ორსაგდულიანები

ორსადგულიანები
Bivalvia.jpg
მეცნიერული კლასიფიკაცია
სამეფო:ცხოველები
ტიპი:მოლუსკები
კლასი:ორსადგურიანები
ლათინური სახელი
Bivalvia

Wikispecies-logo.svg
სისტემატიკა
ვიკისახეობებში

Commons-logo.svg
სურათები
ვიკისაწყობში



ორსაგდულიანები (Bivalvia) — უხერხემლოთა კლასი მოლუსკების ტიპისა. მათი სხეული ორსაგდულიან ნიჟარაშია მოთავსებული. ნიჟარის სიგრძე რამდენიმე მმ-დან 1,5 აღწევს, შედგება 3 (რქოვანი, ფაიგურისა და სადაფის) შრისაგან. მათი სხეული მანტითაა დაფარული. სხეულსა და მანტიას შორის არის მანტიის ღრუ, მუცლის მხარეზე — კუნთოვანი ფეხი. თავი არა აქვთ. სუნთქავენ ლაყუჩებით. საჭმლის მომნელებელი სისტემა იწყება პირით, რომელიც საყლაპავ მილში გადადის, ეს უკანასკნელი კი — კუჭში. კუჭიდან იწყება ნაწლავი, რომელიც ანალური ხვრელით იხსნება გამომყვან სიფონთან. ორსაგდულიანები იკვებებიან პლანქტონით. ახასიათებთ ღია მიმოქცევა. ზურგის მხარეზე აქვთ სამსაკნიანი გული. გამომყოფი ორგანოა წყვილი თირკმელი. ორსაგდულიანების უმრავლესობა ცალსქესიანია, ახასიათებთ გარეგანი განაყოფიერება. განაყოფიერებული კვერცხებიდან გლოქიდიები იჩეკება. ნერვული სისტემა შედგება თავის, ტანისა და ფეხის ნერვული კვანძებისაგან. აქვთ აგრეთვე წონასწორობის ორგანო — სტატოცისტები და ქიმიური გრძნობის ორგანო — ოსფრადიები. ზოგ სახეობას მანტიის გვერდებზე თვალები აქვთ განვითარებული. კლასში 15 ათასი სახეობაა. ბინადრობენ მტკნარ და ზღვის წყლებში.

საქართველოს მტკნარ წყლებში ორსაგდულიანებიდან საკმაოდ ფართოდაა გავრცელებული უკბილო ორსაგდულიანები; ორსაგდულიანების ზოგ სახეობას (ხამანწკები, მიტილუსები, ზღვის სავარცხლურები და სხვა). საკვებად იყენებენ. ზოგი უკბილო მარგალიტის მწარმოებელია, მისი ნიჟარისაგან ამზადებენ სადაფის ღილებს და სხვა ნივთებს; ზოგ სახეობას ზიანი მოაქვს. ასეთია, მაგ., გემის ჭია, რომელიც აზიანებს გემისა და ნავსადგურების ხის ნაგებობებს.

  • ლიტერატურა

ლიტერატურა

  • ლეჟავა გ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, გვ. 584, თბ., 1984 წელი.
  • ყურაშვილი ბ., უხერხემლოთა ზოოლოგია, თბ., 1973;
  • Жизнь животных, т. 2 — Безпозвоночные, М., 1968;
  • Руководство по зоологии, т. 2, М., 1940;
Other Languages
Afrikaans: Tweekleppige
asturianu: Bivalvia
azərbaycanca: İkitaylılar
беларуская: Двухстворкавыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Двухстворкавыя
български: Миди
brezhoneg: Daougleureged
català: Bivalves
Cebuano: Ukab-ukab
čeština: Mlži
dansk: Muslinger
Deutsch: Muscheln
Ελληνικά: Δίθυρα
English: Bivalvia
Esperanto: Duvalvulo
español: Bivalvia
eesti: Karbid
euskara: Bivalvia
suomi: Simpukat
français: Bivalvia
Nordfriisk: Twiiskaalagen
Gaeilge: Débhlaoscach
galego: Bivalvos
Avañe'ẽ: Mymba ijyta mokõi
עברית: צדפות
हिन्दी: पटलक्लोमी
hrvatski: Školjkaši
magyar: Kagylók
interlingua: Bivalvia
Bahasa Indonesia: Bivalvia
Ido: Bivalvo
íslenska: Samlokur
italiano: Bivalvia
日本語: 二枚貝
Basa Jawa: Bivalvia
한국어: 이매패류
Latina: Bivalvia
Lëtzebuergesch: Muschelen
Lingua Franca Nova: Bivalva
lietuvių: Dvigeldžiai
latviešu: Gliemenes
македонски: Школки
Bahasa Melayu: Bivalvia
Plattdüütsch: Musseln
Nederlands: Tweekleppigen
norsk nynorsk: Muslingar
norsk: Muslinger
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਿੱਪੀਆਂ
polski: Małże
پنجابی: سپیاں
português: Bivalvia
Runa Simi: Lakachu
română: Bivalve
Scots: Bivalvia
srpskohrvatski / српскохрватски: Školjke
Simple English: Bivalve
slovenčina: Lastúrniky
slovenščina: Školjke
српски / srpski: Шкољке
svenska: Musslor
తెలుగు: ఆల్చిప్ప
Tagalog: Bivalvia
Türkçe: Bivalvia
українська: Двостулкові
oʻzbekcha/ўзбекча: Ikki pallalilar
West-Vlams: Twêekleppign
Winaray: Bivalvia
中文: 双壳纲
Bân-lâm-gú: Siang-khak-kong
粵語: 雙殼綱