ჰეკატე
English: Hecate

ჰეკატე, სტეფან მალარმეს ნახატი 1880

ჰეკატექალღმერთი ძველ ბერძნულ რელიგიასა და მითოლოგიაში. მას მოიხსენებიან მაგიის, ჯადოქრობის, სინათლისა და სულების ქალღმერთად.

  • დახასიათება

დახასიათება

იდუმალებით მოცულ ქვესკნელის ძალთა განსახიერება, საბერძნეთში ხორცშესხმული და დიდ ქალღმერთად ცნობილი. მართალია ჰომეროსი არ ახსენებს, მაგრამ ან მაშინ ჯერ კიდევ არ იყო საბერძნეთში განდიდებული, ან ეს შემთხვევით მოხდა, მით უფრო, რომ თავის ჰიმნში ჰომეროსი ადიდებს სულით ნაზ ჰეკატეს, „მშვენიერსამოსიანს“ (25). ჰესიოდესთან კი შესაძლოია ეს სახე გამოჩნდა იმავე ორფიკების ჩანართიდან, რომელთაც მოგვიანებით ჰეკატე უაღრესად განადიდეს. აქ (თეოგ. 411-452) ის ტიტან პერსეს (ან პერსეოსის) და ასტერიას ასულია, ან ზევსის და დემეტრეს, ტარტაროზის და ასე შემდეგ. ეს უკანასკნელი უფრო ლოგიკური უნდა იყოს, რადგან თავისი ბუნებით ის უფრო ქვესკნელის, მიწის წიაღის ზარდამცემი ხთონიური ღვთაებაა, ვიდრე ზევსის ნათელი, ამაღლებული შვილები (არტემიდე, ჰებე და სხვა). ამასთან აპოტროფიული ღვთაებაცაა (სიძვისაგან დამცველი). ორფიკული მოძღვრებით, რაც თავისთავად, თეოგონიაშიც ასახულია, ბევრი ფუნქცია ეკისრება. ტიტანიდებს შორის ყველაზე მეტად პატივდებულია, ვითარცა მბრძანებელი ცათა, მიწისა და ზღვის წიაღისა, მცენარეთა ნაყოფიერებისა, მეჯოგეობისა, სიჭაბუკისა, მონადირეთა, მეზღვაურთა და მიწის მაშვრალთა, მშობიარეთა მფარველი, სიბრძნის მეტყველი და მრჩეველი ოლიმპიელთა სამართალსა და საკრებულოზე, ბედნიერებისა და გამარჯვების მომნიჭებელი. ყოველივე ეს ჰერას და ათენას სიმაღლეზე აყენებს. მეზღვაურებს ქარკეთილს უგზავნის, მესაქონლეს საქონელს უმრავლებს, მეთევზეს ბადეს უვსებს, პოეტს დაფნით აგვირგვინებს, მშობიარეს ტკივილებს უმსუბუქებს. მართალია, ტიტანიდაა, მაგრამ არ მოხვედრილა ტარტაროზში, ზევსმა ძალაუფლება შეუნარჩუნა და ასევე ყველა ღმერთი პატივსა სცემს. ეს ნათელია. მაგრამ ჰეკატეს ნამდვილი პოეტური სახე, რასაც თუნდაც არგონავტიკაში ვხედავთ, მაინც უფრო ბნელის, ზარდამცემის იერს ატარებს და მთლიან ასპექტში ეძლევა ის სახე, რაც ორფიკებმა მიანიჭეს: მისტიკური, იდუმალებით მოცული, შემაძრწუნებელი, რამდენიმე ჯუფთი და გაიგივებულიც კი ისეთ ქალღმერთებთან, როგორიც არიან პერსეფონე, რეა კიბელე, დემეტრა. როგორც ახალი თაობის გამომზრდელი (კოიროტროფოსი), ჰეკატე გაიგივებულია არტემიდესთან, ორივე ერთად კი — სელენესთან, მთვარის ქალღმერთთან, ამ სახით, ნადირთა ქალღმერთიცაა (პოტნია თერონ).

Other Languages
العربية: هيكات
asturianu: Hécate
Boarisch: Hekate
беларуская: Геката
български: Хеката
বাংলা: হেকাতে
brezhoneg: Hekate
català: Hècate
čeština: Hekaté
dansk: Hekate
Deutsch: Hekate
Ελληνικά: Εκάτη
English: Hecate
Esperanto: Hekato
español: Hécate
eesti: Hekate
euskara: Hekate
فارسی: هکاته
suomi: Hekate
français: Hécate
galego: Hécate
עברית: הקטה
hrvatski: Hekata
magyar: Hekaté
Bahasa Indonesia: Hekate
italiano: Ecate
日本語: ヘカテー
қазақша: Геката
한국어: 헤카테
Latina: Hecate
Lëtzebuergesch: Hekate
lietuvių: Hekatė
Nederlands: Hekate
norsk: Hekate
polski: Hekate
português: Hécate
română: Hecate
русский: Геката
Scots: Hecate
srpskohrvatski / српскохрватски: Hekata
Simple English: Hecate
slovenčina: Hekaté
slovenščina: Hekata
shqip: Hekata
српски / srpski: Хеката
svenska: Hekate
Tagalog: Hecate
Türkçe: Hekate
українська: Геката
Tiếng Việt: Hecate
Winaray: Hecate
中文: 赫卡忒