Kobalti
English: Cobalt

Co-TableImage.png
Co-TableImage

Kobalti kɛ kpɛlɩ kpɛlɛkʊʊ tɛ pʊtʊ weyi ɛ-yʊsaɣ matʊ kɔyɔ Ar 4s23d7 yɔ, ɛkɛ pʊtʊ naalɛ tʊ pɩlʊʊ lutozo ñɩŋʊ kɩtɩlɩsɩnaʊ tɛɛ. Ɛkɛ ñɩɣlɩm pʊtʊ kɩɖɛzʊʊ nɛ ɛ-nɛ ñɩɣyʊʊ pɛkpɛndɩ pɩlʊʊ kʊyʊmʊʊ. Ɖɩcɔna kɔyɔ ɖɩnaɣ se e-tomnaɣ wɛtʊ kɛ kʊyʊmtʊ nɛ ñɩɣyʊʊ nɛ nɩkɛlɩ. Ɛtɛkɛ cosiyaɣ ɛzɩ ñɩɣyʊʊ yɔ. Kobalti kɛ koloŋa 9 tɛ pʊtʊ kɛlɛ natozo kajalaɣ ñɩmba yɔ Co Rh nɛ Ir, mba nɛ kobalti pɛkpɛndɩna pɩlʊʊ kʊyʊmʊʊ.

Electron shell 027 Cobalt
Kobalt electrolytic and 1cm3 cube

Kobalti ñɩɣlɩm pʊtʊnaa mba pɛwɛ ɛzɩ tɔlɩm, ndɩ ndɩ sɛmɩŋ mbʊ yɔ palakaɣ-wɛ nɛ tʊmɩyɛ ɖooo Hayi Canaʊ alɩwaatʊ taa, kɔzɩ kɔzɩ kpaɣ ɛzɩ pɩnzɩ 2600 pʊcɔ palʊlɩ Yeesuu Krɩstʊ Egipiti ɛjaɖɛ taa yaa Mesopotami ɛyaa tɛ mbʊ lɛ Babilone ñɔñɔɔ kɛlɛ. Mbʊ lɛ canaʊ tɛtʊ wondu kɩbɩndʊ yɔɔ kpɛlɛkɩyʊ na tɔlɩm yuulee cʊʊ ñanzɩ yɔɔ yaa tɛtʊ kɩhɔbɩtʊ yɔɔ. Ñɩɣlɩm kicisi nzɩ paata sɩ-yɔɔ yuulee tɔlɩm yɔ kaakɛ kʊyʊmʊm kpaɣ pɩnzɩ 2200 pʊcɔ Yeesuu Krɩstʊ lʊlʊʊ Iran.

Pɩnaɣ 1735, Sʊyɛɛdɩ kpɛlɩ kpɛlɛkɩyʊ Georg Brant pɩnzɩ (1694 ŋtalɩ 1768) pɩza yɔɔdʊʊ se ɛpɩza nɛ ɛlɩzɩ ñɩɣlɩm pʊtʊ ɛnʊ ɛ-taa kɛ ñɩɣlɩm cikpem nabʊyʊ, pʊhʊlʊma caʊʊ, pɩwɛɛ ɖoŋ kɛlɛ pɩpɛlɩɣ, nɛ pʊtʊ weyi ɛtɛkɛ ñɩɣlɩm pʊtʊ ɛnʊ kɛɛkɛɛ yɔ ɛyaa se kobalti.

Tʊma wena keŋkeŋ palaba mbʊ yɔ wɛɛ tamɩyɛ tɛɛ. Ɖooo pɩnaɣ 1780 Torbern Olof Bergman ɖanɩɣ pazɩɣ ñɩɣlɩm pʊtʊ ɛnʊ ɛ-yɔɔ tʊmɩyɛ nɛ pʊcɔ panaɣ tovonum Georg Brandt kaanaʊʊ pʊtʊ ɛnʊ ɛ-yɔɔ. Pɩkɔma kpaɣɖʊ 19, kobalti yuulee ñɩŋʊ wɛʊʊ yɔ Nɔrvɛzɩ Blaaforvaerket lukaɣna-kʊ (kedeŋa kpeekpe taa kiyeke kulukaɣ pɩtalɩɣ 70 nɛ 80%) kɛlɛ Prusi Benjamin Wegner cɔŋaɣnaɣ kʊ-tʊmɩyɛ yɔɔ.

Other Languages
Afrikaans: Kobalt
አማርኛ: ኮባልት
aragonés: Cobol
العربية: كوبالت
asturianu: Cobaltu
azərbaycanca: Kobalt
تۆرکجه: کوبالت
беларуская: Кобальт
беларуская (тарашкевіца)‎: Кобальт
български: Кобалт
भोजपुरी: कोबाल्ट
বাংলা: কোবাল্ট
བོད་ཡིག: གོ་བྰལ་
brezhoneg: Kobalt
bosanski: Kobalt
català: Cobalt
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gū (gĭng-sṳ̆k)
Cebuano: Kobalto
کوردی: کۆبالت
corsu: Cobaltu
čeština: Kobalt
Чӑвашла: Кобальт
Cymraeg: Cobalt
dansk: Kobolt
Deutsch: Cobalt
ދިވެހިބަސް: ކޮބާލްޓް
Ελληνικά: Κοβάλτιο
English: Cobalt
Esperanto: Kobalto
español: Cobalto
eesti: Koobalt
euskara: Kobalto
فارسی: کبالت
suomi: Koboltti
français: Cobalt
Nordfriisk: Koobalt
furlan: Cobalt
Gaeilge: Cóbalt
Gàidhlig: Còbalt
galego: Cobalto
ગુજરાતી: કોબાલ્ટ
Gaelg: Cobalt
客家語/Hak-kâ-ngî: Cobalt
עברית: קובלט
हिन्दी: कोबाल्ट
Fiji Hindi: Cobalt
hrvatski: Kobalt
magyar: Kobalt
հայերեն: Կոբալտ
Արեւմտահայերէն: Կոբաղդ
interlingua: Cobalt
Bahasa Indonesia: Kobalt
Ido: Kobalto
íslenska: Kóbolt
italiano: Cobalto
日本語: コバルト
la .lojban.: ridjinme
Jawa: Kobalt
ქართული: კობალტი
қазақша: Кобальт
ಕನ್ನಡ: ಕೋಬಾಲ್ಟ್
한국어: 코발트
kurdî: Kobalt
коми: Кобальт
Кыргызча: Кобальт
Latina: Cobaltum
Lëtzebuergesch: Kobalt
Limburgs: Kobalt
Ligure: Cobalto
lumbaart: Cobalto
lietuvių: Kobaltas
latviešu: Kobalts
македонски: Кобалт
മലയാളം: കൊബാൾട്ട്
монгол: Кобальт
मराठी: कोबाल्ट
кырык мары: Кобальт
Bahasa Melayu: Kobalt
မြန်မာဘာသာ: ကိုဘော့ (ဒြပ်စင်)
эрзянь: Кобальт
Plattdüütsch: Kobalt
नेपाली: कोबाल्ट
नेपाल भाषा: कोबाल्ट
Nederlands: Kobalt
norsk nynorsk: Kobolt
norsk: Kobolt
Diné bizaad: Béésh łibáhí
occitan: Cobalt
Livvinkarjala: Kobal’tu
ଓଡ଼ିଆ: କୋବାଲ୍‌ଟ
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੋਬਾਲਟ
पालि: कोबाल्ट
polski: Kobalt
Piemontèis: Cobalt
پنجابی: کوبالٹ
português: Cobalto
Runa Simi: Kubaltu
română: Cobalt
armãneashti: Cobaltu
русский: Кобальт
संस्कृतम्: कोबाल्ट
sicilianu: Cobbaltu
Scots: Cobaut
srpskohrvatski / српскохрватски: Kobalt
සිංහල: කොබෝල්ට්
Simple English: Cobalt
slovenčina: Kobalt
slovenščina: Kobalt
Soomaaliga: Kobalti
shqip: Kobalti
српски / srpski: Кобалт
Seeltersk: Cobalt
Sunda: Kobalt
svenska: Kobolt
Kiswahili: Kobalti
తెలుగు: కోబాల్ట్
тоҷикӣ: Кобалт
Tagalog: Kobalto
Türkçe: Kobalt
татарча/tatarça: Кобальт
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كوبالت
українська: Кобальт
اردو: کوبالٹ
oʻzbekcha/ўзбекча: Kobalt
vepsän kel’: Kobal't (himine element)
Tiếng Việt: Coban
walon: Cobalt
Winaray: Cobalto
吴语:
хальмг: Кобалтион
ייִדיש: קאבאלט
Yorùbá: Cobalt
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Cobalt
粵語: