დიუნა

ქვიშიანი დიუნები

დიუნა (გერმ. Düne) — რელიეფის დადებითი ფორმა; ქარის მიერ დაგროვილი ქვიშის ბორცვი. წარმოიქმნება მცენარეულობით გაუმაგრებელ ქვიშიან ზედაპირზე (ზღვის, მდინარის, ტბის სანაპიროებზე). უდაბნოს ბარხანისაგან განსხავებით, დიუნის ქარპირა შეზნექილი კალთა დამრეცია (8-20°), ქარზურგა გამოზნექილი კალთა – ციცაბო (32-40°), სიმაღლე 5-30 მ, ზოგჯერ 100 მ აღწევს. დიუნა გადაადგილდება გაბატონებული ქარის მიმართულებით ათიოდე მეტრის სიჩქარით წელიწადში.

დიუნების წარმოქმნის საუკეთესო ადგილია მოძრავი ქვიშებით დაფარული ვაკე ადგილები, სადაც ღია ქვიშიანი სივრცე ყოველთვის დაფარულია ქვიშის სერებითა და სხვადასხვა სიდიდისა და ფორმის ბორცვებით.

მოძრავ დიუნებს დიდი ზიანი მოაქვთ: ისინი ფარავენ მინდვრებს, ბაღებს, სოფლებსა და პატარა ქალაქებსაც კი. მათი მოძრაობის შესაჩერებლად მიმართავენ – ე. წ. ქვიშების გამაგრებას, რაც გამოიხატება ძირითადად მასობრივად დანერგილ ხეებსა თუ ბუჩქნარებში. ასეთ შემთხვევაში მცენარეული ფესვები ამაგრებენ ქვიშას და ქარი ვეღარ ახერხებს მათ გადატანას.

რელიეფის ასეთი ფორმები გავრცლებულია ევროპაში, აფრიკაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში და სხვ.

იხილეთ აგრეთვე

Other Languages
Afrikaans: Duin
العربية: كثيب
asturianu: Duna
azərbaycanca: Dyun
Boarisch: Düne
беларуская: Дзюна
български: Дюна
brezhoneg: Tevenn
català: Duna
Cebuano: Dunes
čeština: Duna
dansk: Klit
Deutsch: Düne
Ελληνικά: Θίνα
English: Dune
Esperanto: Duno
español: Duna
eesti: Luide
euskara: Duna
suomi: Dyyni
français: Dune
Nordfriisk: Düner
Frysk: Dún
galego: Duna
hrvatski: Pješčana dina
Kreyòl ayisyen: Din
magyar: Dűne
Հայերեն: Դյուներ
Ido: Duno
íslenska: Sandalda
italiano: Duna
日本語: 砂丘
한국어: 사구
Кыргызча: Дюна
Latina: Thinium
lietuvių: Kopa
latviešu: Kāpa
македонски: Дина
Bahasa Melayu: Gumuk
Plattdüütsch: Düün
Nederlands: Duin
norsk nynorsk: Sanddyne
norsk: Sanddyne
Nouormand: Mielle
occitan: Duna
Picard: Cro
polski: Wydma
português: Duna
română: Dună
русский: Дюна
sicilianu: Muntarozzu
Scots: Dune
srpskohrvatski / српскохрватски: Dina
සිංහල: වැලි කඳු
Simple English: Dune
slovenčina: Piesočná duna
slovenščina: Sipina
shqip: Duna
српски / srpski: Дина (рељеф)
svenska: Sanddyn
Kiswahili: Tuta la mchanga
Türkçe: Kumul
українська: Дюни
oʻzbekcha/ўзбекча: Dyuna
Tiếng Việt: Đụn cát
West-Vlams: Dune
Zeêuws: Kliengen
中文: 沙丘
Bân-lâm-gú: Soa-lūn
粵語: 沙丘