ნიდერლანდები

Nederland
ნიდერლანდები
ნიდერლანდების
დევიზი:  ფრანგ. „Je maintiendrai“
ნიდერლ. „Ik zal handhaven“
„შევინარჩუნებ სიმტკიცეს“ [ა]
ნიდერლანდების მდებარეობა ევროპაში
ნიდერლანდების მდებარეობა ევროპაში
ნიდერლანდების სპეციალური ადმინისტრაციული ერთეულების მდებარეობა კარიბის ზღვის აუზში
დედაქალაქი
და უდიდესი ქალაქი
ამსტერდამი [ბ]
52°22′ ჩ. გ. 4°53′ ა. გ. / 52°22′ ჩ. გ. 4°53′ ა. გ. / 52.367; 4.883
ოფიციალური ენა ნიდერლანდური
ფრიზული ( ფრისლანდია)
აღიარებული რეგიონული ენები
ეთნიკური ჯგუფები (2008)
ეთნოქორონიმი ნიდერლანდელი
დამოუკიდებელი სახელმწიფო ნიდერლანდების სამეფოს დროშა  ნიდერლანდების სამეფო
მთავრობა უნიტარული საპარლამენტო დემოკრატია კონსტიტუციური მონარქიის ქვეშ
 -  მონარქი ვილემ-ალექსანდერი
 -  პრემიერ-მინისტრი მარკ რიუტე
საკანონმდებლო ორგანო გენერალური შტატები
 -  ზედა პალატა სენატი
 -  ქვედა პალატა წარმომადგენელთა პალატა
ფორმირება
 -  ბურგუნდიის ნიდერლანდები 1384 
 -  ჰაბსბურგის ნიდერლანდები 1482 
 -  ესპანეთის ნიდერლანდები 1556 
 -  გაერთიანებული ნიდერლანდები
(დამოუკიდებელი რესპუბლიკა)
26 ივლისი, 1581 ( გამოცხადება)
30 იანვარი, 1648 ( აღიარება) 
 -  ბატავიის რესპუბლიკა
( ვასალი სახელმწიფო)
19 იანვარი, 1795 
 -  ნიდერლანდები
( მონარქია)
16 მარტი, 1815 
 -  სამეფოს ქარტია
( დამფუძნებელი ქვეყანა)
15 დეკემბერი, 1954 
 -  დაარსდა ევროპული
თანამეგობრობა

(ამჟამად ევროკავშირი)
1 იანვარი, 1958 
ფართობი
 -  სულ 41 543 კმ2 ( 134-ე)
 -  წყალი (%) 18,41
მოსახლეობა
 -  2014 შეფასება 16 856 620 [1] ( 63-ე)
 -  სიმჭიდროვე 406,1 კაცი/კმ2 ( 24-ე)
მშპ ( მუპ) 2014 შეფასება
 -  სულ $717.146 მილიარდი [2] ( 23-ე)
 -  ერთ სულ მოსახლეზე $42 586 ( მე-12)
მშპ (ნომინალი) 2014 შეფასება
 -  სულ $838.036 მილიარდი [2] ( მე-17)
 -  ერთ სულ მოსახლეზე $49 765 ( მე-13)
ჯინი (2011) 25.8 [3]
დაბალი · 111-ე
აგი (2013) Steady2.svg 0.915 [4]
ძალიან მაღალი · მე-4
ვალუტა
სასაათო სარტყელი UTC+01:00 [ე]
AST ( UTC-4)
 -  ზაფხული ( DST) UTC+02:00
AST ( UTC-4)
თარიღის ფორმატი დდ-თთ-წწწწ
მოძრაობა მარჯვენა
სატელეფონო კოდი
ISO 3166 კოდი NL
ინტერნეტ-დომენი .nl [ზ]
ა. ^  ქვეყნის ოფიციალური დევიზი არის ფრანგულ ენაზე. მისი ქართული ტრანსლიტერაციაა, „შევინარჩუნებ სიმტკიცეს“
ბ. ^  ამსტერდამი არის საკონსტიტუციო დედაქალაქი, ჰააგა არის მთავრობის ყოფნის ადგილი.
გ. ^  ფრიზიულს ( ფრისლანდია), [5] პაპიამენტოსა ( ბონეირი) [6] და ინგლისურს ( სინტ-ესტატიუსი და საბა) [6] ქვეყნის ზოგიერთ ნაწილში ოფიციალური სტატუსი გააჩნიათ. ნიდერლანდების ქვემოსაქსონური და ლიმბურგული ოფიციალურად აღიარებულია რეგიონული ენებისა და უმცირესობათა ენების ევროპული ქარტიის მიერ.
დ. ^  ევროპის ნიდერლანდებში გამოიყენება ევრო, რომელმაც 2002 წელს ნიდერლანდური გულდენი შეცვალა. ამერიკული დოლარი გამოიყენება კარიბის ნიდერლანდებში, რომელმაც 2011 წელს შეცვალა ნიდერლანდების ანტილების გულდენი. [7]
ე. ^  CET და CEST გამოიყენება ევროპულ ნიდერლანდებში, ხოლო AST გამოიყენება კარიბის ნიდერლანდებში.
ვ. ^  +599 იყო ამჟამად დაშლილი ნიდერლანდების ანტილების ქვეყნის კოდი. კარიბის ნიდერლანდები ჯერ კიდევ იყენებენ 599-7 (ბონეირი), 599-3 (სინტ-ესტატიუსი) და 599-4 (საბა).
ზ. ^  ევროკავშირის სხვა წევრ სახელმწიფოებთან ერთად, აგრეთვე გამოიყენება დომენი .eu.

ნიდერლანდები ( ნიდერლ. Nederland) — ნიდერლანდების სამეფოს დამფუძნებელი ქვეყანა. ის ძირითადად მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთ ევროპაში და ასევე კარიბის რამდენიმე კუნძულზე. ევროპის ნიდერლანდებს ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან ესაზღვრება ჩრდილოეთის ზღვა, სამხრეთით ბელგია, აღმოსავლეთიდან გერმანია. ნიდერლანდებს საზღვაო საზღვრები აქვს [8] ბელგიასთან, გერმანიასთან და გაერთიანებულ სამეფოსთან. ის წარმოადგენს საპარლამენტო დემოკრატიის უნიტარულ სახელმწიფოს. ქვეყნის დედაქალაქია ამსტერდამი, ხოლო მთავრობა განთავსებულია ჰააგაში. [9] ნიდერლანდებს ხშირად შეცდომით მოიხსენიებენ მისი ისტორიული რეგიონის ჰოლანდიის სახელით, თუმცა დღეისთვის მისი თორმეტი პროვინციიდან მხოლოდ ორს ეწოდება ჰოლანდია ( ჩრდილოეთ და სამხრეთ ჰოლანდია).

ნიდერლანდების ტეროტორიის 20 % და მისი მოსახლეობის 21 % ზღვის დონეზე ქვევითაა, [10] ხოლო მთლიანი ტერიტორიის 50 %-ის აბსოლუტური სიმაღლე მხოლოდ ერთი მეტრს აღწევს. [11] ამ მახასიათებლიდან მომდინარეობს ქვეყნის დასახელება როგორც მშობლიურ: Nederland, ასევე სხვა ევროპულ ენებშიც (გერმანულად: Niederlande, პორტუგალიურად: Países Baixos, ხორვატიულად: Nizozemska, ესპანურად: Países Bajos, ფრანგულად: Les Pays-Bas, შვედურად: Nederländerna, ნორვეგიულად: Nederland, იტალიურად: Paesi Bassi, ბერძნულად: Κάτω Χώρες, ფინურად: Alankomaat), რაც ითარგმნება როგორც დაბალი ქვეყანა. ზღვის დონეზე დაბლა არსებული ტერიტორიების უმეტესობა საუკუნეების მანძილზე ხელითაა შექმნილი. ნიდერლანდების ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი წარმოადგენს ევროპის სამი მნიშვნელოვანი მდინარის ესტუარსრაინი-მაასი-შელდის დელტას.

სახელწოდება

  • ოფიციალური: ქართულად - ნიდერლანდები; ნიდერლანდულად - Nederland;
  • ეტიმოლოგია: ეს სახელმწიფო რამდენიმე სახელითაა ცნობილი:
    • ნიდერლანდი - ნიდერლანდულ ენაზე მისი სახელწოდება ნიშნავს „დაბლობ მიწებს“.
    • ჰოლანდია - გერმანიკული holt land, „ტყიანი მხარე“ (ჰოლანდია ნიდერლანდების ერთ-ერთი მხარეა, მაგრამ ამ სახელით ხშირად მთელ ქვეყანას მოიხსენიებენ).
    • ბატავია - გერმანიკული „სავარგულები“, მომდინარეობს Betuwe-საგან.
  • ქვეყნის კოდი - NL.
Other Languages
Acèh: Blanda
Afrikaans: Nederland
Alemannisch: Niederlande
አማርኛ: ኔዘርላንድ
aragonés: Países Baixos
Ænglisc: Niðerland
العربية: هولندا
ܐܪܡܝܐ: ܗܘܠܢܕܐ
asturianu: Países Baxos
azərbaycanca: Niderland
تۆرکجه: هولند
башҡортса: Нидерланд
Boarisch: Holland
žemaitėška: Nīderlandā
Bikol Central: Nederlands
беларуская: Нідэрланды
беларуская (тарашкевіца)‎: Нідэрлянды
български: Нидерландия
भोजपुरी: नीदरलैंड
Bislama: Netherlands
Bahasa Banjar: Walanda
བོད་ཡིག: ཧོ་ལན།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: নেদারল্যান্ড
brezhoneg: Izelvroioù
bosanski: Holandija
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Belanda
буряад: Нидерланд
Chavacano de Zamboanga: Holanda
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hò̤-làng
нохчийн: Нидерландаш
Cebuano: Olanda
Tsetsêhestâhese: Netherlands
کوردی: ھۆلەند
qırımtatarca: Felemenk
čeština: Nizozemsko
kaszëbsczi: Néderlandzkô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Нидєрландꙑ
Чӑвашла: Нидерландсем
dansk: Holland
Deutsch: Niederlande
Zazaki: Hollanda
dolnoserbski: Nižozemska
ދިވެހިބަސް: ނެދަލޭންޑު
eʋegbe: Netherlands
Ελληνικά: Ολλανδία
emiliàn e rumagnòl: Ulànda
English: Netherlands
Esperanto: Nederlando
español: Países Bajos
eesti: Holland
euskara: Herbehereak
estremeñu: Paisis Baxus
فارسی: هلند
Fulfulde: Holannda
suomi: Alankomaat
Võro: Holland
Na Vosa Vakaviti: Oladi
føroyskt: Niðurlond
arpetan: Payis-Bâs
Nordfriisk: Nederlönje
furlan: Paîs Bas
Frysk: Nederlân
Gaeilge: An Ísiltír
Gagauz: Niderland
贛語: 荷蘭
Gàidhlig: Na Tìrean Ìsle
Avañe'ẽ: Tetãnguéra Yvýi
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: नेदरलँड्स
ગુજરાતી: નેધરલેંડ
客家語/Hak-kâ-ngî: Hò-làn
Hawaiʻi: Hōlani
עברית: הולנד
हिन्दी: नीदरलैण्ड
Fiji Hindi: The Netherlands
hrvatski: Nizozemska
hornjoserbsce: Nižozemska
Kreyòl ayisyen: Peyiba
magyar: Hollandia
Հայերեն: Նիդերլանդներ
interlingua: Paises Basse
Bahasa Indonesia: Belanda
Interlingue: Nederland
Ilokano: Olanda
íslenska: Holland
italiano: Paesi Bassi
日本語: オランダ
Patois: Nedalanz
la .lojban.: nederland
Basa Jawa: Walanda
Qaraqalpaqsha: Niderlandiya
Taqbaylit: Timura n Wadda
Адыгэбзэ: Нидерлэндхэр
Kabɩyɛ: Peyibaa
Kongo: Pays-Bas
Gĩkũyũ: Netharandi
қазақша: Нидерланд
kalaallisut: Hollandi
ភាសាខ្មែរ: ប្រទេសហូឡង់
한국어: 네덜란드
Перем Коми: Недерланд
къарачай-малкъар: Нидерландла
Ripoarisch: Niederlande
Kurdî: Holenda
kernowek: Iseldiryow
Кыргызча: Нидерланд
Latina: Nederlandia
Lëtzebuergesch: Holland
лакку: Нидирланд
Limburgs: Nederland
Ligure: Paixi Basci
lumbaart: Paes Bass
lingála: Holanda
لۊری شومالی: ھولند
lietuvių: Nyderlandai
latgaļu: Nīderlandeja
latviešu: Nīderlande
Basa Banyumasan: Landa
мокшень: Недерлантт
Malagasy: Nederlandy
олык марий: Нидерланде
Māori: Hōrana
Baso Minangkabau: Balando
македонски: Холандија
монгол: Нидерланд
Bahasa Melayu: Belanda
မြန်မာဘာသာ: နယ်သာလန်နိုင်ငံ
مازِرونی: هلند
Dorerin Naoero: Niterand
Nāhuatl: Tlanitlalpan
Napulitano: Ulanna
Plattdüütsch: Nedderlannen (Europa)
Nedersaksies: Nederlaand
नेपाल भाषा: नेदरल्यान्द्स्
Nederlands: Nederland
norsk nynorsk: Nederland
norsk: Nederland
Novial: Nederlande
Nouormand: Pays Bas
Sesotho sa Leboa: Netherlands
Chi-Chewa: Netherlands
Livvinkarjala: Alangomuat
Oromoo: Neezerlaandi
ਪੰਜਾਬੀ: ਨੀਦਰਲੈਂਡ
Pangasinan: Olánda
Kapampangan: Paises Bahes
Papiamentu: Hulanda
Picard: Bas-Païs
Deitsch: Holland
Pälzisch: Niederlande
Norfuk / Pitkern: Dem Nethiland
polski: Holandia
Piemontèis: Pais Bass
پنجابی: نیدرلینڈز
Ποντιακά: Ολλανδία
پښتو: هالنډ
português: Países Baixos
Runa Simi: Urasuyu
rumantsch: Pajais Bass
Romani: Olanda
română: Țările de Jos
armãneashti: Olanda
tarandíne: Pajèsere Vasce
русский: Нидерланды
русиньскый: Нідерланды
Kinyarwanda: Ubuholandi
саха тыла: Недерланд
sicilianu: Paisi Vasci
davvisámegiella: Vuolleeatnamat
srpskohrvatski / српскохрватски: Nizozemska
Simple English: Netherlands
slovenčina: Holandsko
slovenščina: Nizozemska
Gagana Samoa: Netalani
chiShona: Netherlands
Soomaaliga: Holland
shqip: Holanda
српски / srpski: Холандија
Sranantongo: Bakrakondre
SiSwati: IDashi
Sesotho: Hôlanê
Seeltersk: Niederlounde
Basa Sunda: Walanda
Kiswahili: Uholanzi
ślůnski: Ńiderlandy
tetun: Olanda
тоҷикӣ: Нидерланд
Türkmençe: Niderlandlar
Tagalog: Netherlands
lea faka-Tonga: Holani
Tok Pisin: Netherlands
Türkçe: Hollanda
татарча/tatarça: Нидерланд
chiTumbuka: Netherlands
удмурт: Нидерланд
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: گوللاندىيە
українська: Нідерланди
oʻzbekcha/ўзбекча: Niderlandlar
vèneto: Paéxi Basi
vepsän kel’: Alamad
Tiếng Việt: Hà Lan
West-Vlams: Holland
Volapük: Nedän
walon: Bas Payis
Winaray: Nederlandes
Wolof: Olaand
吴语: 尼德兰
isiXhosa: ENetherlands
მარგალური: ნიდერლანდი
ייִדיש: האלאנד
Vahcuengh: Hwzlanz
Zeêuws: Nederland
中文: 荷兰
文言: 荷蘭
Bân-lâm-gú: Hô-lân
粵語: 荷蘭
isiZulu: Netherlands