ქაბული

ქალაქი
ქაბული
کابل
Kabul Skyline.jpg
ქვეყანა ავღანეთის დროშა ავღანეთი
დაქვემდებარება დედაქალაქი
კოორდინატები 34°32′00″ ჩ. გ. 69°10′00″ ა. გ. / 34°32′00″ ჩ. გ. 69°10′00″ ა. გ. / 34.53333; 69.16667
ქალაქის მერი აბდულ აჰად საჰები
დაარსდა 1200
ფართობი 275,000,000 კვადრატული მეტრი
ცენტრის სიმაღლე 1,790
მოსახლეობა 2,994,000 კაცი (2005)
სასაათო სარტყელი UTC+4:30
სატელეფონო კოდი +93 20
ქაბული — ავღანეთი
ქაბული

ქაბული (სპარს. کابل Kâb'l) — ავღანეთის დედაქალაქი და უდიდესი აგლომერაცია დაახლოებით 2-4 მილიონი მოსახლეობით. ის ქვეყნის ეკონომიკური და კულტურული ცენტრია სტრატეგიული მდებარეობით მდ. ქაბულის ვიწრო ხეობაში, მაღალმთიან რაიონში ხიბერის უღელტეხილამდე. ქაბული ტაჯიკეთის საზღვართან დაკავშირებულია გვირაბით ჰინდუ კუშის მთებს ქვეშ. ის დაახლოებით 1800 მეტრი სიმაღლეზეა ზღვის დონიდან. ქაბულის მთავარ პროდუქციას სამხედრო ამუნიცია და დანადგარები, ტანსაცმელი, ავეჯი, ჭარხლის შაქარი წარმოადგენს, თუმცა განუწყვეტელმა ომებმა 1979 წლიდან ეკონომიკური პროდუქტიულობა საგრძნობლად შეამცირა. ქაბული დღემდე ყველაზე დანაღმულ ქალაქად რჩება მსოფლიოში. ქაბულის მოსახლეობა მრავალეთნიკური და კულტურულად მრავალფეროვანია, რომელთა ძირითად ნაწილს პაშტუნები, ტაჯიკები და ხაზარები შეადგენენ. ომებისა და ნგრევის პერიოდის შემდეგ ქაბული ცდილობს ჩვეული ცხოვრების რიტმის აღდგენას, თუმცა ის დღემდე საკმაოდ ქაოტურად ქალაქად რჩება. აღწერის ჩატარების სიძნელის გამო ქალაქის ზუსტი მოსახლეობის დადგენა ჯერჯერობით ვერ ხერხდება.

ქაბული

ისტორია

პირველად იხსენიებს პტოლემე (II საუკუნე). ქაბული შედიოდა ქუშანის სამეფოს შემადგენლობაში, შემდეგ – ეფტალიტების ტომობრივ გაერთიანებაში. არაბთა დაპყრობითი ომების პერიოდში ქაბული ნომინალურად ემორჩილებოდა ხალიფა მუავია I-ს (661-680 წწ.). IX საუკუნეში დაიპყრეს საფარიდებმა; შემდეგ დაეუფლნენ სამანიდები, ღაზნევიდები, თემურიდები. XIII საუკუნეში დაანგრია ჩინგიზ-ყაენმა. ბაბურის დროს ქაბული გახდა დიდ მოგოლთა სახელმწიფოს დედაქალაქი. 1747 წლიდან იყო დურანის სახელმწიფოს შემადგენლობაში. 1773 წლიდან – მისი დედაქალაქი. 1839 წელს ქაბული მიიტაცეს ინგლისის ჯარებმა. 1919 წლის თებერვალში ამირა ამანულა-ხანმა ქაბულში გამოაცხადა ავღანეთის დამოუკიდებლობა.

Other Languages
Acèh: Kabul
Afrikaans: Kaboel
Alemannisch: Kabul
አማርኛ: ካቡል
aragonés: Kabul
Ænglisc: Cabūl
العربية: كابل
asturianu: Kabul (ciudá)
azərbaycanca: Kabil
تۆرکجه: کابول
башҡортса: Ҡабул
Bikol Central: Kabul
беларуская: Кабул
беларуская (тарашкевіца)‎: Кабул
български: Кабул
বাংলা: কাবুল
བོད་ཡིག: ཁ་པུལ།
brezhoneg: Kaboul
bosanski: Kabul
буряад: Кабул
català: Kabul
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Kabul
нохчийн: Кабул
Cebuano: Kabul
کوردی: کابول
čeština: Kábul
Чӑвашла: Кабул
Cymraeg: Kabul
dansk: Kabul
Deutsch: Kabul
Zazaki: Kabil
डोटेली: काबुल
Ελληνικά: Καμπούλ
English: Kabul
Esperanto: Kabulo
español: Kabul
eesti: Kabul
euskara: Kabul
فارسی: کابل
suomi: Kabul
Võro: Kabul
føroyskt: Kabul
français: Kaboul
arpetan: Caboul
Nordfriisk: Kabul
Frysk: Kabûl
Gaeilge: Cabúl
Gàidhlig: Kabul
galego: Cabul
ગુજરાતી: કાબુલ
Gaelg: Kabul
客家語/Hak-kâ-ngî: Kabul
עברית: קאבול
हिन्दी: काबुल
Fiji Hindi: Kabul
hrvatski: Kabul
hornjoserbsce: Kabul
Kreyòl ayisyen: Kaboul
magyar: Kabul
հայերեն: Քաբուլ
interlingua: Kabul
Bahasa Indonesia: Kabul, Afganistan
Interlingue: Kabul
Ilokano: Kabul
Ido: Kabul
íslenska: Kabúl
italiano: Kabul
日本語: カーブル
Qaraqalpaqsha: Kabul
Taqbaylit: Kabul
Kabɩyɛ: Kabuli
Gĩkũyũ: Kabul
қазақша: Кабул
kalaallisut: Kabul
ភាសាខ្មែរ: ទីក្រុងកាបូល
ಕನ್ನಡ: ಕಾಬುಲ್
한국어: 카불
kurdî: Kabûl
Кыргызча: Кабул
Latina: Cabura
Lëtzebuergesch: Kabul
Ligure: Kabul
lumbaart: Kabul
lingála: Kabul
lietuvių: Kabulas
latviešu: Kabula
мокшень: Кабул
Malagasy: Kabul
олык марий: Кабул
Māori: Kabul
македонски: Кабул
മലയാളം: കാബൂൾ
монгол: Кабул
मराठी: काबुल
Bahasa Melayu: Kabul
မြန်မာဘာသာ: ကဘူးလ်မြို့
Dorerin Naoero: Kabul
नेपाली: काबुल
Nederlands: Kabul (stad)
norsk nynorsk: Kabul
norsk: Kabul
Novial: Kabul
occitan: Kabol
ଓଡ଼ିଆ: କାବୁଲ
Ирон: Кабул
ਪੰਜਾਬੀ: ਕਾਬੁਲ
Papiamentu: Kabul
polski: Kabul
Piemontèis: Kabul
پنجابی: کابل
پښتو: کابل
português: Cabul
română: Kabul
русский: Кабул
Kinyarwanda: Kabul
sicilianu: Kabul
Scots: Kabul
davvisámegiella: Kabul
srpskohrvatski / српскохрватски: Kabul
සිංහල: කාබුල්
Simple English: Kabul
slovenčina: Kábul
slovenščina: Kabul
chiShona: Kabul
Soomaaliga: Kabul
shqip: Kabuli
српски / srpski: Кабул
Basa Sunda: Kabul
svenska: Kabul
Kiswahili: Kabul
ślůnski: Kabul
தமிழ்: காபூல்
тоҷикӣ: Кобул
ไทย: คาบูล
Tagalog: Kabul
Türkçe: Kâbil
татарча/tatarça: Кабул
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كابۇل
українська: Кабул
اردو: کابل
oʻzbekcha/ўзбекча: Kobul (shahar)
vepsän kel’: Kabul
Tiếng Việt: Kabul
Winaray: Kabul
მარგალური: ქაბული
ייִדיש: קאבול
Yorùbá: Kabul
中文: 喀布尔
Bân-lâm-gú: Kabul
粵語: 喀布爾