კომუნიზმი
English: Communism

იხ.    
Red flag II.svg კომუნიზმი Red star.svg
ძირითადი ცნებები

კოლექტივიზი •ანტიკაპიტალიზმი •ანტიიმპერიალიზმი •მუშათა თვითმმართველობა •პირდაპირი დემოკრატია •კლასობრივი ბრძოლამსოფლიო რევოლუციაპროლეტარიატის დიქტატურაგეგმიური ეკონომიკაპროლეტარული ინტერნაციონალიზმი

ცნობილი მოღვაწეები

ტომას მორიტომაზო კამპანელაგრაკხ ბაბეფი•რობერტ ოუენი•ვილჰელმ ვაიტლინგი•ალექსანდრე გერცენი•კარლ მარქსიფრიდრიხ ენგელსიელიზე რეკლიუპეტრე კროპოტკინიერიკო მალატესტა•როზა ლუქსემბურგიკლარა ცეტკინივლადიმერ ლენინიალექსანდრ ბერკმანი•ემა გოლდმანი•ბარტოლომეო ვანცეტი•ლევ ტროცკინესტორ მახნოალექსანდრა კოლონტაიანტონიო გრამში•იოსებ სტალინიბუენავენტურა დურუტი•ანტონ პანეკუკი•ხო ში მინიმაო ძედუნიიოსიპ ბროზ ტიტოალბერ კამიუჰერბერტ მარკუზე•ჟან-პოლ სარტრიენვერ ხოჯასიმონ დე ბოვუარიჩე გევარაპიერ პაოლო პაზოლინიკიმ ირ სენიკორნელიუს კასტორიადისი•გი დებორი•მიურეი ბუკჩინიფიდელ კასტროსუბკომანდანტე მარკოსი•

მოქმედი კომუნისტური პარტიები და მოძრაობები

კომუნისტური პარტიები

მიმდინარეობები

უტოპიური სოციალიზმიმარქსიზმიევროკომუნიზმი •ანარქო-კომუნიზმიქრისტიანულისამხედროპირველყოფილი •

კომუნიზმი — საზოგადოებრივ-ეკონომიკური ფორმაცია, დაფუძნებული წარმოების საშუალებების საერთო საკუთრებაში ფლობაზე. კომუნისტური საზოგადოება ემყარება პრინციპს: „თითოეულისაგან - მისი უნარის მიხედვით, თითოეულს - მოთხოვნილების მიხედვით“. პრაქტიკაში, ასეთ წყობას არასდროს უარსებია. კომუნიზმი მიიღწევა სოციალური კლასების, ფულისა[1][2] და სახელმწიფოს გაუქმებით.[3][4]

ყველაზე მეტი დრო კომუნიზმის აღწერას თავიანთ ნაშრომებში დაუთმეს მე-19 საუკუნის გერმანელმა ფილოსოფოსებმა კარლ მარქსმა და ფრიდრიხ ენგელსმა. მათ ჩამოაყალიბეს ფილოსოფიური და იდეოლოგიური მიმართულება, რომელსაც შემდგომ მარქსიზმი ეწოდა. მარქსმა და ენგელსმა ისტორია განიხილეს როგორც საზოგადოებრივი-ეკონომიკური ფორმაციების ცვლილება. მათი აზრით, კომუნიზმის დამყარების წინაპირობას უშუალოდ კაპიტალიზმის პირობებში არსებული წინააღმდეგობები და კლასობრივი ანტაგონიზმი წარმოშობს. როდესაც კაპიტალიზმი მიაღწევს თავისი განვითარების უმაღლეს სტადიას — იმპერიალიზმს — პროლეტარიატი აჯანყდება ბურჟუაზიის წინააღმდეგ და დაამხობს მის ბატონობას, რის შემდეგაც ძალაუფლება გადავა მშრომელი ხალხის ხელში.

მარქსის მიხედვით კაპიტალისტური სისტემიდან კომუნიზმში გადასვლა ხორციელდება თანმიმდევრულად, გარდამავალი პერიოდის გავლით, რომელსაც სოციალიზმი ეწოდება. ამ დროს შენარჩუნებულია ფული და სახელმწიფო, თუმცა ახალ საზოგადოებრივ-ეკონომიკურ ფორმაციაში ისინი ახალ დანიშნულებას იძენენ. სოციალიზმის განვითარების პროცესის პარალელურად ქრება აუცილებლობა ფულისა და სახელმწიფოს არსებობაში, რის შემდეგაც საზოგადოება გადადის განვითარების ახალ საფეხურზე — სრული კომუნიზმი.

მ-19 საუკუნეში რუსმა ფილოსოფოსმა პეტრე კროპოტკინმა ჩამოაყალიბა იდეოლოგია, რომელსაც ანარქო-კომუნიზმი ეწოდა. კროპოტკინი სახელმწიფოს განიხილავდა როგორც ძალადობრივ ინსტიტუტს, ამიტომაც აუცილებლად მიიჩნევდა მის გაუქმებას და კომუნიზმის დამყარებას ყველანაირი გარდამავალი ეტაპის გარეშე. მის იდეებს მარქსისტებმა დაუპირისპირეს მასების ფსიქოლოგიაზე ხანგრძლივი ზემოქმედებისა და „ახალი ადამიანის“ თეორიები.

მე-20 საუკუნეში თვითგამოცხადებული კომუნისტური პოლიტიკური ძალები ხელისუფლებაში იყვნენ მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში, მათ შორის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ საბჭოთა კავშირში, რომელიც ცივი ომის დროს იყო სოციალისტური ბანაკის მეთაური და ამერიკასთან ერთად ითვლებოდა ერთ-ერთ ზესახელმწიფოდ. 1980-იანი წლებისთვის მსოფლიოს მოსახლეობის დაახლოებით ერთი მესამედი სოციალისტურ სახელმწიფოში ცხოვრობდა. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ კომუნიზმის პოზიციები მსოფლიოში მკვეთრად შესუსტდა. ერთ-ერთი ბოლო ვინც კომუნისტურ იდეოლოგიაზე უარი თქვა, ჩრდილოეთ კორეა იყო, სადაც 2009 წელს, კონსტიტუციიდან ოფიციალურად ამოიღეს კომუნიზმი, როგორც სახელმწიფო იდეოლოგია.[5]

კომუნისტებმა გარკვეულ სიძლიერეს მიაღწიეს დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში. ევროკომუნიზმი არის ტერმინი რომელიც 1970–იანი წლებიდან გამოიყენებოდა ევროპელი კომუნისტების მისამართით, რომლებიც მთლიანად ან ნაწილობრივ ემიჯნებოდნენ საბჭოთა კავშირს. კომუნისტური მოძრაობა ასევე საკმაოდ ძლიერია ლათინურ ამერიკაში.

  • სქოლიო

სქოლიო

  1. Principles of Communism, Frederick Engels, 1847, Section 18. "Finally, when all capital, all production, all exchange have been brought together in the hands of the nation, private property will disappear of its own accord, money will become superfluous, and production will so expand and man so change that society will be able to slough off whatever of its old economic habits may remain".
  2. The ABC of Communism, Nikoli Bukharin, 1920, Section 20.
  3. The ABC of Communism, Nikoli Bukharin, 1920, Section 21.
  4. (2011) "Withering Away of the State", რედ. George Thomas Kurian: The Encyclopedia of Political Science. CQ Press. 10.4135/9781608712434. ISBN 9781933116440. წაკითხვის თარიღი: January 3, 2016. 
  5. 2009 წლის ცვლილებები ჩრდილო კორეის კონსტიტუციაში


Other Languages
Afrikaans: Kommunisme
Alemannisch: Kommunismus
አማርኛ: ኰሙኒስም
aragonés: Comunismo
العربية: شيوعية
مصرى: شيوعيه
অসমীয়া: সাম্যবাদ
asturianu: Comunismu
azərbaycanca: Kommunizm
تۆرکجه: کومونیسم
башҡортса: Коммунизм
Boarisch: Kommunismus
žemaitėška: Komunėzmos
Bikol Central: Komunismo
беларуская: Камунізм
беларуская (тарашкевіца)‎: Камунізм
български: Комунизъм
বাংলা: সাম্যবাদ
brezhoneg: Komunouriezh
bosanski: Komunizam
буряад: Коммунизм
català: Comunisme
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gê̤ṳng-sāng-ciō-ngiê
کوردی: کۆمۆنیزم
čeština: Komunismus
dansk: Kommunisme
Deutsch: Kommunismus
Zazaki: Komunizm
Ελληνικά: Κομμουνισμός
English: Communism
Esperanto: Komunismo
español: Comunismo
eesti: Kommunism
euskara: Komunismo
estremeñu: Comunismu
فارسی: کمونیسم
suomi: Kommunismi
Võro: Kommunism
føroyskt: Kommunisma
français: Communisme
Frysk: Kommunisme
Gaeilge: Cumannachas
贛語: 共產主義
Gàidhlig: Co-mhaoineas
galego: Comunismo
客家語/Hak-kâ-ngî: Khiung-sán chú-ngi
עברית: קומוניזם
हिन्दी: साम्यवाद
Fiji Hindi: Samyawaad
hrvatski: Komunizam
magyar: Kommunizmus
հայերեն: Կոմունիզմ
interlingua: Communismo
Bahasa Indonesia: Komunisme
Ilokano: Komunismo
íslenska: Kommúnismi
italiano: Comunismo
日本語: 共産主義
Patois: Kamiunizam
la .lojban.: kaurpo'esi'o
Jawa: Kumunisme
Kabɩyɛ: Komiinism
қазақша: Коммунизм
한국어: 공산주의
къарачай-малкъар: Коммунизм
kurdî: Komûnîzm
Кыргызча: Коммунизм
Latina: Communismus
Lëtzebuergesch: Kommunismus
лезги: Коммунизм
Lingua Franca Nova: Comunisme
Limburgs: Communisme
lumbaart: Comunism
lingála: Kominisimɛ
لۊری شومالی: کومونیست
lietuvių: Komunizmas
latviešu: Komunisms
Malagasy: Kômonisma
македонски: Комунизам
മലയാളം: കമ്യൂണിസം
монгол: Коммунизм
मराठी: साम्यवाद
Bahasa Melayu: Komunisme
Malti: Komuniżmu
Mirandés: Quemunismo
မြန်မာဘာသာ: ကွန်မြူနစ်ဝါဒ
مازِرونی: کمونیسم
Plattdüütsch: Kommunismus
Nedersaksies: Kommunisme
नेपाली: साम्यवाद
नेपाल भाषा: साम्यवाद
Nederlands: Communisme
norsk nynorsk: Kommunisme
norsk: Kommunisme
Nouormand: Commeunisme
occitan: Comunisme
ਪੰਜਾਬੀ: ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ
Picard: Conmunnime
polski: Komunizm
Piemontèis: Comunism
پنجابی: کمیونزم
پښتو: کمونيزم
português: Comunismo
Runa Simi: Kumunismu
rumantsch: Communissem
română: Comunism
русский: Коммунизм
русиньскый: Комунізм
संस्कृतम्: समानतावादः
саха тыла: Коммунизм
sicilianu: Cumunismu
Scots: Communism
davvisámegiella: Kommunisma
srpskohrvatski / српскохрватски: Komunizam
Simple English: Communism
slovenčina: Komunizmus
slovenščina: Komunizem
Soomaaliga: Shuuciyad
shqip: Komunizmi
српски / srpski: Комунизам
SiSwati: Bukhomanisi
Sesotho: Bokôminisii
Seeltersk: Kommunismus
svenska: Kommunism
Kiswahili: Ukomunisti
తెలుగు: కమ్యూనిజం
тоҷикӣ: Коммунизм
Tagalog: Komunismo
Türkçe: Komünizm
татарча/tatarça: Коммунизм
тыва дыл: Коммунизм
удмурт: Коммунизм
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كۇممۇنىزم
українська: Комунізм
oʻzbekcha/ўзбекча: Kommunizm
vèneto: Comunismo
Winaray: Komunismo
吴语: 共产主义
მარგალური: კომუნიზმი
ייִדיש: קאמוניזם
中文: 共产主义
文言: 共產主義
Bân-lâm-gú: Kiōng-sán-chú-gī
粵語: 共產主義