მარტი

<< მარტი >>
ორშსამოთხხუთპარშაბკვი
1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031
2018

მარტი (ლათ. Martius) — გრიგორიანული კალენდრის მესამე თვე. მარტში 31 დღეა.

სახელი ეწოდა ომის რომაული ღვთაების მარსის მიხედვით, რომელიც იმ დროს ჯერ კიდევ გაზაფხულისა და მიწათმოქმედების ღმერთად ითვლებოდა. იანვრისა და თებერვლის დამატებამდე მარტი იყო კალენდრის პირველი თვე. მარტის ძველქართული სახელწოდებაა მირკანი.

მარტი არის გაზაფხულის თვე ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში და შემოდგომისა — სამხრეთ ნახევარსფეროში. ბუნიაობის ერთ-ერთი დღე მარტზე მოდის.

მარტის ზოდიაქოს ნიშნებია თევზები და ვერძი. მარტი იწყება კვირის იმავე დღეს, როგორც ნოემბერი ჩვეულებრივ წლებში, და როგორც თებერვალი — ნაკიან წელში.

მირკანი

კორნელი კეკელიძე მირკანს 2 თებერვალი — 3 მარტით საზღვრავდა[1].

კ. კეკელიძის აზრით[2] „მიჰრაკანი“ ან, უფრო ძველი ფორმა მისი, რომელიც დამოწმებულია ერთ ძეგლში, „მეჰრაკანი“, მომდინარეობს ავესტური Mithra-საგან (მეშვიდე თვე) და უდრის სომხურ „მეჰეკან“-ს და მის ორეულს, კაპადოკიურ „მითრაკანა“-ს.

ვიკიციტატა
„და აღესრულა წამებაჲ მათი თთუესა მეჰრაკნისასა ოცდახუთსა[3].“
ვიკიციტატა
„რომელსა დრესა სამი იყო ადარ თთჳსაჲ, წელსა მეექუსესა შარავანდედობასა დარეჰისასა, მიჰრაკანსა თთუესა ოცდასამსა[4].“
ვიკიციტატა
„სუფევასა დიოკლიტიანჱსსა და მაქსიმიანჱსსა მეფეთასა უწინარჱს ცხრისა დღისა იგრისა, რომელ არს მეცხრამეტესა მიჰრაკნისასა, მთავრობასა ნუმერიანოზისსა და მაქსიმოსსა კილიკიას[5].“
Other Languages
Аҧсшәа: Хәажәкыра
Afrikaans: Maart
Alemannisch: März
አማርኛ: ማርች
aragonés: Marzo
Ænglisc: Hrēþmōnaþ
العربية: مارس
ܐܪܡܝܐ: ܐܕܪ
مصرى: مارس
অসমীয়া: মাৰ্চ
asturianu: Marzu
Atikamekw: Nikikw Pisimw
авар: Март
Aymar aru: Achuqa phaxsi
azərbaycanca: Mart
تۆرکجه: مارس
башҡортса: Март
Boarisch: Meaz
žemaitėška: Kuovs
Bikol Central: Marso
беларуская: Сакавік
беларуская (тарашкевіца)‎: Сакавік
български: Март
भोजपुरी: मार्च
Bahasa Banjar: Marat
বাংলা: মার্চ
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: মার্চ
brezhoneg: Meurzh (miz)
bosanski: Mart
català: Març
Chavacano de Zamboanga: Marso
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: 3 nguŏk
нохчийн: Март
Cebuano: Marso
ᏣᎳᎩ: ᎠᎾᏱᎵᏒ
corsu: Marzu
qırımtatarca: Mart
čeština: Březen
kaszëbsczi: Strëmiannik
Чӑвашла: Пуш уйăхĕ
Cymraeg: Mawrth (mis)
dansk: Marts
Deutsch: März
Zazaki: Adar
dolnoserbski: Měrc
ދިވެހިބަސް: މާރޗް
eʋegbe: Tedoxe
Ελληνικά: Μάρτιος
emiliàn e rumagnòl: Mêrs
English: March
Esperanto: Marto
español: Marzo
eesti: Märts
euskara: Martxo
estremeñu: Marçu
فارسی: مارس
suomi: Maaliskuu
Võro: Urbõkuu
Na Vosa Vakaviti: Maji
føroyskt: Mars
français: Mars (mois)
arpetan: Mârs (mês)
Nordfriisk: Marts
furlan: Març
Frysk: Maart
Gaeilge: An Márta
Gagauz: Baba marta
贛語: 三月
Gàidhlig: Am Màrt
galego: Marzo
Avañe'ẽ: Jasyapy
Bahasa Hulontalo: Maret
ગુજરાતી: માર્ચ
Gaelg: Mayrnt
Hausa: Maris
客家語/Hak-kâ-ngî: 3-ngie̍t
Hawaiʻi: Malaki
עברית: מרץ
हिन्दी: मार्च
Fiji Hindi: March
hrvatski: Ožujak
hornjoserbsce: Měrc
Kreyòl ayisyen: Mas (mwa)
magyar: Március
հայերեն: Մարտ
interlingua: Martio
Bahasa Indonesia: Maret
Interlingue: Marte
Igbo: March
Ilokano: Marso
ГӀалгӀай: Мутт-хьал бутт
Ido: Marto
íslenska: Mars (mánuður)
italiano: Marzo
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓇᑦᓯᐊᓕᐅᑦ
日本語: 3月
Patois: Maach
Basa Jawa: Maret
Qaraqalpaqsha: Mart
Taqbaylit: Meɣres
Kabɩyɛ: Lakɩŋ fenaɣ
қазақша: Наурыз
kalaallisut: Martsi
ភាសាខ្មែរ: ខែមីនា
ಕನ್ನಡ: ಮಾರ್ಚ್
한국어: 3월
Перем Коми: Март
къарачай-малкъар: Март
कॉशुर / کٲشُر: مارچ
Ripoarisch: Määz
kurdî: Adar
kernowek: Mis Meurth
Кыргызча: Март
Latina: Martius
Ladino: Marso
Lëtzebuergesch: Mäerz
лакку: Март
лезги: Март
Limburgs: Miert
Ligure: Marso
lumbaart: Mars
ລາວ: ມີນາ
lietuvių: Kovas
latviešu: Marts
मैथिली: मार्च
Basa Banyumasan: Maret
мокшень: Марайков
Malagasy: Martsa
олык марий: Ӱярня (тылзе)
Baso Minangkabau: Maret
македонски: Март
മലയാളം: മാർച്ച്
кырык мары: Март
Bahasa Melayu: Mac
Malti: Marzu
Mirandés: Márcio
မြန်မာဘာသာ: မတ်
эрзянь: Эйзюрков
Nāhuatl: Eyi metztli
Napulitano: Màrzo
Plattdüütsch: März
Nedersaksies: Meert
नेपाली: मार्च
नेपाल भाषा: मार्च
Nederlands: Maart
norsk nynorsk: Månaden mars
Novial: Marte
Nouormand: Mar
Sesotho sa Leboa: Hlakola
occitan: Març
Livvinkarjala: Kevätkuu
ଓଡ଼ିଆ: ମାର୍ଚ୍ଚ
Ирон: Мартъи
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਾਰਚ
Kapampangan: Marsu
Norfuk / Pitkern: Maach
polski: Marzec
Piemontèis: Mars (mèis)
پنجابی: مارچ
Ποντιακά: Μαρτς
پښتو: مارچ
português: Março
română: Martie
armãneashti: Marțu
tarandíne: Màrze
русский: Март
русиньскый: Марец
Kinyarwanda: Werurwe
संस्कृतम्: मार्च
саха тыла: Кулун тутар
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱢᱟᱨᱪ
sardu: Martzu
sicilianu: Marzu
Scots: Mairch
سنڌي: مارچ
davvisámegiella: Njukčamánnu
srpskohrvatski / српскохрватски: Mart
සිංහල: මාර්තු
Simple English: March
slovenčina: Marec
slovenščina: Marec
Gagana Samoa: Mati
Soomaaliga: Maarso
српски / srpski: Март
SiSwati: ÍNdlovu
Basa Sunda: Maret
svenska: Mars (månad)
Kiswahili: Machi
ślůnski: Marzec
தமிழ்: மார்ச்
తెలుగు: మార్చి
tetun: Marsu
тоҷикӣ: Март
Türkmençe: Mart
Tagalog: Marso
Tok Pisin: Mas
Türkçe: Mart
Xitsonga: Nyenyankulu
татарча/tatarça: Март
chiTumbuka: Marichi
удмурт: Южтолэзь
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: نەۋرۇز
українська: Березень
اردو: مارچ
oʻzbekcha/ўзбекча: Mart
vèneto: Marso
vepsän kel’: Keväz'ku
Tiếng Việt: Tháng ba
West-Vlams: Moarte
Volapük: Mäzul
Winaray: Marso
吴语: 3月
хальмг: Моһа сар
isiXhosa: Eyokwindla
მარგალური: მელახი
ייִדיש: מערץ
Yorùbá: Oṣù Kẹta
Vahcuengh: 3 nyied
中文: 3月
Bân-lâm-gú: 3 goe̍h
粵語: 3月