай: Эллада
Ido: Grekia
íslenska: Grikkland
italiano: Grecia
日本語: ギリシャ
Patois: Griis
la .lojban.: xesygu'e
Basa Jawa: Grikenlan
ქართული: საბერძნეთი
Qaraqalpaqsha: Yunanstan
Taqbaylit: Legrig
Адыгэбзэ: Алыджей
Kabɩyɛ: Krɛsɩ
Kongo: Gelesi
Gĩkũyũ: Ngiriki
kalaallisut: Grækerit Nunaat
ភាសាខ្មែរ: ក្រិក
ಕನ್ನಡ: ಗ್ರೀಸ್
한국어: 그리스
Перем Коми: Эллада
къарачай-малкъар: Греция
Ripoarisch: Jrihscheland
kurdî: Yewnanistan
коми: Эллада
kernowek: Pow Grek
Кыргызча: Греция
Latina: Graecia
Ladino: Gresia
Lëtzebuergesch: Griicheland
лезги: Греция
Lingua Franca Nova: Elas
Luganda: Buyonaani
Limburgs: Griekeland
Ligure: Greçia
lumbaart: Grecia
lingála: Gresi
لۊری شومالی: یۊنان
lietuvių: Graikija
latgaļu: Grekeja
latviešu: Grieķija
मैथिली: ग्रीस
мокшень: Грекмастор
Malagasy: Grisy
олык марий: Греций
Māori: Kirihi
македонски: Грција
മലയാളം: ഗ്രീസ്
монгол: Грек
मराठी: ग्रीस
Bahasa Melayu: Yunani
Malti: Greċja
Mirandés: Grécia
မြန်မာဘာသာ: ဂရိနိုင်ငံ
مازِرونی: یونان
Dorerin Naoero: Grit
Nāhuatl: Grecia
Napulitano: Grecia
Plattdüütsch: Grekenland
Nedersaksies: Griekenlaand
नेपाली: यूनान
नेपाल भाषा: ग्रीस
Nederlands: Griekenland
norsk nynorsk: Hellas
norsk: Hellas
Novial: Grekia
Nouormand: Grêce
Sesotho sa Leboa: Greece
Chi-Chewa: Greece
occitan: Grècia
Livvinkarjala: Gretsii
Oromoo: Giriik
ଓଡ଼ିଆ: ଗ୍ରୀସ
Ирон: Грекъ
ਪੰਜਾਬੀ: ਯੂਨਾਨ
Pangasinan: Gresia
Kapampangan: Gresya
Papiamentu: Gresia
Picard: Grèche
Norfuk / Pitkern: Griese
polski: Grecja
Piemontèis: Grecia
پنجابی: یونان
Ποντιακά: Ελλάδα
پښتو: يونان
português: Grécia
Runa Simi: Grisya
rumantsch: Grezia
Romani: Yelenistan
Kirundi: Ubugiriki
română: Grecia
armãneashti: Gârția
tarandíne: Grecie
русский: Греция
русиньскый: Ґреція
Kinyarwanda: Ubugereki
संस्कृतम्: यवनदेशः
саха тыла: Греция
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱜᱨᱤᱠ
sardu: Grèghia
sicilianu: Grecia
Scots: Greece
سنڌي: يونان
davvisámegiella: Greika
srpskohrvatski / српскохрватски: Grčka
සිංහල: ග්‍රීසිය
Simple English: Greece
slovenčina: Grécko
slovenščina: Grčija
Gagana Samoa: Eleni
chiShona: Greece
Soomaaliga: Giriiga
shqip: Greqia
српски / srpski: Грчка
Sranantongo: Grikikondre
SiSwati: IGrikhi
Seeltersk: Griechenlound
Basa Sunda: Yunani
svenska: Grekland
Kiswahili: Ugiriki
ślůnski: Grecyjo
తెలుగు: గ్రీస్
tetun: Grésia
тоҷикӣ: Юнон
ትግርኛ: ግሪክ
Türkmençe: Gresiýa
Tagalog: Gresya
Tok Pisin: Gris
Türkçe: Yunanistan
Xitsonga: Greece
татарча/tatarça: Греция
chiTumbuka: Greece
Twi: Hela
удмурт: Греция
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: گرېتسىيە
українська: Греція
اردو: یونان
oʻzbekcha/ўзбекча: Yunoniston
vèneto: Gresia
vepsän kel’: Grekanma
Tiếng Việt: Hy Lạp
West-Vlams: Grieknland
Volapük: Grikän
walon: Grece
Winaray: Gresya
Wolof: Girees
吴语: 希腊
хальмг: Грисин Орн
მარგალური: საბერძნეთი
ייִדיש: גריכנלאנד
Yorùbá: Gríìsì
Vahcuengh: Sihla
Zeêuws: Griek'nland
中文: 希腊
Bân-lâm-gú: Hi-lia̍p
粵語: 希臘
isiZulu: IGreki