დინოზავრები

დინოზავრები
მეცნიერული კლასიფიკაცია
სამეფო:ცხოველები
ტიპი:ქორდიანები
ქვეტიპი:ხერხემლიანები
კლასი:ქვეწარმავლები
ქვეკლასი:დიაპსიდები
ზერიგი:დინოზავრები
ლათინური სახელი
Dinosauria (Cope, 1869)

Wikispecies-logo.svg
სისტემატიკა
ვიკისახეობებში

Commons-logo.svg
სურათები
ვიკისაწყობში

NCBI 436486
EOL 3014672
FW 91968

დინოზავრები (ლათ. Dinosauria) — მეზოზოური ნამარხი ქვეწარმავლების ზერიგი დიაპსიდების ქვეკლასისა. იყოფა 2 რიგად: ხვლიკმენჯა დინოზავრებად და ფრინველმენჯა დინოზავრებად. უძველესი დინოზავრები ცნობილია შუა ტრიასული პერიოდიდან. უკანასკნელი წარმომადგენლები კი — ცარცული პერიოდის დამლევიდან. დინოზავრების წინაპრები იყვნენ პრიმიტიული ტრიასული არქოზავრებითეკოდონტები. თავდაპირველად დინოზავრები ხმელეთზე ცხოვრობდნენ და მტაცებლები იყვნენ, მაგრამ ტრიასული პერიოდის დამლევს მათ გამოეყო პროზავროპოდები, რომლებიც როგორც ჩანს, ყველაფრის მჭამელნი იყვნენ. მათგან წარმოიშვნენ გიგანტური მცენარიჭამია ზავროპიდები, რომლებიც საცხოვრებლად გადავიდნენ დიდ კონტინენტურ წყალსატევებში ან ზღვის სანაპირო ზონაში. ტრიასულ პერიოდში გაჩნდნენ ჰეტეროდონტოზავრები, რომლებმაც შესაძლოა დასაბამი მისცეს ფრინველმენჯა დინოზავრებს. ზოგიერთ დინოზავრებს განუვითარდა სხვადასხვა წარმონაქმნი: ქაცები, ძვლოვანი ჯავშანი, რქები. დინოზავრები კვერცხით მრავლდებოდნენ. ფიქრობენ, რომ თბილსისხლიანი ცხოველები იყვნენ და მაღალი ფიზიოლოგიური ორგანიზაციის ნიშნები ჰქონდათ. დინოზავრები გადაშენდნენ მეზოზოურ და კაინოზოურ ერათა მიჯნაზე. გადაშენების ძირითადი მიზეზი იყო გარემოს გართულება და მკვეთრი შეცვლა. დინოზავრების ნაშთები დღემდე გვხვდება ყველა კონტინენტზე. საქართველოში ცარცული პერიოდის დინოზავრების გაქვავებული ნაკვალევი შემორჩენილია სათაფლიაში (ქუთაისის მახლობლად).

 
დინოზავრები
კამბრ.კამბრიულიორდოვიც.სილ.დევონ.კარბონულიპერმ.ტრიას.იურულიცარცულიპალეოგ.ნეო.IV
570500440410360285251199,6145,565,523,032
 ◄ მლნ. წლის წინ 

რესურსები ინტერნეტში

Other Languages
Afrikaans: Dinosourus
Alemannisch: Dinosaurier
aragonés: Dinosauria
العربية: ديناصور
مصرى: ديناصور
অসমীয়া: ডাইন’চৰ
asturianu: Dinosauriu
azərbaycanca: Dinozavrlar
تۆرکجه: دایناسور
башҡортса: Динозаврҙар
žemaitėška: Dinuozaurā
беларуская: Дыназаўры
беларуская (тарашкевіца)‎: Дыназаўр
български: Динозаври
বাংলা: ডাইনোসর
brezhoneg: Dinosaor
bosanski: Dinosauri
буряад: Үлэг гүрбэл
català: Dinosaures
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Kṳ̄ng-lṳ̀ng
Cebuano: Dinosawryo
کوردی: دایناسۆڕ
čeština: Dinosauři
Чӑвашла: Динозаврсем
Cymraeg: Deinosor
dansk: Dinosaurus
Deutsch: Dinosaurier
Zazaki: Dinozor
Ελληνικά: Δεινόσαυροι
English: Dinosaur
Esperanto: Dinosaŭro
español: Dinosauria
euskara: Dinosauro
فارسی: دایناسور
Võro: Dinosaurus
føroyskt: Dinosaurur
français: Dinosaure
Gaeilge: Dineasár
贛語: 恐龍
Gàidhlig: Dìneasar
galego: Dinosauro
Avañe'ẽ: Tejurusu
ગુજરાતી: ડાયનાસોર
Gaelg: Jeeneysoar
客家語/Hak-kâ-ngî: Khiúng-liùng
Hawaiʻi: Nalala
हिन्दी: डायनासोर
Fiji Hindi: Dinosaur
hrvatski: Dinosauri
Kreyòl ayisyen: Dinozò
հայերեն: Դինոզավրեր
interlingua: Dinosauria
Bahasa Indonesia: Dinosaurus
Iñupiak: Niġrułłuk
Ilokano: Dinosauro
íslenska: Risaeðlur
italiano: Dinosauria
日本語: 恐竜
Patois: Dainosaar
Basa Jawa: Dinosaurus
Kabɩyɛ: Tɩnozɔɔrɩ
қазақша: Динозаврлар
ភាសាខ្មែរ: ឌីណូស័រ
ಕನ್ನಡ: ಡೈನೋಸಾರ್
한국어: 공룡
kurdî: Dînezor
Кыргызча: Динозавр
Latina: Dinosauria
Lingua Franca Nova: Dinosauro
Limburgs: Dinosaurusse
lietuvių: Dinozaurai
latviešu: Dinozauri
मैथिली: डायनोसर
Basa Banyumasan: Dinosaurus
македонски: Диносаурус
മലയാളം: ദിനോസർ
монгол: Үлэг гүрвэл
मराठी: डायनोसॉर
кырык мары: Динозавр
Bahasa Melayu: Dinosaur
Malti: Dinosawru
မြန်မာဘာသာ: ဒိုင်နိုဆော
नेपाली: डायनोसर
नेपाल भाषा: डाइनोसौर्
Nederlands: Dinosauriërs
norsk nynorsk: Dinosaurar
norsk: Dinosaurer
Diné bizaad: Naayééʼ
occitan: Dinosaure
ଓଡ଼ିଆ: ଡାଇନୋସର
ਪੰਜਾਬੀ: ਡਾਈਨੋਸੌਰ
Papiamentu: Dinosourio
polski: Dinozaury
پنجابی: ڈائینوسار
پښتو: ډانگسر
português: Dinossauros
Runa Simi: Dinusawru
rumantsch: Dinosaurs
română: Dinozaur
русский: Динозавры
русиньскый: Дінозавры
саха тыла: Динозавр
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱰᱟᱭᱱᱮᱥᱚᱨ
sardu: Dinosauru
sicilianu: Dinusàuru
Scots: Dinosaur
srpskohrvatski / српскохрватски: Dinosauri
Simple English: Dinosaur
slovenčina: Dinosaury
slovenščina: Dinozavri
shqip: Dinosauri
српски / srpski: Диносауруси
Basa Sunda: Dinosaurus
svenska: Dinosaurier
Kiswahili: Dinosauri
தமிழ்: தொன்மா
Tagalog: Dinosauro
Türkçe: Dinozor
татарча/tatarça: Динозаврлар
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: دىنوزاۋر
українська: Динозаври
oʻzbekcha/ўзбекча: Dinozavrlar
Tiếng Việt: Khủng long
Winaray: Dinosauro
吴语: 恐龙
ייִדיש: דינאזאווער
Vahcuengh: Hoengjlungz
中文: 恐龙
文言: 恐龍
Bân-lâm-gú: Khióng-liông
粵語: 恐龍