ოროგენი

დედამიწის გეოლოგიური პროვინციები (USGS)

ოროგენი (ბერძნ. oros – მთა და genes – წარმოშობილი) — ნაოჭა მთათა სისტემა, რომელიც წარმოიქმნა საკუთრივ გეოსინკლინის ადგილას მისი განვითარების II სტადიაში. ტერმინი ოროგენი შემოიღო ლეოპოლდ კობერმა (1921 წ.). მისი აზრით, ალპების ტექტონიკური აგებულების მსგავსად, ყოველი ოროგენი სიმეტრიულია და დედამიწის ქერქის უდრეკ უბნებს – კრატონებს – შორის არის მოქცეული, რომელთა გავლენით ხდება გეოსინკლინის დანაოჭება.

ოროგენის ცენტრალური ნაწილი უკავია უდრეკ გრანიტულ მასებს (ინტერნიდები), მისგან ორივე მხარეზე სიმეტრიულადაა განლაგებული დანალექი და ვულკანური ქანების (ცენტრალიდები), დანალექი და მაგმური მეტამორფიზებული ქანების (მეტამორფიდები), ხოლო კიდეებზე ფლიშური ქანების (ექსტერნიდები) ზონები.

ალპებისა და დინარიდ-ბალკანიდების მაგალითზე შემუშავებული ეს სქემა სხვა მთათა სისტემების შესწავლისას (მაგ.: პირენეები, კარპატები, კავკასიონი) არ მართლდება, რადგან იგი ვერ ითვალისწინებს დედამიწის ქერქის ლაბილური ზონების აგებულების მრავალფეროვნებას.

იხილეთ აგრეთვე

  • ოროგენეზისი
Other Languages
العربية: تكون الجبال
asturianu: Oroxénesis
azərbaycanca: Tektogenez
български: Орогенеза
català: Orogènesi
čeština: Orogeneze
Ελληνικά: Ορογένεση
English: Orogeny
Esperanto: Orogenezo
español: Orogénesis
eesti: Orogenees
euskara: Orogenia
فارسی: کوه‌زایی
suomi: Orogenia
français: Orogenèse
galego: Oroxénese
עברית: אורוגנזה
हिन्दी: पर्वतन
hrvatski: Orogen
Kreyòl ayisyen: Owojenèz
Bahasa Indonesia: Orogeni
italiano: Orogenesi
日本語: 造山運動
қазақша: Орогенез
한국어: 조산 운동
Кыргызча: Ороген
Limburgs: Orogenese
lietuvių: Kalnodara
Nederlands: Gebergtevorming
norsk nynorsk: Orogenese
occitan: Orogenèsi
polski: Orogeneza
português: Orogénese
română: Orogeneză
русский: Тектогенез
Scots: Orogeny
srpskohrvatski / српскохрватски: Orogeneza
Simple English: Orogeny
slovenčina: Orogenéza
slovenščina: Orogeneza
српски / srpski: Орогенеза
svenska: Orogenes
Türkçe: Orojenez
українська: Орогенез
oʻzbekcha/ўзбекча: Orogenez
Tiếng Việt: Kiến tạo sơn
中文: 造山運動
Bân-lâm-gú: Chō-san ūn-tōng