ქათამი

ქათამი
Female pair.jpg
მამალი (მარცხნივ) და დედალი (მარჯვნივ)
მეცნიერული კლასიფიკაცია
სამეფო:ცხოველები
ლათინური სახელი
Gallus gallus

ქათამიქათმისნაირთა რიგის შინაური ფრინველი. წარმოშობილია გარეული ბანკივური ქათმისაგან. სასოფლო-სამეურნეო ფრინველთა შორის შინაური ქათამი ყველაზე გავრცელებულია. მას ამრავლებენ ხორცისა და კვერცხისათვის, გარდა ამისა იყენებენ ბუმბულსა და გერმას. ძირითადი პროდუქციის მიხედვით ქათმის ჯიშები იყოფა მეკვერცხულად, მეკვერცხულ-მეხორცულად, სახორცე-მეკვერცხულად და სახორცედ. ამ მიმართულებების ჯიშებს აქვთ კონსტიტუციური და ექსტერიერული თავისებურებანი.

მიახლოებით 4 დღის წიწილა
  • მეკვერცხული ქათამი პატარაა, სწრაფად იზრდება, სქესობრივად ადრე მწიფდება.
  • სახორცე-მეკვერცხული ქათამი უფრო დიდია, კარგად აქვს განვითარებული კუნთები, გვიან მწიფდება.

მეკვერცხულ ქათამს განვითარებული აქვს ფოთლისებრი ბიბილო, რომელიც მეორე-მესამე კბილანის შემდეგ გვერდზეა გადმოზნექილი, ნისკარტი ოდნავ მოღუნულია.

შინაური ქათმების ნისკარტის ფერი თითქმის ერთნაირია, ბუმბულისა - სხვადასხვა.

  • მეკვერცხული ჯიშის ქათმის მასაა დედლის 1,8-2,2 კგ, მამლისა - 2,7-3,0 კგ;
  • მეკვერცხულ-მეხორხულისა (შესაბამისად) 2,2-2,8 და 3,2-3,8 კგ;
  • სახორცე-მეკვერცხულისა - 2,5-3,0 და 3,5-4,0 კგ;
  • მეხორცულისა - 3,0-3,5 და 3,5-4,5.

ქათამი რეპროდუქციისთვის 5-6 თვეში მწიფდება. მეკვერცხული ჯიშების კვერცხმდებლობა წელიწადში 200-220 კვერცხია, სარეკორდო 365. კვერცხის მასა 55-65 გრამი. ქათმის კვერცხმდებლობა დაახლოებით 10 წლამდე გრძელდება.

ლიტერატურა

  • ანთაძე ნ., მეფრინველეობა, თბ., 1966
Other Languages
Afrikaans: Hoender
Alemannisch: Haushuhn
አማርኛ: ዶሮ
Ænglisc: Henn
العربية: دجاج
مصرى: فرخه
অসমীয়া: কুকুৰা
Atikamekw: Noce pakahakwan
авар: ГӀанкӀу
Aymar aru: Chiwchi
azərbaycanca: Toyuq
تۆرکجه: تویوق
башҡортса: Тауыҡ
žemaitėška: Vėšta
Bikol Central: Manok
беларуская: Курыца
беларуская (тарашкевіца)‎: Курыца
български: Домашна кокошка
भोजपुरी: देसी मुर्गा
Bahasa Banjar: Hayam
বাংলা: মুরগি
བོད་ཡིག: བྱ་ཏེ་
brezhoneg: Yar (evn)
bosanski: Kokoška
буряад: Тахяа
català: Gall
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Giĕ
нохчийн: Котам
Tsetsêhestâhese: Kokêhéaxa
کوردی: مریشک
čeština: Kur domácí
kaszëbsczi: Kùra
Cymraeg: Iâr (ddof)
dansk: Høns
Deutsch: Haushuhn
eʋegbe: Koklo
Ελληνικά: Όρνιθα
emiliàn e rumagnòl: Gal
English: Chicken
Esperanto: Koko
eesti: Kana
euskara: Oilo
estremeñu: Gallus gallus
فارسی: مرغ
suomi: Kana
Võro: Kana
Na Vosa Vakaviti: Toa
furlan: Gjaline
Gaeilge: Sicín
贛語:
Gàidhlig: Cearc
galego: Galiña
Avañe'ẽ: Ryguasu
Bahasa Hulontalo: Malu'o
Hausa: Kaza
客家語/Hak-kâ-ngî: Kiê-é
हिन्दी: मुर्गी
Fiji Hindi: Murgi
hrvatski: Domaća kokoš
magyar: Házityúk
հայերեն: Հավ
interlingua: Gallina
Bahasa Indonesia: Ayam peliharaan
Ilokano: Manok
ГӀалгӀай: Котам
Ido: Hano
íslenska: Nytjahænsni
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐊ'ᐊ'ᐋᒃ
日本語: ニワトリ
Basa Jawa: Pitik
Qaraqalpaqsha: Tawıqlar
Адыгэбзэ: Унэ джэдхэр
Kongo: Nsusu
қазақша: Тауық
ಕನ್ನಡ: ಕೋಳಿ
한국어:
Перем Коми: Курӧг
कॉशुर / کٲشُر: کۄکَر
kurdî: Mirîşk
Кыргызча: Тоок
Latina: Gallus
Ladino: Gayo
Lëtzebuergesch: Haushong
лакку: АьнакӀи
лезги: Верч
Limburgs: Hoon
lingála: Nsósó
ລາວ: ໄກ່
lietuvių: Naminė višta
latviešu: Mājas vista
мокшень: Сараз
македонски: Кокошка
മലയാളം: കോഴി
मराठी: कोंबडी
кырык мары: Цӹвӹ
Bahasa Melayu: Ayam
эрзянь: Сараз
مازِرونی: کرک
Nāhuatl: Cuanacatl
Plattdüütsch: Hohn
Nedersaksies: Hounder
नेपाली: कुखुरा
नेपाल भाषा: खा (झंगः)
Nederlands: Kip (vogel)
norsk nynorsk: Høns
norsk: Tamhøns
Sesotho sa Leboa: Kgogo
Diné bizaad: Naaʼahóóhai
occitan: Gallus gallus
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੁੱਕੜ
Kapampangan: Manuk
Picard: Glinne
Deitsch: Hinkel
polski: Kura domowa
پنجابی: ککڑ
Runa Simi: Wallpa
română: Găină
armãneashti: Gâľinâ
tarandíne: Jadde
русский: Курица
русиньскый: Курка
Kinyarwanda: Inkoko
sardu: Pudda
sicilianu: Jaddina
Scots: Chicken
سنڌي: ڪڪڙ
srpskohrvatski / српскохрватски: Domaća kokoš
Simple English: Chicken
slovenčina: Kura domáca
slovenščina: Domača kokoš
chiShona: Huku
Soomaaliga: Dooro
српски / srpski: Кокошка
Basa Sunda: Hayam
svenska: Tamhöna
Kiswahili: Kuku
தமிழ்: கோழி
ತುಳು: ಕೋರಿ
తెలుగు: కోడి
тоҷикӣ: Мурғ
ไทย: ไก่
Tagalog: Manok
Türkçe: Tavuk
татарча/tatarça: Йорт тавыгы
chiTumbuka: Nkhuku
удмурт: Курег
українська: Курка
اردو: مرغی
oʻzbekcha/ўзбекча: Tovuq
vepsän kel’: Kana
Tiếng Việt:
West-Vlams: Henne
walon: Poye
Winaray: Manók
Wolof: Ganaar
吴语:
isiXhosa: Inkuku
მარგალური: ქოთომი
ייִדיש: האן
Vahcuengh: Gaeq
中文:
Bân-lâm-gú: Ke
粵語: