ატლანტის ოკეანე

დედამიწის ოკეანეები
ატლანტის ოკეანე

ატლანტის ოკეანე დედამიწის სიდიდით მეორე წყლის აუზია და მისი ზედაპირის ერთ-მეხუთედს ფარავს. ოკეანის სახელი წარმოშობით ბერძნული მითოლოგიიდან არის და „ატლასის ზღვას“ ნიშნავს.

ოკეანეს წაგრძელებული ლათინური S-ის მაგვარი ფორმა აქვს, ჩრდილოეთი-სამხრეთის მიმართულებით არის გადაჭიმული და ეკვატორიული ურთიერთსაპირისპირო დინებით 8° ჩრდილოეთის გრძედთან იყოფა ჩრდილო და სამხრეთ ატლანტიკებად. დასავლეთით ესაზღვრება ამერიკის კონტინენტებს, ხოლო აღმოსავლეთით — ევროპასა და აფრიკას. წყნარ ოკეანეს უკავშირდება არქტიკის ოკეანით ჩრდილოეთში და დრეიკის სრუტით სამხრეთში. ეს ორი ოკეანე ხელოვნურად ასევე დაკავშირებულია პანამის არხით. აღმოსავლეთით ატლანტისა და ინდოეთის ოკეანის გამყოფია 20° აღმოსავლეთის მერიდიანი, რომელიც აგულას კონცხიდან სამხრეთით ანტარქტიკისკენ მიერმართება. ატლანტიკას არქტიკის ოკეანისგან ჰყოფს ხაზები გრენლანდიასა და ჩრდილოდასავლეთ ისლანდიას შორის, ჩრდილოაღმოსავლეთ ისლანდიასა და შპიცბერგენის უკიდურეს სამხრეთ წერტილებს შორის და შემდეგ ჩრდილოეთის კონცხსა და ჩრდილოეთ ნორვეგიას შორის.

ფარავს დედამიწის ზედაპრის დაახ. 20% ატლანტის ოკეანე სიდიდით ჩამორჩება წყნარ ოკეანეს. მიმდებარე ზღვების ჩათვლით მისი ფართობია 106.400.000 კვ. კმ; ზღვების გამოკლებით — 82.400.000 კვ. კმ. ხმელეთის ფართობი, რომლის მდენარეები ატლანტიკაში ჩაედინება ოთხჯერ აღემატება წყნარი და ინდოეთის ოკეანეებისას. ოკეანის მოცულობა ზღვებითურთ არის 354.700.000 კუბ. კმ., ზღვების გამოკლებით - 323.600.000 კუბ. კმ.

ატლანტის საშუალო სიღრმე ზღვებითურთ 3.332 მეტრია; ზღვების გარეშე — 3.926 მ. ყველაზე ღრმა 8.605 მეტრით პუერტო რიკოს ღრმულია. ატლანტის სიგანე მერყეობს 2.848 კმ-ით ბრაზილიასა და ლიბერიას შორის 4.830 კმ-მდე აშშ-სა და ჩრდილოეთ აფრიკას შორის.

ატლანტის ოკეანეს უსწორმასწორო სანაპირო აქვს უამრავი ყურით, უბითა და ზღვით. მათ შორისაა კარიბის ზღვა, მექსიკის ყურე, წმინდა ლავრენტის ყურე, ხმელთაშუა ზღვა, შავი ზღვა, ჩრდილოეთის ზღვა, ლაბრადორის ზღვა, ბალტიის ზღვა, ნორვეგიის ზღვა, გრენლანდიის ზღვა და ა.შ. ოკეანის კუნძულებია: ფაროს კუნძულები, გრენლანდია, ისლანდია, როკალი, დიდი ბრიტანეთი, ირლანდია, ფერნანდუ-დი-ნორონია, აზორის კუნძულები, მადეირა, კანარის კუნძულები, კაბო-ვერდეს კუნძულები, სან-ტომე და პრინსიპის კუნძულები, ნიუფაუნდლენდი, ბერმუდის კუნძულები, კარიბის კუნძულები, წმინდა ელენეს კუნძული, ტრინიდადი და ტობაგო, ტრისტან და კუნია, ფოლკლენდის კუნძულები,სამხრეთ ჯორჯიის კუნძული და სხვა.

Other Languages
адыгабзэ: Атлант Океан
Alemannisch: Atlantik
aragonés: Ocián Atlantico
Ænglisc: Westsǣ
azərbaycanca: Atlantik okean
башҡортса: Атлантик океан
žemaitėška: Atlanta ondėnīns
Bikol Central: Kadagatan Atlantiko
беларуская: Атлантычны акіян
беларуская (тарашкевіца)‎: Атлянтычны акіян
Bahasa Banjar: Lautan Atlantik
bamanankan: Atlantik Kogoji
brezhoneg: Meurvor Atlantel
bosanski: Atlantski okean
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dâi-să̤-iòng
qırımtatarca: Atlantik okean
dolnoserbski: Atlantiski ocean
Esperanto: Atlantiko
estremeñu: Oceanu Alánticu
Fulfulde: Atalantik
føroyskt: Atlantshavið
贛語: 大西洋
Gàidhlig: Cuan Siar
客家語/Hak-kâ-ngî: Thai-sî-yòng
Fiji Hindi: Atlantic Ocean
hrvatski: Atlantski ocean
hornjoserbsce: Atlantiski ocean
Kreyòl ayisyen: Oseyan atlantik
interlingua: Oceano Atlantic
Bahasa Indonesia: Samudra Atlantik
Interlingue: Atlántic Ocean
íslenska: Atlantshaf
日本語: 大西洋
Qaraqalpaqsha: Atlantika okeanı
Taqbaylit: Agaraw Aṭlasi
한국어: 대서양
Перем Коми: Атлантика океан
kernowek: Keynvor Iwerydh
Lëtzebuergesch: Atlanteschen Ozean
Lingua Franca Nova: Mar Atlantica
lumbaart: Ucean Atlantich
lingála: Atlantíki
Baso Minangkabau: Samudra Atlantik
македонски: Атлантски Океан
кырык мары: Атланти океан
Bahasa Melayu: Lautan Atlantik
مازِرونی: اطلس اوقیانوس
Napulitano: Oceano Atlanteco
Plattdüütsch: Atlantik
Nedersaksies: Atlantische Ozeoan
Nederlands: Atlantische Oceaan
norsk nynorsk: Atlanterhavet
Sesotho sa Leboa: Atlantic Ocean
Livvinkarjala: Atlantan valdumeri
Pangasinan: Dayat Atlantic
Papiamentu: Oceano Atlantiko
Norfuk / Pitkern: Etlantic Oshen
Piemontèis: Océan Atlàntich
português: Oceano Atlântico
rumantsch: Ocean Atlantic
tarandíne: Oceane Atlàndeche
русиньскый: Атлантічный океан
саха тыла: Атлантик океан
davvisámegiella: Atlánta
srpskohrvatski / српскохрватски: Atlantik
Simple English: Atlantic Ocean
slovenčina: Atlantický oceán
slovenščina: Atlantski ocean
Gagana Samoa: Vasa Atalani
српски / srpski: Атлантски океан
Basa Sunda: Samudra Atlantik
svenska: Atlanten
Kiswahili: Atlantiki
Türkmençe: Atlantik okean
Tok Pisin: Solwara Atlantik
Türkçe: Atlas Okyanusu
татарча/tatarça: Атлантик океан
тыва дыл: Атлант океан
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئاتلانتىك ئوكيان
українська: Атлантичний океан
oʻzbekcha/ўзбекча: Atlantika okeani
vepsän kel’: Atlantine valdmeri
Tiếng Việt: Đại Tây Dương
West-Vlams: Atlantischn Oceoan
Volapük: Latlantean
吴语: 大西洋
მარგალური: ატლანტიშ ოკიანე
Vahcuengh: Dasihyangz
中文: 大西洋
文言: 大西洋
Bân-lâm-gú: Tāi-se-iûⁿ
粵語: 大西洋