Tɛʋ ɖɔmbɩyɛ

Tɛʋ ɖɔmbɩyɛ, Charlton, Massachusetts, 2014

Tɛʋ ɖɔmbɩyɛ kɛna tomnaɣ nakɛyɛ. Pɩtɛ tomnaɣ ŋga, papɩzʋ pamaɣzɩ kɛ nɛ tɛʋ nɩʋ kɛ ɛsɔkaɣ alɩwaatʋ natʋyʋ taa. Tɛʋ ɖɔmbɩyɛ anɛ, awɛ ɛzɩ-ɩ ɖomba wena awɛ kulukulu tɩyɛ yɔ. Akɛ lɩm ɖomba wena awɛna, lɔɔ nɛ a-ɖalakɩŋ taa maɣna ɛzɩ-ɩ milimɛtrɩnaa kagbanzɩ (5) nɛ pɩsɩɩna hiŋ kagbanzɩ kɛ mbʋ yɔ.

Tɛʋ ɖɔmbɩyɛ tɛ aguda METAR kɛ GR. GR ŋgʋ patalɩʋna n̄ata size tɛʋ ɖɔmbɩyɛtɔm paca n̄ɔdʋʋ. Tɛʋ ɖɔmbɩyɛ anɛ, lona nayɛ taa kpem kɛ akɩla tɔʋʋ yaa wɛʋ. Pɩtɛ lona ana, anaɣ payaɣ size kumulonimbusi.

Tɛʋ ɖɔmbɩyɛ

Mɩndʋ sɔsɔtʋ natʋyʋ walʋʋ siŋŋ kɛ tibu yɔɔ nɛ ɛsɔdaa kiŋ. Pɩtɛ alɩwaatʋ ndʋ tɩ-taa lɛ, paa pɩla ɛzɩmaɣ yɔ, tɛʋ ɖɔmbɩyɛ caɣna talɩʋ kɛlɛ mbɩ yɔ. Pɩtɛ lakasɩ nzɩ, sɩlɩna heɣlim fɛtʋʋ cɔlɔ nɛ ɛzɩma ɛnʋʋ sɩzɩ-ɩ, nikaɣ kpaɣ ɖoŋ kpaʋ yɔɔ yɔ. Peeɖe piniidiu tɛtʋ niuniu nɛ pɩpazɩ hɔkʋʋ tɛʋ ɖomba.

Tɛʋ ɖomba tɛ ɖombiye kʋɖʋmɖɩyɛ tɔlʋʋ lɛ, ɖɩcaɣ kpagbaɣ kɛ mbʋ payaɣna kumulonimbusi yɔ. Peeɖe ɖɩpaɣzʋʋ n̄ɔlʋʋ kakaa nɛ pɩkɔ pɩtalɩ soŋga yaa miŋ saʋʋ (température) kpɛɖɛ kʋkʋyɩmɩŋ taa (zéro dégré). Waaa tɛʋ ɖomba tɔlʋʋ tɛtʋ yɔɔ lɛ, aleɖu tɔɖɔɔ. An̄ɔlʋʋ lɔŋ, a-tɛ alɩwaatʋ size pɩcɔ an̄ɔlɩ tɔɖɔɔ.

Tɛʋ ɖɔmbɩyɛ sɔsɔɖɛ naɖɩyɛ 5.25"

Pɩtɛ tɛʋ ɖomba ana, a-tɛ walanzɩ ɖɩtalɩyɛ wɛna kamaɣ. Pɩtɛ tomnaɣ ɛɛtalʋʋ polinda, pɩn̄ɔlʋʋ pɩcɔlɔ peeɖe. Tɛʋ sɔsɔʋ ɛnɩwa siŋŋ kɔyɔ, tɛʋ ɖomba anɛ, apɩzʋʋ atii aɖɔɔ nɛ ahuzi egeetiye yaa tɛtʋ hɛkʋ hɔɔlʋʋ sɔsɔʋ nakʋyʋ. Nikaɣ alɩwaatʋ taa kɛ pakɩlʋʋ naʋ tɛʋ ɖomba ana. Nikaɣ lakɩ nɛ alakɩ nɛ aɖɔʋ siŋŋ kɛ tɛtʋ yɔ.

Other Languages
Afrikaans: Hael
العربية: برد (هطول)
asturianu: Xarazu
Aymar aru: Chhijchhi
azərbaycanca: Dolu (yağıntı)
žemaitėška: Kroša
беларуская: Град
беларуская (тарашкевіца)‎: Град
български: Градушка
bosanski: Grad (padavina)
català: Calamarsa
Cymraeg: Cesair
Deutsch: Hagel
Zazaki: Torge
Ελληνικά: Χαλάζι
English: Hail
Esperanto: Hajlo
español: Granizo
eesti: Rahe
euskara: Txingor
فارسی: تگرگ
suomi: Rae
français: Grêle
galego: Sarabia
Avañe'ẽ: Amandáu
客家語/Hak-kâ-ngî: Pho̍k
עברית: ברד
hrvatski: Tuča
magyar: Jégeső
Հայերեն: Կարկուտ
Bahasa Indonesia: Hujan es
Ido: Grelo
íslenska: Haglél
italiano: Grandine
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓇᑕᖅᑯᕐᓇᐃᑦ/nataqqurnait
日本語:
ქართული: სეტყვა
ಕನ್ನಡ: ಆಲಿಕಲ್ಲು
한국어: 우박
kurdî: Zîpik
Кыргызча: Мөндүр
Latina: Grando
Lingua Franca Nova: Graniza
lumbaart: Tempesta
lietuvių: Kruša
latviešu: Krusa
Malagasy: Havandra
олык марий: Шолем
മലയാളം: ആലിപ്പഴം
मराठी: गार
Bahasa Melayu: Hujan batu
မြန်မာဘာသာ: မိုးသီး
Nāhuatl: Texihuitl
नेपाली: असिना
Nederlands: Hagel (neerslag)
norsk nynorsk: Hagl
norsk: Hagl
occitan: Granissa
polski: Grad
português: Granizo
Runa Simi: Chikchi
română: Grindină
русский: Град
саха тыла: Тобурах
sicilianu: Gragnola
Scots: Hail
srpskohrvatski / српскохрватски: Grad (padavina)
Simple English: Hail
slovenčina: Krúpa (ľadovec)
slovenščina: Toča
chiShona: Chivhuramabwe
shqip: Breshëri
српски / srpski: Град (падавина)
svenska: Hagel
Kiswahili: Mvua ya mawe
తెలుగు: వడగళ్ళు
тоҷикӣ: Жола
Tagalog: Hail
Türkçe: Dolu
татарча/tatarça: Боз яву
українська: Град
oʻzbekcha/ўзбекча: Doʻl
vepsän kel’: Ragiž
Tiếng Việt: Mưa đá
walon: Gurzea
吴语:
მარგალური: კირცხი (ტაროსი)
中文: 冰雹
文言:
Bân-lâm-gú: Pha̍uh
粵語: