შენობა

თანამედრო შენობის აბსტრაქტული გამოსახულება

შენობა - ნაშენის ისეთი სახე, სადაც ძირითადი ტექნოლოგიური პროცესის უზრუნველსაყოფად, აუცილებელია სათავსის (სათავსების) არსებობა, მაგალითად: საცხოვრებელი სახლი, რომლის ძირითადი ტექნოლოგიური პროცესის წარმართვისთვის - ცხოვრებისთვის, აუცილებელია სათავსის (სათავსების) არსებობა. საქართველოს მთავრობის დადგენილება №57 მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ შენობას ამგვარად განმარტავს: „შენობა - ნაგებობა, რომელიც ქმნის გადახურულ სივრცეს, შემოსაზღვრულია კედლებით, კოლონებით ან/და სხვა შემომზღუდავი კონსტრუქციებით;“[1]

თავისი დანიშნულებით შენობები განსხვავდება: ფუნქციის, ფორმის, კონსტრუქციის, სტილის, ტიპის და ა. შ. მიხედვით. არსებობს შემდეგი ფუნქციის შენობები: საცხოვრებელი, საზოგადოებრივი, საკულტო, სამრეწველო, ადმინისტრაციული და სხვა, ან შერეული. ფორმის მიხედვით შენობას შეიძლება ჰქონდეს სხვადასხვა გეომეტრიული მოყვანილობის ფორმა: სწორკუთხა, მრუდე, წრიული, ამორფული და ა. შ., როგორც გეგმაში, ისე მოცულობაში ზოგადად. კონსტრუქციის მიხედვით იყოფა: მზიდკედლიანად, კარკასულად და ბაგიროვანად. თანამედროვე შენობების აბსოლუტური უმეტესობა კარკასულია, შემდეგ მოდის მზიდკედლიანი და შემდეგ ბაგიროვანი. არსებობს ასობით განსხვავებული სტილის შენობა მოყოლებული ანტიკური ხანიდან: ბერძნული, რომაული, ჩინური, რომანული, გოთიკური, რენესანსული, კლასიცისტური, ბაროკოს, მოდერნის, ბრუტალისტური, ჰაი-ტექის და ა.შ., ან სულაც შეიძლება იყოს ეკლექტური. ტიპის მიხედვით შენობები იყოფა უშუალოდ ფუნქციის, კონსტრუქციის ან სტილის შიგნით. მაგალითად, საკულტო შენობების შემთხვევაში შეიძლება იყოს: როტონდული, ბაზილიკური, გუმბათოვანი, ჯვრული, ჯვარგუმბათოვანი და ა. შ.

შენობების ისტორია იწყება პრეისტორიულ ხანაში, როდესაც ადამიანი გამოვიდა გამოქვაბულიდან და შექმნა პირველი მარტივი თავშესაფარი - ფარდული, ხისგან და ტყავებისგან. ამას მოყვა უფრო რთული - ხისა და ალიზის სახლები. პირველი ფუქნცია ამ შენობებისა იყო საცხოვრებელი, საზოგადოების განვითარებასთან ერთად ჩნდება: საკულტო, ადმინისტრაციული, საზოგადოებრივი, სამრეწველო ფუქნციის შენობებიც. რაც უფრო რთულდება საზოგადოებრივი ფორმაცია, მით უფრო რთულდება შენობების არქიტექტურა შინაარსობრივად და კონსტრუქციულად. XIX საუკუნემდე ძირითადი სამშენებლო მასალა შენობებში იყო: ხე, ქვა, აგური და კირი, ლითონის გამოყენება ხდებოდა ძალიან იშვიათად, ისიც მხოლოდ მცირე კვანძებში. XIX ს. ლითონის გამოყენება კარკასში სულ უფრო და უფრო მატულობს, 1825 წელს პორტლანდცემენტის გამოგონებამ მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა ბეტონის თვისებები[2], ხოლო უკვე 1867 წელს რკინაბეტონის აღმოჩენამ, სამშენებლო რევოლუცია მოახდინა, შესაძლებელი გახდა უფრო რთული კონსტრუქციის მქონე შენობების აგება. XIX-XX სს. მიჯნაზე ამერიკაში (ჩიკაგო, ნიუ იორკი) იწყება ცათამბრჯენების ციებ-ცხელება, რომელიც მალევე ედება მსოფლიოს.



იხილეთ აგრეთვე

Other Languages
Afrikaans: Gebou
Alemannisch: Gebäude
aragonés: Edificio
العربية: مبنى
ܐܪܡܝܐ: ܒܢܝܢܐ
asturianu: Edificiu
azərbaycanca: Bina
беларуская: Будынак
беларуская (тарашкевіца)‎: Будынак
български: Сграда
বাংলা: ভবন
bosanski: Zgrada
català: Edifici
čeština: Budova
Cymraeg: Adeilad
dansk: Bygning
Deutsch: Gebäude
Ελληνικά: Κτίριο
English: Building
Esperanto: Konstruaĵo
español: Edificio
eesti: Hoone
euskara: Eraikin
فارسی: ساختمان
suomi: Rakennus
Frysk: Bouwurk
Gaeilge: Foirgneamh
galego: Edificio
Avañe'ẽ: Óga yvate
हिन्दी: भवन
hrvatski: Zgrada
magyar: Épület
interlingua: Edificio
Bahasa Indonesia: Bangunan
Ido: Edifico
íslenska: Bygging
italiano: Edificio
日本語: 建築物
Basa Jawa: Wewangunan
ಕನ್ನಡ: ಕಟ್ಟಡ
한국어: 건축물
Latina: Aedificium
Lëtzebuergesch: Gebai
ລາວ: ຕຶກ
lietuvių: Statinys
latgaļu: Kuorms
latviešu: Celtne
македонски: Градба
монгол: Байшин
मराठी: इमारत
Bahasa Melayu: Bangunan
Nāhuatl: Calli
Nedersaksies: Bolwark
नेपाल भाषा: भवन
Nederlands: Gebouw
norsk: Bygning
ਪੰਜਾਬੀ: ਇਮਾਰਤ
Norfuk / Pitkern: Bilding
polski: Budynek
پښتو: ودانۍ
português: Edifício
Runa Simi: Wasichay
română: Clădire
armãneashti: Acareti
русский: Здание
русиньскый: Будова
Scots: Biggin
srpskohrvatski / српскохрватски: Građevina
Simple English: Building
slovenčina: Budova
slovenščina: Zgradba
Soomaaliga: Dhisme
српски / srpski: Зграда
svenska: Byggnad
Kiswahili: Jengo
தமிழ்: கட்டிடம்
తెలుగు: భవనము
тоҷикӣ: Бино
ไทย: อาคาร
Tagalog: Gusali
Türkçe: Bina
українська: Будівля
اردو: عمارت
oʻzbekcha/ўзбекча: Bino
Tiếng Việt: Tòa nhà
Volapük: Bumot
Winaray: Edifisyo
吴语: 建築物
中文: 建筑物
Bân-lâm-gú: Kiàn-tio̍k-bu̍t
粵語: