Naalɩm
English: Milk

Nalɩm yaa hɩlɩm pɩkɛ wezuu kpɛlɛkʊʊ tɛ lɩm mbʊ pɔtɔkɩ yɔ. Lɩm mbʊ pʊhʊlʊma nɛ palɩzɩɣ-pʊ kpɩnaa halɩñɩna wena awɛna hɩlaa yɔ a-taa. Hɩlaa a-naa a-taa wɛ nalɩm sikiri, mbʊ kɛna kajalaɣ tɔɔnaɣ kɛ mbɔsɩ nɛ pɔcɔ paapɩzɩɣ papazɩɣ tɔɔʊ tɔnasɩ lɛɛsɩ. Pʊcɔ pɩtalɩ hɩlɩm maɣmaɣ alɩwaatʊ lɛ, pʊtɔbʊʊ se kajalaɣ hɩlɩm alɩwaatʊ lɛ, hɩlɩm taa wɛ tɔmnaɣ kaɖɩnayʊ weyi ɛ-taa wɛ pʊtʊnaa mba palʊkɩna kʊdɔmɩŋ mbɔka cikpelaɣ tomnaɣ taa yɔ. Hɩlɩm mbʊ pɩ-taa wɛ ñɩm tɔɔnasɩ sakɩyɛ.

Ɛyaa lakɩ tʊmɩyɛ nɛ naalɩm mbʊ ɖɩɣa kpɩnaa haɣ ɛzɩ tɔɔnaɣ yɔ. Ɛjaɖɛ kpeekpe taa lɛ, ñɩtʊ ajɛyɛ wenaa ahaɣ hɩlɩm yɔ, hɩlɩm mbʊ pɩtalɩ tɔnɩ naa miliiyɔɔ naa 730 pɩnaɣ 2011 taa nɛ ajɛyaa wenaa akɩlɩɣ tɔɔʊ tɔɔnaɣ ŋga yɔ a-naa yɔ Ɛndɩ nɛ EerɔpʊOsitraliiEtaazuuniiSiiniRuusii.

Naalɩm lɩzɩɣ pɩkɛ tʊmɩyɛ ndɩ kpɩnaa halɩ ñɩnaa yeke koŋ pɩzɩɣ yɔ. Palɩzɩɣ hɩlɩm kɛ kpɩnaa halɩ ñɩnaa hɩlaa taa yaa ɛyʊ weyi paya-ɩ se halʊ yɔ ɛ-tɛ hɩla taa. Kajalaɣ hɩlɩm mbʊ palɩzɩɣ hɩlaa taa payaɣ se kɔɔnaɣ hɩlɩm nɛ pɩ-taa wɛ tomnaɣ taa kʊdɔmɩŋ lʊbɩnayʊ.

Kajalaɣ naalɩm tʊmɩyɛ lɛ se pacalɩ-pʊ pʊdʊ weyi palʊla-ɩ cɩɩɩ yɔ. Tɔɔnaɣ ŋga kamɩna nɛ kɛwɛ ɖeu se pahaɣ-kɛ weyi palʊla-ɩ cɩɩɩ yɔ mbʊ pʊyɔɔ yɔ ka-taa ñɩm sakɩyɛ mbʊ piyeki se cɩɩɩ ɛnʊ ɛpɩsɩɣ sɔsɔ yɔ. Pʊtɔbʊʊ se ɛzɩma ɛɛkɔɔ ɛtalɩ ɛ-maɣmaɣ ɛ-tɔɔnaɣ ñɩnʊʊ nɛ tɔɔʊ alɩwaatʊ. Nalɩm lɩzɩɣ kɛ tʊmɩyɛ ndɩ ɖɩkɛ hɩlaa kpɩnaa tɛ pɩyʊʊ yɔ alɩwaatʊ ndʊ ɛlʊlʊʊ pɩɣa yɔ.

Naalɩm hʊlʊma nɛ pɩ-taa wɛ pɩyɩŋ tɩyɛ nɛ pɩwɛ ɖɔɖɔ ɛzɩ sʊtʊ lɩm sɛmɩŋ tɩyɛ nɛ pɩcaɣ sotu. Mbʊ pɩwɛ pɩ-taa nɛ pɩwɛna tomnasɩ ɖɔnɛ nɛ kpɛlɩ kpɛlɛkʊʊ tɛ wɛtʊ lɩɣna ɖɔɖɔ kpɩnaa tɛ wɛtʊ cɔlɔ nɛ kpɩnaa liɖe cɔlɔ. Pɩtɛ wɛtʊ naa mba palɩɣna kajalaɣ hɩlɩm lɩɣ alɩwaatʊ cɔlɔ nɛ mʊzʊʊ alɩwaatʊ cɔlɔ.

Other Languages
Afrikaans: Melk
Alemannisch: Milch
አማርኛ: ወተት
aragonés: Leit
Ænglisc: Meolc
العربية: حليب
مصرى: لبن البز
অসমীয়া: গাখীৰ
asturianu: Lleche
Atikamekw: Tcotcocanapo
Aymar aru: Millk'i
azərbaycanca: Süd
تۆرکجه: سود
башҡортса: Һөт
Boarisch: Muich
žemaitėška: Pėins
беларуская: Малако
беларуская (тарашкевіца)‎: Малако
български: Мляко
भोजपुरी: दूध
Bahasa Banjar: Banyu susu
bamanankan: Nɔnɔ
বাংলা: দুধ
brezhoneg: Laezh
bosanski: Mlijeko
буряад: Һүн
català: Llet
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Nèng
нохчийн: Шура
Tsetsêhestâhese: Matana
کوردی: شیر
corsu: Latti
Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ: Wikipedia:Archives/ᒎᒎᔑᓈᐴ
čeština: Mléko
kaszëbsczi: Mlékò
Чӑвашла: Сĕт
Cymraeg: Llaeth
dansk: Mælk
Deutsch: Milch
डोटेली: दूध
Ελληνικά: Γάλα
English: Milk
Esperanto: Lakto
español: Leche
eesti: Piim
euskara: Esne
estremeñu: Lechi
suomi: Maito
Võro: Piim
føroyskt: Mjólk
français: Lait
Nordfriisk: Moolk
furlan: Lat
Frysk: Molke
Gaeilge: Bainne
贛語:
Gàidhlig: Bainne
galego: Leite
Avañe'ẽ: Kamby
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌼𐌹𐌻𐌿𐌺𐍃
ગુજરાતી: દૂધ
Gaelg: Bainney
Hausa: Madara
客家語/Hak-kâ-ngî: Ngiù-nen
עברית: חלב
हिन्दी: दूध
Fiji Hindi: Duudh
hrvatski: Mlijeko
Kreyòl ayisyen: Lèt (likid)
magyar: Tej
հայերեն: Կաթ
interlingua: Lacte
Bahasa Indonesia: Susu
Iñupiak: Immuk
Ilokano: Gatas
ГӀалгӀай: Шура
Ido: Lakto
íslenska: Mjólk
italiano: Latte
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐃᒻᒧᒃ
日本語:
Patois: Milk
la .lojban.: ladru
Jawa: Susu
ქართული: რძე
Taqbaylit: Ayefki
қазақша: Сүт
ಕನ್ನಡ: ಹಾಲು
한국어:
къарачай-малкъар: Сют
Ripoarisch: Milesch
kurdî: Şîr
Кыргызча: Сүт
Latina: Lac
Ladino: Leche
Lëtzebuergesch: Mëllech
Lingua Franca Nova: Lete
Limburgs: Mèlk
Ligure: Læte
lumbaart: Lat
lingála: Míliki
ລາວ: ນົມ
lietuvių: Pienas
latviešu: Piens
मैथिली: दूध
Basa Banyumasan: Susu
мокшень: Лофца
Malagasy: Ronono
Minangkabau: Susu
македонски: Млеко
മലയാളം: പാൽ
монгол: Сүү
मराठी: दूध
Bahasa Melayu: Susu
Mirandés: Lheite
မြန်မာဘာသာ: နို့
эрзянь: Ловсо
Nāhuatl: Chichihualatl
Plattdüütsch: Melk
Nedersaksies: Melk
नेपाली: दूध
नेपाल भाषा: दुरु
Nederlands: Melk (drank)
norsk nynorsk: Mjølk
norsk: Melk
Nouormand: Lait
Diné bizaad: Abeʼ
occitan: Lach
Livvinkarjala: Maido
ଓଡ଼ିଆ: କ୍ଷୀର
ਪੰਜਾਬੀ: ਦੁੱਧ
Picard: Lait
Deitsch: Millich
Pälzisch: Milch
polski: Mleko
پنجابی: دد
پښتو: شيدې
português: Leite
Runa Simi: Lichi
română: Lapte
armãneashti: Lapti
русский: Молоко
русиньскый: Молоко
संस्कृतम्: क्षीरम्
саха тыла: Үүт
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱛᱚᱣᱟ
sicilianu: Latti
Scots: Milk
سنڌي: کير
srpskohrvatski / српскохрватски: Mlijeko
Simple English: Milk
slovenčina: Mlieko (cicavce)
slovenščina: Mleko
chiShona: Mukaka
Soomaaliga: Caano
shqip: Qumështi
српски / srpski: Млеко
Basa Sunda: Susu
svenska: Mjölk
Kiswahili: Maziwa
ತುಳು: ಪೇರ್
తెలుగు: పాలు
тоҷикӣ: Шир
ไทย: นม
Tagalog: Gatas
Türkçe: Süt
татарча/tatarça: Сөт
тыва дыл: Сүт
українська: Молоко
اردو: دودھ
oʻzbekcha/ўзбекча: Sut
vèneto: Lat
vepsän kel’: Maid
Tiếng Việt: Sữa
walon: Laecea
Winaray: Gatas
吴语:
მარგალური: ბჟა (პროდუქტი)
ייִדיש: מילך
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Leng
粵語:
isiZulu: Ubisi