Ағза

Ағза
Eukaryota diversity 2.jpg
Ғылыми топтастыруы

Ағза немесе Организм (гр. organon және лат. organіzoкелісті түрге келтіру) – белгілі ортаға өз бетімен тіршілік етуге бейімделген, тірі және тарихи қалыптасқан біртұтас жүйе. Тұқым қуалаушылық қасиеттеріне сәйкес өзіне тән құрылысы мен даму ерекшелігі бар.

Құрылысы мен қызмет ерекшелігіне байланысты органдар жүйелері мен аппараттары:

  • дене (сомалық),
  • ішкі органдар (висцералды) және
  • байланыстырғыш (интегралды) органдар жүйелері болып бөлінеді. Органдар жүйелер құрылысы әртүрлі, бірақ белгілі бір қызмет атқаратын мүшелер (ағзалар) құрайды.

Құрылысына байланысты органдардың:

  • қабатты (тері),
  • түтікше (ішкі мүшелер) және
  • паренхималы түрлері болады.

Организмнің құрылым бірліктері – жасушалар, ұлпалар (тіндер), мүшелер. Организмдер бір жасушалы және көп жасушалы болып бөлінеді. Бір жасушалы Организмдердің ішінде колониялы (шоғырлы) түрлері де бар. Мысалы, вольвокс, т.б. Әрбір жеке дарабастар да өз алдына жеке ағза болып саналады.[1][2]

  • Дереккөздер

Дереккөздер

  1. «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
  2. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау / Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5


Other Languages
Afrikaans: Organisme
Alemannisch: Lebewesen
aragonés: Organismo
العربية: كائن حي
অসমীয়া: জীৱ
asturianu: Ser vivu
azərbaycanca: Orqanizm
تۆرکجه: جانلی‌لار
башҡортса: Организм
Boarisch: Lebewesn
žemaitėška: Uorganėzmos
беларуская: Арганізм
беларуская (тарашкевіца)‎: Арганізм
български: Организъм
বাংলা: জীব
буряад: Махабад
català: Organisme
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sĕng-ŭk
ᏣᎳᎩ: ᎬᏃᏗ
کوردی: ئۆرگانیزم
čeština: Organismus
Cymraeg: Organeb byw
dansk: Organisme
Deutsch: Lebewesen
Zazaki: Gani
English: Organism
Esperanto: Organismo
español: Ser vivo
eesti: Organism
euskara: Organismo
estremeñu: Organismu
فارسی: جاندار
suomi: Eliö
Võro: Elolinõ
Nordfriisk: Organismus
Frysk: Organisme
galego: Ser vivo
Gaelg: Bioag
客家語/Hak-kâ-ngî: Sâng-vu̍t
עברית: אורגניזם
हिन्दी: जीव
hrvatski: Organizam
Kreyòl ayisyen: Òganis
magyar: Élőlény
հայերեն: Օրգանիզմ
interlingua: Organismo
Bahasa Indonesia: Makhluk hidup
Ilokano: Organismo
ГӀалгӀай: Организм
íslenska: Lífvera
日本語: 生物
Patois: Aaganizim
la .lojban.: jmive
Basa Jawa: Organisme
ქართული: ორგანიზმი
Qaraqalpaqsha: Organizm
ಕನ್ನಡ: ಸಾವಯವ
한국어: 생물
kurdî: Endamwer
Кыргызча: Организм
Latina: Organismus
Lëtzebuergesch: Liewewiesen
lietuvių: Organizmas
latviešu: Organisms
Malagasy: Zavamanan'aina
македонски: Организам
മലയാളം: ജീവി
मराठी: सजीव
Bahasa Melayu: Organisma
မြန်မာဘာသာ: သက်ရှိရုပ်စု
Napulitano: Organismo
Plattdüütsch: Organismus (Biologie)
नेपाल भाषा: प्राणी
Nederlands: Organisme
norsk nynorsk: Organisme
norsk: Organisme
ਪੰਜਾਬੀ: ਪ੍ਰਾਣੀ
Papiamentu: Organismo
polski: Organizm
پنجابی: آرگنزم
português: Organismo
Runa Simi: Kawsaq
română: Organism
armãneashti: Hiințâ
русский: Организм
русиньскый: Орґанізм
саха тыла: Организм
sicilianu: Urganismu
Scots: Organism
سنڌي: آرگن ازم
srpskohrvatski / српскохрватски: Organizam
සිංහල: ජීවීයෝ
Simple English: Organism
slovenčina: Živá bytosť
slovenščina: Organizem
српски / srpski: Организам
Basa Sunda: Organismeu
svenska: Organism
Kiswahili: Kiumbehai
தமிழ்: உயிரினம்
తెలుగు: జీవి
тоҷикӣ: Организм
Türkmençe: Organizm
Tagalog: Organismo
Türkçe: Canlı
татарча/tatarça: Организм
українська: Організм
اردو: عضویہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Organizm
Tiếng Việt: Sinh vật
West-Vlams: Organisme
Winaray: Organismo
吴语: 生物
isiXhosa: I-organism
მარგალური: ორგანიზმი
ייִדיש: ארגאניזם
Vahcuengh: Swnghvuz
中文: 生物
文言: 生物
Bân-lâm-gú: Sèⁿ-miā-thé
粵語: 生物