კიოტოს ოქმი

კიოტოს ოქმი ან კიოტოს პროტოკოლიგაერთიანებული ერების ორგანიზაციის კლიმატის ცვლილების ჩარჩო–კონვენციის (UNFCCC) ფარგლებში დადებულ დამატებით საერთაშორისო შეთანხმება.

კონვენციისგან განსხვავებით კიოტოს ოქმი ქვეყნებისთვის სათბურის აირების ატმოსფეროში გაფრქვევის კონკრეტულ (თითოეული ქვეყნისთვის განსხვავებულ) ზღვრებს (ლიმიტებს, ქვოტებს) ადგენს. ქვეყნებს ეძლევათ უფლება გაფრქვევათა შემცირების ნაწილი სხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე შეასრულონ, ანუ, ფაქტობრივად ქვოტებით ივაჭრონ.

მიზანი

დედამიწის ატმოსფეროში სათბურის აირების კონცენტრაციის დინამიკა

ოქმის მიზანია ატმოსფეროში სათბურის აირების კონცენტრაციის დასტაბილება ისეთ დონეზე, რომელიც დედამიწის კლიმატისთვის საშიში არ იქნება.

კლიმატის ცვლილების სამთავრობათშორისო ჯგუფის ვარაუდით საშუალო გლობარული ტემპერატურის ზრდა 1990-2100 წლებში 1.4 °C (2.5 °F) - 5.8 °C (10.4 °F) იქნება. ზოგიერთ მკვლევარს მიაჩნია, რომ კიოტოს ოქმის სრულიად შესრულების შემთხვევაშიც კი არ არის გარანტია, რომ ტემპერატურის ზრდის ტემპი მნიშვნელოვნად შენელდება. ამის გამო მრავალი კრიტიკოსი და მწვანეთა მოძრაობის ლიდერი ეჭვქვეშ აყენებს ოქმის მნიშვნელობას, თუკი მას გამონაბოლქვების უფრო მნიშვნელოვანი შემდგომი შემცირება არ მოჰყვა თან.

ოქმის მომხრეები აღნიშნავენ, რომ ეს მხოლოდ პირველი ნაბიჯია და რომ UNFCCC-ის მოთხოვნების გადახედვა მომავალშიც მოხდება, როცა ამ შეთანხმების პირველი შედეგები უკვე სახეზე იქნება. სავარაუდოდ კონვენციის ახალი ოქმი 2010 წლისთვის შემუშავდება.

Other Languages
azərbaycanca: Kioto protokolu
беларуская: Кіёцкі пратакол
Bahasa Indonesia: Protokol Kyoto
日本語: 京都議定書
Basa Jawa: Protokol Kyoto
한국어: 교토 의정서
Lëtzebuergesch: Kyoto-Protokoll
lietuvių: Kioto protokolas
latviešu: Kioto protokols
Bahasa Melayu: Protokol Kyoto
Nederlands: Kyoto-protocol
norsk nynorsk: Kyotoprotokollen
Simple English: Kyoto Protocol
slovenčina: Kjótsky protokol
slovenščina: Kjotski protokol
српски / srpski: Протокол из Кјота
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كيوتو كىلىشىمنامىسى