Бензин

A.
Автомобильдің А-80 Бензині.

Бензин[1](французша: benzіne) – 30 – 205°С аралығында қайнайтын, құрамы әр түрлі жеңіл көмірсутек тердің қоспасы; түссіз не арнайы боялған сұйық. Судан жеңіл, тығыздығы 0,70 – 0,78 г/см3, өзіне тән иісі бар, -60°С-та қатады. Бензин тез буланғыш, оңай тұтанғыш зат, буының ауамен қоспасы қопарылғыш келеді. Бензин алудың негізгі кең тараған әдістері: мұнайды тікелей айдау, мұнайдың ауыр фракцияларын крекингілеу, көмірсутек газдарынан бөліп алу, тас көмірді гидрогендеу және көмірсутек газдарын (изобутан, бутан, пропан) алкилдеу, т.б. Бензинді іштен жанатын қозғалтқыштарда отын, майды, шайырды, каучукті еріткіш ретінде, т.б. қолданады.

Отын ретінде қолданылуына қарай авиация Бензині және автомобиль Бензині болып бөлінеді. Бензиннің негізгі қасиеті – детонацияға тұрақтылығы, яғни қозғалтқыштарда бірқалыпты жану қабілеті. Оның детонацияға тұрақтылық қасиеті октан санымен сипатталады. Октан саны неғұрлым көп болса, детонацияға тұрақтылық қасиеті соғұрлым жақсы болады. Бензиннің маркалары (А-80, А-93, А-95, т.б.) осы қасиетке негізделген. Автомобиль санының күрт өсуіне байланысты Бензин үлкен қалалар ауасын ластаушы негізгі факторға айналып отыр. Ауадағы Бензин буының қойыртпалығы 100 – 300 мг/м3-ден көп болса, адам организміне қауіпті, сондықтан онымен жұмыс істегенде және оны пайдаланғанда барлық сақтық шаралары қадағалануы тиіс. Қазақстанда Бензин Атырау, Павлодар, Шымкент қалаларындағы мұнай өңдеу зaттарында өндіріледі.[2]

Дереккөздер

  1. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Химия. Н.Нұрахметов, А.Ниязбаева, Р.Рысқалиева, Н.Далабаева. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 336 бет. ISBN 9965-36-416-8
  2. Қазақ Энциклопедиясы
Other Languages
Afrikaans: Petrol
አማርኛ: ቤንዚን
aragonés: Benzina
مصرى: بنزين
asturianu: Gasolina
azərbaycanca: Benzin
беларуская: Бензін
беларуская (тарашкевіца)‎: Бэнзін
български: Бензин
भोजपुरी: पेट्रोल
বাংলা: পেট্রল
bosanski: Benzin
català: Gasolina
čeština: Benzín
dansk: Benzin
Deutsch: Motorenbenzin
Zazaki: Benzin
Ελληνικά: Βενζίνη
English: Gasoline
Esperanto: Benzino
español: Gasolina
eesti: Bensiin
euskara: Gasolina
فارسی: بنزین
suomi: Bensiini
Frysk: Benzine
Gaeilge: Peitreal
贛語: 汽油
Gàidhlig: Peatrail
galego: Gasolina
客家語/Hak-kâ-ngî: Khì-yù
עברית: בנזין
हिन्दी: पेट्रोल
hrvatski: Benzin
magyar: Benzin
հայերեն: Բենզին
interlingua: Gasolina
Bahasa Indonesia: Bensin
Ido: Benzino
íslenska: Bensín
italiano: Benzina
日本語: ガソリン
Basa Jawa: Bènsin
ქართული: ბენზინი
한국어: 휘발유
Кыргызча: Бензин
Latina: Benzinum
Limburgs: Benzien
Ligure: Gasolio
lietuvių: Benzinas
latviešu: Benzīns
മലയാളം: പെട്രോൾ
Bahasa Melayu: Petrol
မြန်မာဘာသာ: ဓာတ်ဆီ
नेपाली: पेट्रोल
नेपाल भाषा: ग्यासोलिन
Nederlands: Benzine
norsk nynorsk: Bensin
norsk: Bensin
ਪੰਜਾਬੀ: ਪਟਰੋਲ
polski: Benzyna
پنجابی: پٹرول
português: Gasolina
română: Benzină
русский: Бензин
संस्कृतम्: पेट्रोल्
саха тыла: Бензин
sicilianu: Binzina
Scots: Petrol
srpskohrvatski / српскохрватски: Benzin
Simple English: Gasoline
slovenčina: Benzín
slovenščina: Bencin
српски / srpski: Motorni benzin
Seeltersk: Motooren-Benzin
Basa Sunda: Bénsin
svenska: Bensin
Kiswahili: Petroli
தமிழ்: பெட்ரோல்
తెలుగు: పెట్రోల్
тоҷикӣ: Бензин
Tagalog: Gasolina
Türkçe: Benzin
татарча/tatarça: Бензин
тыва дыл: Бензин
українська: Бензин
oʻzbekcha/ўзбекча: Benzin
Tiếng Việt: Xăng
Winaray: Gasolina
Wolof: Esaas
ייִדיש: בענזין
中文: 汽油
Bân-lâm-gú: Ga-só͘-lín
粵語: 電油