პაკისტანი

პაკისტანის ისლამური რესპუბლიკა
ურდუ: اسلامی جمہوریہ پاکستان‎‎
პაკისტანი
პაკისტანის
დროშა გერბი
დევიზი: Īmān, Ittiḥād, Naẓm
ایمان، اتحاد، نظم[1]
რწმენა, ერთობა, დისციპლინა
ჰიმნი: პაკისტანის ჰიმნი[2]

პაკისტანის მდებარეობა მსოფლიოში
დედაქალაქიProposed Flag of Islamabad Capital Territory.svg ისლამაბადი
33°40′ ჩ. გ. 73°10′ ა. გ. / 33°40′ ჩ. გ. 73°10′ ა. გ. / 33.667; 73.167
უდიდესი ქალაქი კარაჩი
ოფიციალური ენა
აღიარებული ეროვნული ენები ურდუ
აღიარებული რეგიონული ენები
ეთნიკური ჯგუფები (2016) 44,68 % პენჯაბელები
15,42 % პუშტუნები
14,1 % სინდჰები
8,38 % სერაიკები
7,57 % მუჰაჯირები
3,57 % ბელუჯები
6,28 % სხვა[9]
რელიგია 96,4 % ისლამი (ოფიციალური)
3,6 % სხვა
ეთნოქორონიმი პაკისტანელი
მთავრობა ფედერალური საპარლამენტო რესპუბლიკა
 -  პრეზიდენტი მამნუნ ჰუსეინი
 -  პრემიერ-მინისტრი იმრან ხანი
 -  სენატის თავმჯდომარე სადიქ სანჯრანი
 -  ასამბლეის თავმჯდომარე ასად ქაიზერი
 -  მთავარი მოსამართლე მიან საქიბ ნისარი
საკანონმდებლო ორგანო პაკისტანის პარლამენტი
 -  ზედა პალატა პაკისტანის სენატი
 -  ქვედა პალატა პაკისტანის ეროვნული ასამბლეა
დამოუკიდებლობა გაერთიანებული სამეფოსგან
 -  იდეა[10] 29 დეკემბერი 1930 
 -  დეკლარაცია 28 იანვარი 1933 
 -  რეზოლუცია 23 მარტი 1940 
 -  დომინიონი 14 აგვისტო 1947 
 -  ისლამური რესპუბლიკა 23 მარტი 1956 
ფართობი
 -  სულ 881 913 კმ2 (33-ე)
 -  წყალი (%) 2.86
მოსახლეობა
 -  2016 შეფასება 201 995 540[11] (მე-6)
 -  სიმჭიდროვე 244,4 კაცი/კმ2 (56-ე)
მშპ (მუპ) 2017 შეფასება
 -  სულ $1.060 ტრილიონი[12] (25-ე)
 -  ერთ სულ მოსახლეზე $5,374[12] (137-ე)
მშპ (ნომინალი) 2017 შეფასება
 -  სულ $304.4 მილიარდი[13] (42-ე)
 -  ერთ სულ მოსახლეზე $1,468[12] (145-ე)
ჯინი (2013)30.7[14]
საშუალო
აგი (2015)0.550[15]
საშუალო · 147-ე
ვალუტა პაკისტანური რუპია (₨) (PKR)
სასაათო სარტყელი პსდ (UTC+05:00)
მოძრაობა მარცხენა
სატელეფონო კოდი +92
ISO 3166 კოდი PK
ინტერნეტ-დომენი .pk
საიტი
www.pakistan.gov.pk

პაკისტანი (ურდუ: پاکستان‎‎) ოფიციალურად პაკისტანის ისლამური რესპუბლიკა (ურდუ: اسلامی جمہوریہ پاکستان‎‎) — ფედერალური საპარლამენტო რესპუბლიკა, რომელიც მდებარეობს სამხრეთ აზიისა და დასავლეთ აზიის გზაჯვარედინზე. მსოფლიოს მეექვსე ყველაზე ხალხმრავალი ქვეყანაა, სადაც მოსახლეობა 200 მილიონ ადამიანზე მეტია.[9] ფართობის მიხედვით არის 36-ე უდიდესი ქვეყანა მსოფლიოში, ფართობი მოიცავს 881 913 კმ²-ს. პაკისტანს აქვს 1046 კმ სანაპირო ხაზი არაბეთის ზღვისა და სამხრეთში ომანის ყურის გასწვრივ, აღმოსავლეთით ესაზღვრება ინდოეთს, დასავლეთით ავღანეთს, სამხრეთ-დასავლეთით ირანს და უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, შესაბამისად, ჩინეთს. იგი გამოეყოფა ტაჯიკეთს ავღანეთის ვიწრო ვახანის დერეფნით ჩრდილოეთში და ასევე იყოფს საზღვაო საზღვარს ომანთან.

ტერიტორია, რომელსაც დღეს პაკისტანი ეწედობა, ცივილიზაციის აკვანად ითვლება,[16][17][18][19][20] რომელიც ადრე რამდენიმე უძველესი კულტურის სამშობლო იყო, მათ შორის ნეოლითის მერგარჰი და ბრინჯაოს ხანის ინდის ცივილიზაცია, ხოლო მოგვიანებით ამ ტერიტორიაზე, სხვადასხვა სასულიერო და კულტურული ერების სამეფო არსებობდა, მათ შორის ჰინდუბების, ინდო-ბერძნების, მუსლიმების, თურქ-მონღოლების, ავღანელებისა და სიქების. ტერიტორიას მმართავდა ან იმყოფებოდა მრავალი იმპერიებისა და დინასტიის შემადგენლობაში, მათ შორის სპარსეთის აქემენიანთა იმპერია, ალექსანდრე მაკედონელი, ინდოეთის მაურიების იმპერია, არაბების ომაიანთა სახალიფო, დელის სასულთნო, მონღოლთა იმპერია, დიდ მოგოლთა იმპერია, დურანის სახელმწიფო, სიქებისს იმპერია, და ბოლოს ბრიტანეთის იმპერია.

პაკისტანი უნიკალურია მუსლიმურ ქვეყნებს შორის იმით, რომ იგი ერთადერთი ქვეყანას, რომელიც შეიქმნა ისლამის სახელით (ისლამისთვის).[21][22] პაკისტანის მოძრაობის შედეგად, რომლის სათავეში მუჰამედ ალი ჯინა იდგა და სუბკონტინენტის დამოუკიდებლობისთვის იბრძოდა, 1947 წელს შეიქმნა პაკისტანის სახელმწიფო, როგორც სამხრეთ აზიის მუსლიმების დამოუკიდებელი სამშობლო.[23] სახელმწიფო ეთნიკურად და ენობრივად მრავალფეროვანი ქვეყანაა, ისევე, როგორც მრავალფეროვანია გეოგრაფიულად და ველური ბუნებით. თავდაპირველად როგორც დომინიონმა, პაკისტანმა მიიღო თავისი კონსტიტუცია 1956 წელს და გახდა ისლამური რესპუბლიკა. 1971 წელს, ეთნიკური სამოქალაქო ომის შედეგად, აღმოსავლეთ პაკისტანმა გამოაცხადა თავისი დამოუკიდებლობა და შეიქმნა ახალი სახელმწიფო — ბანგლადეში. 1973 წელს, პაკისტანმა მიიღო ახალი კონსტიტუცია, რომელიც მის ადრე არსებულ საპარლამენტო რესპუბლიკის სტატუსს ინარჩუნებდა, ფედერალური მთავრობით ისლამაბადში, რომელიც შედგებოდა ოთხი პროვინციისა და ოთხი ფედერალური ტერიტორიისგან. ახალმა კონსტიტუციამ ასევე დაადგინა, რომ ყველა კანონი უნდა შეესაბამებოდეს ისლამის წესებს, როგორც ყურანს, ასევე სუნას.[24]

რეგიონალური[25][26][27] და საშუალო ძალა,[28][29][30] პაკისტანი მსოფლიოში მეექვსეა შეიარაღებული ძალების სიმძლავრით, რომელიც ასევე ბირთვული ძალაა, ასევე სამხრეთ აზიაში მეორე და მუსლიმურ სამყაროში ერთადერთი დეკლარირებული ბირთვული იარაღის მქონე სახელმწიფოა. პაკისტანს, ნახევრად ინდუსტრიალიზებული ეკონომიკა, კარგად ინტეგრირებული სოფლის მეურნეობისა და მზარდი მომსახურების სექტორი აქვს.[31][32] პაკისტანის ეკონომიკა მსყიდველობითი უნარის მიხედვით მსოფლიოს 24-ე უმსხვილესი ეკონომიკაა და ნომინალური მშპ-ის თვალსაზრისით, 41-ე უდიდესი ეკონომიკაა. ქვეყანა მსოფლიოს განვითარებადი და ზრდადი ეკონომიკის მქონე ქვეყნებშია და მსოფლიოს[33][34] ერთ-ერთ ყველაზე მსხვილი და სწრაფად მზარდი საშუალო კლასის ეკონომიკა გააჩნია.[35][36]

პაკისტანის პოსტ-დამოუკიდებლობის ისტორია ხასიათდება სამხედრო მმართველობისა და 2008 წლიდან მოყოლებული დემოკრატიის გარდამავალი პერიოდებით, ასევე მეზობელ ინდოეთთან კონფლიქტიდ. ქვეყანა აგრძელებს ბრძოლას პრობლემებთან, როგორიცაა გაუნათლებლობა, ჯანდაცვა და კორუფცია, მაგრამ არსებითად შემცირდა სიღარიბისა[37] და ტერორიზმის[38] მაჩვენებელი და გაიზარდა ერთ სულ მოსახლეზე შემოსავალი.[39] პაკისტანი გაეროს, მიუმხრობლობის მოძრაობის, ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციის, ერთა თანამეგობრობის, ეთოს, SAARC-ის, განვითარებადი რვიანის, G20 განვითარებადი ერების ორგანიზაციის, ჯგუფი 24-ის, ჯგუფი 77-ისა და ეკოსოსის წევრია. ასევე ცერნის ასოცირებული წევრია. პაკისტანი კიოტოს ოქმის, პარიზის შეთანხმებისა და სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების საერთაშორისო პაქტის ხელმომწერი ქვეყანა.

Other Languages
Acèh: Pakistan
адыгабзэ: Пакистан
Afrikaans: Pakistan
Alemannisch: Pakistan
አማርኛ: ፓኪስታን
aragonés: Pakistán
Ænglisc: Pacistan
العربية: باكستان
ܐܪܡܝܐ: ܦܐܩܣܛܐܢ
مصرى: باكستان
অসমীয়া: পাকিস্তান
asturianu: Paquistán
azərbaycanca: Pakistan
تۆرکجه: پاکیستان
башҡортса: Пакистан
Boarisch: Pakistan
žemaitėška: Pakėstans
Bikol Central: Pakistan
беларуская: Пакістан
беларуская (тарашкевіца)‎: Пакістан
български: Пакистан
भोजपुरी: पाकिस्तान
Bahasa Banjar: Pakistan
བོད་ཡིག: པ་ཀི་སི་ཐན
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: পাকিস্তান
brezhoneg: Pakistan
bosanski: Pakistan
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Pakistan
буряад: Пакистан
català: Pakistan
Chavacano de Zamboanga: Pakistan
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Pakistan
нохчийн: Пакистан
Cebuano: Pakistan
ᏣᎳᎩ: ᏆᎩᏍᏖᏂ
کوردی: پاکستان
qırımtatarca: Pakistan
čeština: Pákistán
kaszëbsczi: Pakistan
Чӑвашла: Пакистан
Cymraeg: Pacistan
dansk: Pakistan
Deutsch: Pakistan
Zazaki: Pakıstan
dolnoserbski: Pakistan
डोटेली: पाकिस्तान
ދިވެހިބަސް: ޕާކިސްތާން
Ελληνικά: Πακιστάν
English: Pakistan
Esperanto: Pakistano
español: Pakistán
eesti: Pakistan
euskara: Pakistan
estremeñu: Paquistán
فارسی: پاکستان
suomi: Pakistan
Võro: Pakistan
føroyskt: Pakistan
français: Pakistan
arpetan: Paquistan
Nordfriisk: Pakistaan
Frysk: Pakistan
Gagauz: Pakistan
贛語: 巴基斯坦
Gàidhlig: Pagastàn
galego: Paquistán
Avañe'ẽ: Pakistán
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: पाकिस्तान
ગુજરાતી: પાકિસ્તાન
Hausa: Pakistan
客家語/Hak-kâ-ngî: Pakistan
Hawaiʻi: Pakitana
עברית: פקיסטן
हिन्दी: पाकिस्तान
Fiji Hindi: Pakistan
hrvatski: Pakistan
hornjoserbsce: Pakistan
Kreyòl ayisyen: Pakistan
magyar: Pakisztán
Հայերեն: Պակիստան
interlingua: Pakistan
Bahasa Indonesia: Pakistan
Interlingue: Pakistan
Ilokano: Pakistan
ГӀалгӀай: Пакистан
íslenska: Pakistan
italiano: Pakistan
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐸᑭᔅᑕᓐ
日本語: パキスタン
Patois: Pakistan
la .lojban.: kisygu'e
Basa Jawa: Pakistan
Qaraqalpaqsha: Pakistan
Taqbaylit: Pakistan
Адыгэбзэ: Пакистэн
Kabɩyɛ: Pakisitaanɩ
Kongo: Pakistan
Gĩkũyũ: Pakistan
қазақша: Пәкістан
kalaallisut: Pakistan
ភាសាខ្មែរ: ប៉ាគីស្ថាន
한국어: 파키스탄
कॉशुर / کٲشُر: پاکِستان
kurdî: Pakistan
kernowek: Pakistan
Кыргызча: Пакистан
Latina: Pakistania
Ladino: Pakistan
Lëtzebuergesch: Pakistan
лезги: Пакистан
Lingua Franca Nova: Pacistan
Limburgs: Pakistan
Ligure: Pakistan
lumbaart: Pakistan
lingála: Pakistáni
لۊری شومالی: پاکستان
lietuvių: Pakistanas
latviešu: Pakistāna
मैथिली: पाकिस्तान
мокшень: Пакистан
Malagasy: Pakistàna
олык марий: Пакистан
Māori: Pakitāne
Baso Minangkabau: Pakistan
македонски: Пакистан
മലയാളം: പാകിസ്താൻ
монгол: Пакистан
Bahasa Melayu: Pakistan
Malti: Pakistan
Mirandés: Paquistan
မြန်မာဘာသာ: ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ
مازِرونی: پاکستون
Dorerin Naoero: Pakistan
Nāhuatl: Paquistan
Napulitano: Pakistan
Plattdüütsch: Pakistan
Nedersaksies: Pakistan
नेपाली: पाकिस्तान
नेपाल भाषा: पाकिस्तान
Nederlands: Pakistan
norsk nynorsk: Pakistan
norsk: Pakistan
Novial: Pakistan
Sesotho sa Leboa: Pakistan
occitan: Paquistan
Livvinkarjala: Pakistuanu
Oromoo: Paakistaan
ਪੰਜਾਬੀ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ
Kapampangan: Pakistan
Papiamentu: Pakistan
Picard: Pakistan
Deitsch: Pakistan
Norfuk / Pitkern: Pakistaan
polski: Pakistan
Piemontèis: Pakistan
پنجابی: پاکستان
پښتو: پاکستان
português: Paquistão
Runa Simi: Pakistan
Romani: Pakistan
română: Pakistan
tarandíne: Pakistan
русский: Пакистан
русиньскый: Пакістан
Kinyarwanda: Pakisitani
संस्कृतम्: पाकिस्थानम्
саха тыла: Пакистан
sicilianu: Pakistan
Scots: Pakistan
سنڌي: پاڪستان
davvisámegiella: Pakistan
srpskohrvatski / српскохрватски: Pakistan
Simple English: Pakistan
slovenčina: Pakistan
slovenščina: Pakistan
Gagana Samoa: Pakisitana
chiShona: Pakistan
Soomaaliga: Bakistaan
shqip: Pakistani
српски / srpski: Пакистан
Sranantongo: Pakistan
SiSwati: IPhakhistani
Seeltersk: Pakistan
Basa Sunda: Pakistan
svenska: Pakistan
Kiswahili: Pakistan
ślůnski: Pakistan
తెలుగు: పాకిస్తాన్
tetun: Pakistaun
тоҷикӣ: Покистон
ትግርኛ: ፓኪስታን
Türkmençe: Päkistan
Tagalog: Pakistan
Tok Pisin: Pakistan
Türkçe: Pakistan
chiTumbuka: Pakistan
удмурт: Пакистан
українська: Пакистан
اردو: پاکستان
oʻzbekcha/ўзбекча: Pokiston
vèneto: Pakistan
vepsän kel’: Pakistan
Tiếng Việt: Pakistan
West-Vlams: Pakistan
Volapük: Pakistän
walon: Pakistan
Winaray: Pakistan
Wolof: Pakistaan
吴语: 巴基斯坦
მარგალური: პაკისტანი
ייִדיש: פאקיסטאן
Yorùbá: Pakístàn
Vahcuengh: Pakistan
Zeêuws: Pakistan
中文: 巴基斯坦
文言: 巴基斯坦
Bân-lâm-gú: Pakistan
粵語: 巴基斯坦
isiZulu: IPakistani