Kalɩsɩyɔm

Kalɩsɩyɔm kɛ kpɛlɩ kpɛlɛkʊʊ tɛ pʊtʊ weyi ɛ-ñʊʊ mayaɣ kɔyɔ 20 nɛ yʊsaɣ ñɩŋa yɔ Ca. Ɛkɛ ñɩɣlɩm kagbanzɩ tʊ weyi ɛkɩlɩ tɔyʊ tɛtʊ pɔɔɖɛ taa (ɛcɛza 3%) nɛ ɛcaɣ kɩjɛyɩɣ piŋ tomnaɣ taa fezuu labʊ taa. Ɛsɩɣna mɔɔ paɣlaka, kelaa nɛ yambɔyɩŋ. Kalɩsɩyɔm sɩɣna piŋ ɖɔɖɔ kpɩna fezuu labʊ taa.

Room ɛyaa kaatɛma labʊ akalʊʊ kpaɣɖʊ kajalaɣ paɣzɩtʊ alɩwaatʊ taa, ɛlɛ ɖooo pɩnaɣ 1808 papɩza patɩlɩ pʊtʊ weyi paya-ɩ se kalɩsɩyɔm. Panɩwaɣ se Jöns Jacob Berzelius nɛ Magnus Martin Pontin kaatɛma situu kalɩsɩyɔm nɛ akalʊʊ pɩtɩŋna nazɩyʊ yɛkɛlɩnayʊ yɔɔ kɛ mɛrɩkɩrɩ taa, Humphry Davy pɩzɩɣ ɛlɩzɩ ñɩɣlɩm mbʊ pɩfɛyɩ keeke.

Papɩzɩɣ pala kalɩsɩyɔm pɩtɩŋna kalɩsɩyɔm tɛ fʊlʊyɔrɩ nazɩyʊ yɛkɛlɩnayʊ yɔɔ, ɛlɛ kɛlɛʊ lɛ papasɩɣ akalʊʊ kpɛɖɛ tɛɛ (CaO) pɩlɩna alɩmɩnɩyɔm mʊlʊm yɔɔ. Ɛmʊ miŋ nzʊlɩmɩyɛ caʊʊ kɩsɛmɩŋ kpaɣ , pasɩ-ɩ helim taa yem ɛlakɩ nɛʊʊ nakʊyʊ nɛ kɩkandʊʊ yaa kɩlʊʊkɩna kalɩkɔdaɣ. Ɛkɛ pʊtʊ weyi ɛsɩɣna nɛ palɩzɩɣ tɛtɛɛ ñɩm lɛɛbʊ ɛzɩ uranɩyɔm, zirɩkɔnɩyɔm nɛ tɔrɩyɔm.

Kalɩsɩyɔm kɛ pʊtʊ weyi ɛ-tɔm wɛ kɩjɛyɩɣ piŋ kɛ ɛyʊ tomnaɣ taa. Ɛwɛ sakɩyɛ mɔɔ taa, peeɖe mbilim kɛ ɛkɩlɩ ɖɔʊ. Ɛnʊ lakɩna nɛ apaɣlʊʊ camɩyɛ nɛ ɖɔɖɔ kelaa nɛ ɛkandɩɣ pa-alaafɩya yɔɔ. Kalɩsɩyɔm lakɩ tʊmɩyɛ piŋ calɩm kiɣ nɔmɔʊ taa, calɩm huu nɔmɔʊ taa nɛ holaa kpaʊ yaa holaa tʊma ndɩ ndɩ labʊ taa, tʊma ana a-taa kɔyɔ hɔyɛ. Ɛlakɩ tʊmɩyɛ pɩfɛyɩ ciɣduu ɛyʊ tomnaɣ hɔɔlɩŋ sakɩyɛ taa.

Other Languages
Afrikaans: Kalsium
አማርኛ: ካልሲየም
aragonés: Calcio
العربية: كالسيوم
asturianu: Calciu
azərbaycanca: Kalsium
تۆرکجه: کلسیوم
башҡортса: Кальций
Boarisch: Calcium
беларуская: Кальцый
беларуская (тарашкевіца)‎: Вапень
български: Калций
भोजपुरी: कैल्सियम
བོད་ཡིག: དཀར་ཤམ།
brezhoneg: Kalsiom
bosanski: Kalcij
català: Calci
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gái (gĭng-sṳ̆k)
Cebuano: Kalsiyum
کوردی: کەلسیۆم
corsu: Calciu
čeština: Vápník
Чӑвашла: Кальци
Cymraeg: Calsiwm
dansk: Calcium
Deutsch: Calcium
ދިވެހިބަސް: ކެލްސިއަމް
Ελληνικά: Ασβέστιο
English: Calcium
Esperanto: Kalcio
español: Calcio
eesti: Kaltsium
euskara: Kaltzio
estremeñu: Calciu
فارسی: کلسیم
suomi: Kalsium
føroyskt: Kalsium
français: Calcium
Nordfriisk: Kaltsium
furlan: Calci
Gaeilge: Cailciam
贛語:
Gàidhlig: Calcium
galego: Calcio
Avañe'ẽ: Itakairã
ગુજરાતી: કેલ્શિયમ
Gaelg: Kelkium
客家語/Hak-kâ-ngî: Koi
Hawaiʻi: Kalipuna
עברית: סידן
हिन्दी: कैल्सियम
Fiji Hindi: Calcium
hrvatski: Kalcij
Kreyòl ayisyen: Kalsyòm
magyar: Kalcium
Հայերեն: Կալցիում
interlingua: Calcium
Bahasa Indonesia: Kalsium
Ido: Kalcio
íslenska: Kalsín
日本語: カルシウム
la .lojban.: bogjinme
Basa Jawa: Kalsium
ქართული: კალციუმი
Gĩkũyũ: Calcium
қазақша: Кальций
한국어: 칼슘
kurdî: Kalsiyûm
коми: Кальций
Кыргызча: Кальций
Latina: Calcium
Lëtzebuergesch: Kalzium
Limburgs: Calcium
lietuvių: Kalcis
latviešu: Kalcijs
Māori: Konupūmā
македонски: Калциум
മലയാളം: കാൽ‌സ്യം
монгол: Кальци
मराठी: कॅल्शियम
кырык мары: Кальций
Bahasa Melayu: Kalsium
မြန်မာဘာသာ: ကယ်လဆီယမ်
Nāhuatl: Tenextepoztli
Plattdüütsch: Calcium
नेपाली: क्याल्सियम
नेपाल भाषा: क्याल्सियम
Nederlands: Calcium
norsk nynorsk: Kalsium
norsk: Kalsium
Diné bizaad: Káálsiiyin
occitan: Calci
Livvinkarjala: Kal’cii
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ
polski: Wapń
Piemontèis: Càuss (element)
پنجابی: کیلشیم
português: Cálcio
Runa Simi: Isku q'illay
română: Calciu
armãneashti: Calciu
русский: Кальций
संस्कृतम्: कैल्शियम्
саха тыла: Калсиум
sicilianu: Calciu (mitallu)
Scots: Calcium
srpskohrvatski / српскохрватски: Kalcij
Simple English: Calcium
slovenčina: Vápnik
slovenščina: Kalcij
Soomaaliga: Kaalshiyaam
shqip: Kalciumi
српски / srpski: Калцијум
Seeltersk: Calcium
Basa Sunda: Kalsium
svenska: Kalcium
Kiswahili: Kalisi
தமிழ்: கல்சியம்
తెలుగు: కాల్షియం
тоҷикӣ: Калсий
Tagalog: Kalsiyo
Türkçe: Kalsiyum
татарча/tatarça: Кальций
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كالتىسىي
українська: Кальцій
اردو: کیلشیم
oʻzbekcha/ўзбекча: Kalsiy
vepsän kel’: Kal'cii
Tiếng Việt: Canxi
Winaray: Calsyo
吴语:
хальмг: Калцион
ייִדיש: קאלציום
Yorùbá: Calcium
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Khā-lú-siúm
粵語: