ნეოტენია

ადამიანის სხეულის პროპორციების ცვლილება ასაკთან ერთად

ნეოტენია (ბერძნ. neos — მოუმწიფებელი, ნორჩი და teino — ვწელავ, ვაგრძელებ) — ზოგიერთი ცოცხალი არსების გამრავლების უნარი ლარვულ პერიოდში ან ონტოგენეზის ადრეულ სტადიაზე. ნეოტენია ახასიათებს ზოგიერთ ამფიბიას, ფეხსახსრიანს, ჭიებს, მრავალ მცენარეს. ნეოტენიის კლასიკური მაგალითია ამბისტომა ანუ აქსოლოტლი, რომელსაც დაკარგული აქვს მეტამორფოზის უნარი და მრავლდება ლარვის სტადიაზე. ნეოტენიის გზითაა წარმოქმნილი ზოგი კუდიანი ამფიბია (მღვიმის პროტეუსი, ბრმა ტრიტონი, სირენები და ა. შ.), რომელიც სქესმწიფე ლარვას წარმოადგენს და წყალში ცხოვრობს. მცენარეებში ნეოტენია ცნობილია ხავსებში, ლიკოპოდიუმებში, გვიმრებში, შიშველთესლოვნებსა და ფარულთესლოვნებში, მაგალითად, ლემნას მარტივად აგებული სხეული წარმოიქმნა ონტოგენეზის ადრეულ სტადიაზე განვითარების შეწყვეტის შედეგად. ნეოტენიის საინტერესო შემთხვევაა ფარულთესლოვნებში მდედრობითი გამეტოფიტის, ე. წ. ჩანასახოვანი პარკის წარმოქმნა.

  • ლიტერატურა

ლიტერატურა

Other Languages
беларуская: Неатэнія
català: Neotènia
čeština: Neotenie
Deutsch: Neotenie
English: Neoteny
Esperanto: Neotenio
español: Neotenia
euskara: Neotenia
français: Néoténie
עברית: נאוטניה
hrvatski: Neotenija
magyar: Neoténia
italiano: Neotenia
日本語: ネオテニー
қазақша: Неотения
한국어: 유형성숙
Кыргызча: Неотения
Nederlands: Neotenie
norsk: Neoteni
polski: Neotenia
português: Neotenia
русский: Неотения
Simple English: Neoteny
Seeltersk: Neotenie
svenska: Neoteni
Türkçe: Neoteni
українська: Неотенія
中文: 幼态延续