Lundúnaborg

Skýjakljúfar í Lundúnaborg árið 2013
Lundúnaborg innan Stór-Lundúnarsvæðisins

Lundúnaborg ( enska: City of London) er sýsla á Stór-Lundúnasvæðinu á Suðaustur-Englandi á Bretlandi. Englendingar kalla venjulega Lundúnaborg „Borgina“ (enska: the City) eða „Fermíluna“ (enska: Square Mile) vegna þess að flatarmál þess svæðis er 1,12 fermíla (2,90 km²). [1]

Saga

Uppruni viðskiptamiðstöðvar

Á átjándu öld byrjaði London að þróa framandi nýjungar, bæði í gegnum banka og markaði, sem studdi við vöxt viðskipta í London. Þetta var m.a. gert með því að kynna til sögunnar einkabankaþjónustu auk dreifingar peningaseðla í stað notkunar á gulli og silfri. Þessi styrkta staða var einnig megindleg þar sem fjöldi starfsmanna í Lundúnaborg tvöfaldaðist, úr 170.000 starfsmönnum 1871 uppí 364.000 árið 1911. Þar að auki voru fjármálastofnanir Lundúna mjög samtvinnaðar hverri annarri og strax á þeim tíma voru þar fjöldi stórra fyrirtækja og samsteypa sem samanstóðu af um 700 bókhaldsfyrirtækjum og um 2000 lögmannsstofum árið 1891. Hins vegar voru það fjármálafyrirtækin innan Lundúnaborgar sem voru hornsteinn velgengni þess. [2]

London kom fram á sjónarsviðið og náði fordæmalausri yfirburðarstöðu í Evrópu á sama tíma og fjárhagslegar nýjungar sem fram komu í Lundúnaborg hjálpuðu til við áframhaldandi útbreiðslu evrópskra viðskipta, bæði innan Evrópu og annarra heimshluta. Á níunda áratug átjándu aldar komst breska iðnbyltingin, sem þá hafði verið að þróast um nokkurra áratuga skeið og hafði m.a. náð til Bandaríkjanna og Norðvestur-Evrópu, á enn frekara skrið. Framleiðsla, viðskipti og fjöldi verkamanna margfölduðust, þróun sem hélt áfram allt fram á fyrri hluta tuttugustu aldar. [3]

Kauphöllín í London

Konunglega kauphöllin árið 2014

Konunglega kauphöllin (e. The Royal Exchange) var stofnuð Thomas Gresham að fyrirmynd kauphallarinnar í Antwerp. Hún var opnuð af Elísabetu 1. Englandsdrottningu árið 1571. [4]

Konunglega kauphöllin hýsti ekki einungis miðlara heldur einnig kaupmenn og varning. Þetta var upphafið af skipulögðum hlutabréfamarkaði, sem átti við vandamál að stríða uppvextinum þar sem voru miðlarar sem ekki höfðu tilskilin réttindi. Í viðleitni til að hafa stjórn á þessu, samþykkti þingið regluverk árið 1697 sem lagði á þungar refsingar, bæði fjárhagslegar og líkamlegar, gagnvart þeim sem voru uppvísir af því að stunda viðskipti án tilskilinna leyfa. Í sama regluverki var settur fastur fjöldi miðlara, 100 manns, sem seinna var hækkaður eftir því sem viðskiptin jukust.

Þetta leiddi til nokkurra vandamála, m.a. að miðlarar tóku að yfirgefa Konunglegu kauphöllina, hvort sem það var að eigin vilja eða með því að þeim var vísað út, og hófu að miðla bréfum á götum Lundúna. Gatan sem þeir stunduðu viðskipti á varð þekkt sem Exchange Alley eða Change Alley og var hentuglega staðsett nálægt Englandsbanka. Þingið gerði sitt besta til að hafa stjórn á þessu og setja lög sem bönnuðu viðskipti á þessum götum. [5]

Á átjándu öld var verðbréfamiðlurum ekki hleypti inn í Konunglegu kauphöllina þar sem þeir þóttu of óheflaðir í framkomu. Þeir urðu að stunda sín viðskipti á öðrum stöðum í nágrenninu, helst þá í Jonathan's Coffee House. Þar hóf miðlari að nafni John Casting að lista upp verð á gengi og nokkrum lykilvörum eins og salti, kolum og pappír árið 1968. Til að byrja með var listinn einungis birtur nokkrum sinnum í viku en ekki daglega. [6]

Eftir að byggingin sem hýsti Konunglegu kauphöllina eyðilagðist í brunanum mikla í London var hún endurbyggð og sett á laggirnar á ný árið 1669. Við þetta færðist markaðurinn frá kaffihúsunum nær því sem þekkist í kauphöllum nútímans.

Other Languages
Afrikaans: City of London
Ænglisc: Lundenceaster
беларуская: Сіці (Лондан)
български: Сити (Лондон)
català: La City
čeština: City (Londýn)
Esperanto: City (Londono)
español: City de Londres
فارسی: سیتی لندن
français: Cité de Londres
Bahasa Indonesia: Kota London
қазақша: Сити
lietuvių: Londono Sitis
latviešu: Londonas Sitija
Bahasa Melayu: Bandar raya London
Nederlands: City of London
norsk nynorsk: City of London
پنجابی: لندن شہر
português: Cidade de Londres
română: City of London
русский: Сити (Лондон)
srpskohrvatski / српскохрватски: City of London
Simple English: City of London
slovenčina: City of London
српски / srpski: Сити (Лондон)
Türkçe: Londra Şehri
українська: Лондонське Сіті
اردو: لندن شہر
Tiếng Việt: Thành phố Luân Đôn
West-Vlams: City of London
吴语: 伦敦城
中文: 倫敦市
Bân-lâm-gú: Lûn-tun Chhī
粵語: 倫敦市