Ислъам махуэгъэпс

Ислъам махуэгъэпс
  1. Мухьэррам*
  2. Сэфар
  3. Рабий Iул-аууал
  4. Рабий Iус-сани
  5. Джумадэ Iул-Iула
  6. Джумадэ Iус-сани
  7. Рэджаб*
  8. ШэIэбан
  9. Рэмэдан
  10. Шэууал
  11. Зул-къэда*
  12. Зул-хьэжрэт*



 * пэубыда мазэ

Ислъам махуэгъэпс — Муслъымэн диным и махуэ лъапIэхэр къырыхагъэщын щхьа къагъэсэбэп мазэгъуэ махуэгъэпс. Иныкъуэ муслъым къэралхэм кмахуэгъэпсыр нэхъыщхьэ махуэгъэпсу щабж.

Махуэгъэпсым и илъэс къэбжыр щIидзащ Хьэжрэтыр къыщыхъуам щыгъуэ (622 гъэ, бадзэуэгъуэм и 16) — Мухьэмэд Бехъымбаррэ (с.а.у.) япэ муслъымхэмрэ Мэчэм икIыу Мадинэм щыIэпхъуам. Абы къыхэкIыуи муслъым къэралхэм махуэгъэпсым Хьэжрэтым и махуэгъэпскIэ ироджэ ( хьэр-бз. الـتـقـويم الـهـجـري, ат-таквиму-л-Хиджри).

Зэрызэхэт

Илъэсыр махуэгъэпсымкIэ махуэу 354 е 355 мэхъухэ, ахэр мазэ 12 гуэшахэщ. Мазэгъуэ махуэгъэпсыр дыгъэ махуэгъэпсым елътауэ махуэу 10 е 11 нэхъ мащIэщ. Апхуэдиз махуэ зэщхьэщыкI, мазэгъуэ махуэгъэпсым дыгъэ махуэгъэпсым зэрыхуиIэм щхьа, муслъым дин махуэ лъапIэхэр илъэс къэс мэкIуатэхэр григориан махуэгъэпсым елътауэ.

Ислъам махуэгъэпсымкIэ махуэр дыгъэр къухьэжа иуж щIедзэр, григориан махуэгъэпс жэщ ныкъуэм щыщIидзэм елътауэ.

Мазэр махуэу 29 е 30 мэхъу. ХабзэмкIэ мазэм и япэ махуэу ябж, мазэщIэр уафэгум къихьэу абы и гъубжыр тэмэму щыплъагъум деж. Ауэ махуэ 29-нэм нэуж, псалъм папщIэ мазэр икIыри нэхуу дыгъэм иуж къухьэжамэ, а махуэр мазэм и 30-нэ махуэу ябж. ИтIанэ мазэщIэр къызэрихьар муслъымитI пщIэ зиIэхэм жаIэн хуейщ.

Ахэм нэмыщI дыгъэр щыкъухьэмрэ мазэр щыкъухьэмрэ я зэхуаку дэлъын зэманыр елътащ щIыпIэм и хэкумэтх координатхэм. Мазэр къухьэпIэмкIэ къикIыу къуэкIыпIэмкIэ макIуэ курыт псынщIагъ 13,2° зы махуэм иIэу. Къэралыр е щIыпIэр мазэщIэм елътауэ нэхъ къухьэпIэкIэ гъэзауэ щытымэ, абы мазэщIэр зы махуэкIэ нэхъапэу къыщихьэн хуэдэу щытщ. Абы къыхэкIыуи муслъым къэралхэм я махуэгъэпсхэр зэщхьэщыкIынкIэ хэлъщ зы махуэкIэ, абы епха дин махуэ лъапIэхэри махуэ зэрызым иракIуу щытыгъэнкIэ хэлъщ.

Other Languages
العربية: تقويم هجري
azərbaycanca: Hicri təqvim
беларуская (тарашкевіца)‎: Мусульманскі каляндар
Esperanto: Islama kalendaro
हिन्दी: हिजरी
interlingua: Calendario islamic
Bahasa Indonesia: Kalender Hijriyah
日本語: ヒジュラ暦
한국어: 이슬람력
कॉशुर / کٲشُر: اِسلامی تَقويٖم
македонски: Исламски календар
Bahasa Melayu: Takwim Hijrah
norsk nynorsk: Muslimsk tidsrekning
srpskohrvatski / српскохрватски: Islamski kalendar
Simple English: Islamic calendar
slovenčina: Islamský kalendár
slovenščina: Islamski koledar
српски / srpski: Исламски календар
Basa Sunda: Kalénder Islam
Türkçe: Hicrî takvim
татарча/tatarça: Һиҗри тәкъвим
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ھىجرىيە تەقۋىمى
oʻzbekcha/ўзбекча: Islomiy taqvim
Tiếng Việt: Lịch Hồi giáo
吴语: 伊斯兰历
中文: 伊斯兰历
Bân-lâm-gú: Islam Le̍k-hoat
粵語: 回曆