კრატონი

დედამიწის გეოლოგიური პროვინციები (USGS)

კრატონი (გერმ. kratos – ძალა, სიმაგრე) — დედამიწის ქერქის ძველი და სტაბილური უბნები, რომლებსაც აღარ აქვთ ალპინოტიპური დანაოჭების უნარი და ტექტონიკურ დაძაბულობებს ძირითადად გერმანოტიპური დანაოჭებით უპასუხებენ. აგებულია ტიპური კონტინენტური ქერქით, რომელთა სიმძლავრეა 35-45 კმ. ლითოსფერო კრატონების ფარგლებში აღწევს 150-200 კმ სიმძლავრეს. აქვთ იზომეტრიული, პოლიგონალური ფორმა. შედგება ძველი კრისტალური საძირკველისაგან, რომელიც ზოგჯერ იფარება შედარებით ახალგაზრდა დანალექი ქანებით.

განარჩევენ დაძირულ კრატონებს (ოკეანურ ბაქნებს), რომელთაც აქვთ დედამიწის ქერქის სიმური (Si, Fe, Mg) სუბსტრატი და არ გააჩნიათ „გრანიტულ-მეტამორფული“ ფენა, და აზევებულ კრატონებს (კონტინენტურ ბაქნებს), რომელთაც აქვთ კონტინენტური ქერქი სიალური (Si, Al) სუბსტრატითა და სქელი „გრანიტულ-მეტამორფული“ ფენით.

ტერმინი შემოიღო გერმანელმა გეოლოგმა ჰანს შტილემ (1940) ლეოპოლდ კობერის (1928) „კრატოგენის“ ნაცვლად.

იხილეთ აგრეთვე

Other Languages
Afrikaans: Kraton
العربية: كراتون
беларуская: Кратон
беларуская (тарашкевіца)‎: Кратон
български: Кратон
bosanski: Kraton
català: Crató
čeština: Kratón
Deutsch: Kraton
English: Craton
Esperanto: Kratono
español: Cratón
eesti: Kraaton
euskara: Kratoi
فارسی: کراتون
français: Craton
Gaeilge: Cratón
עברית: קראטון
magyar: Ősföld
Bahasa Indonesia: Kraton
italiano: Cratone
日本語: クラトン
қазақша: Кратон
lietuvių: Kratonas
latviešu: Kratons
Nederlands: Kraton (geologie)
norsk nynorsk: Kraton
norsk: Kraton
polski: Kraton
português: Cráton
Romani: Kraton
srpskohrvatski / српскохрватски: Kraton
Simple English: Craton
slovenčina: Kratón (geológia)
slovenščina: Kraton
српски / srpski: Кратон
svenska: Kraton
українська: Кратон
Tiếng Việt: Nền cổ
中文: 克拉通